Kültürel Mirasın Dijital Aktarımı: Davutpaşa Kampüsü Üzerine Bir Sanal Gerçeklik Uygulaması
Öz
Bu çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü’nde yer alan Dehlizler, Sancak Köşkü, Otağ-ı Hümayun, Fil Ahırları ve Tarihi Hamam gibi tarihî yapıların sanal gerçeklik ortamında yeniden kurgulanmasına odaklanmaktadır. Dijital temsil süreci, kültürel mirasın sürdürülebilir biçimde korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için güncel dijital tekniklerin nasıl değerlendirilebileceğine ilişkin bir inceleme zemini oluşturmaktadır. Süreç, yapıların mevcut durumlarının belgelenmesiyle başlamış; sahada gerçekleştirilen gözlemler ve ölçümler doğrultusunda elde edilen veriler AutoCAD programı üzerinde yeniden çizilmiştir. Bu çizimler, dijital mekânın temel yapısını oluşturan ilk katmanı sağlamış; ardından Blender kullanılarak yapıların ayrıntılı üç boyutlu modelleri hazırlanmıştır. Modelleme aşamasında yüzey dokuları, ışık düzenlemeleri ve mimari ayrıntılar özgün yapıya uygun biçimde geliştirilmiştir. Üretilen modeller Unity yazılımı aracılığıyla sanal gerçeklik sahnesine aktarılmış ve kullanıcıların mekân içinde dolaşabildiği etkileşimli bir deneyim alanı oluşturulmuştur. Ortaya çıkan dijital ortam, tarihî yapıların mekânsal ve estetik özelliklerinin sanal gerçeklik bağlamında nasıl yeniden yorumlanabileceğine dair gözlemsel değerlendirmeler yapılmasına imkân tanımaktadır. Ortaya çıkan süreç, dijital kültürel miras uygulamalarında kullanılabilecek aşamaların bir arada nasıl kurgulanabileceğini göstermekte ve disiplinlerarası üretimlerde referans alınabilecek işlevsel bir çalışma yapısı oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kültürel Miras, Dijital Rekonstrüksiyon, Sanal Gerçeklik, 3B Modelleme, Davutpaşa Kampüsü
Kaynakça
- Bekele, M. K., & Champion, E. (2019). A comparison of immersive realities and interaction methods: Cultural learning in virtual heritage. Frontiers in Robotics and AI, 6, 91. https://doi.org/10.3389/frobt.2019.00091
- Bolognesi, C., & Aiello, D. (2023). Digital aesthetics and architectural memory in virtual reconstructions. Heritage, 6(2), 1587–1604. https://doi.org/10.3390/heritage6020083
- Bruno, F., & De Paolis, L. T. (2023). Virtual reality for cultural heritage: Visualization, interaction and user experience. Journal of Cultural Heritage, 59, 238–247. https://doi.org/10.1016/j.culher.2022.10.009
- Buragohain, D., Meng, Y., Deng, C., & Li, Q. (2024). Digitalizing cultural heritage through metaverse applications: challenges, opportunities, and strategies. Heritage Science, 12(295). https://doi.org/10.1186/s40494-024-01403-1
- Büyükkuru, M. (2023). Kültürel mirasın aktarımında dijital teknolojilerin kullanımı. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(İhtisaslaşma), 134–150. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1309699
- Fai, S., & Graham, K. (2019). Building information modelling and heritage: Developing a methodology for HBIM. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 13, e00106. https://doi.org/10.1016/j.daach.2019.e00106
- García-Domingo, A., Lerma, J. L., & Cabrelles, M. (2023). Architectural logic-based reconstruction in virtual heritage. Remote Sensing, 15(7), 1834. https://doi.org/10.3390/rs15071834
- Guidi, G., Russo, M., & Beraldin, J.-A. (2014). Acquisition, reconstruction and management of 3D data in cultural heritage. Journal of Cultural Heritage, 15(3), 294–301. https://doi.org/10.1016/j.culher.2013.06.003
- Gül, M. (2014). İstanbul’da askerî alanların dönüşümü: Davutpaşa örneği. İstanbul: İTÜ Yayınları.
- Han, D., Weber, J., Bastiaansen, M., Mitas, O., & Lub, X. (2018). Virtual and augmented reality technologies to enhance the visitor experience in cultural tourism. In M. C. tom Dieck & T. Jung (Eds.), The Power of Augmented and Virtual Reality for Business (pp. 113–128). Springer Nature.