Basınçlı akiferlerdeki kuyuların etki yarıçapının ve güvenilir pompaj süresinin belirlenmesi
Öz
Dünyada çeşitli su temini amaçları için yeraltı suyundan sıkça yararlanılmaktadır.
Bu amaçla, yeraltı suyundan yararlanmanın bir şekli pompaj kuyuları yoluyla olmaktadır.
Yeraltı suyunu bulunduran akiferler genel olarak basınçlı, serbest yüzeyli ve
sızdıran akiferler olarak ayrılırlar. Akiferlerden kuyular vasıtası ile güvenilir bir çekim
yapmak; arzu edilen debinin her zaman tedariki, yeraltısuyunun kirlenmesinin önlenmesi
ve toprak çökmelerinin önüne geçilmesi bakımlarından önemlidir. Bu, halen üzerinde
çalışılan yaygın bir konudur. Bu çalışmada, basınçlı akiferlerde açılmış birbirine yakın
iki farklı pompaj kuyusu için her bir kuyunun etki yarıçapının ve güvenilir pompaj süresinin
belirlenmesi için bağıntılar teklif edilmiştir. Burada sözü edilen kuyu etki yarıçapı,
literatürdekilerden farklı olarak, birbirine yakın iki kuyu arasında meydana gelen ve
düzenli bir düşüm konisini oluşturan yarıçap olarak ele alınmıştır. Bu yarıçapı veren
süre de, güvenilir pompaj süresi olarak tanımlanmıştır. Bu bağıntılar, debisi diğerinden
küçük pompaj kuyusunun boyutsuz zaman faktörü (u) değerinin hemen hemen kararlı
hali gösteren 0.001 e eşit olduğu kabulü ile geliştirilmiştir. Teklif edilen bu bağıntıların,
pompaj debilerinin birbirine eşit ya da farklı olmasına göre nasıl kullanılabileceği bir
yöntem ile anlatılmıştır. Literatürde tek bir pompaj kuyusunun etki yarıçapının belirlenmesi
için teklif edilmiş birçok bağıntı olmasına rağmen, bu bağıntıların kullanılmasında
bazı dezavantajlar bulunmaktadır. Elde edilen formüller ve yöntem, problemin daha iyi
anlaşılabilmesi için kuyulardan çekilecek teorik debilere göre değerlendirilmiş ve bir
uygulama yapılarak konu tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Cooper, H.H., Jr. ve Jacob, C.E., (1946). A generalized graphical method for evaluating formation constants and summarizing well field history. Transactions American Geophysical Union, 27, 526-534.
- Dahler, R., (1924). Grundwasserströmung, 92, Verlag Julius Springer, Vienna.
- Sichardt, V., (1927). Das fassungsvermögen von bohrbrunnen und eine bedeutung für die grundwasserersenkung inbesondere für grossere absentiefen, Dissertation, Tech. Hochschule, Berlin.
- Şen, Z., (1995). Applied hydrogeology for scientists and engineers, 444, CRC Lewis Publisher, New York, USA.
- Thiem, G., (1906). Hydrologische Methoden, Gebhardt, Leipzig.
- Theis, C.V., (1935). The relation between the lowering of the piezometric surface and the rate and duration of discharge of a well using ground water storage. Transactions American Geophysical Union, 16, 519-524.
- USACE, 1992. Engineering and design - design, construction, and maintenance of relief wells. (http://www.usace.army.mil/publications/eng-manuals/em1110-2-1914/), (12.11.2007).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İnşaat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mesut Çimen
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Mart 2008
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2008
Kabul Tarihi
1 Şubat 2008
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2008 Cilt: 1 Sayı: 1