İçme Suyu Şebekelerindeki Su Kayıplarının ZFT Algoritması Kullanılarak Sınıflandırılması

Öz

Dünya nüfusunun artışına paralel olarak, kentleşme ve sanayileşmenin hızla büyümesi, sulu tarımın yaygınlaşması, küresel iklim değişikliğinin etkisi ile kullanılabilir tatlı su kaynaklarının azalması, yağışların konumsal ve mevsimsel dağılımının değişmesi gibi nedenlerle küresel boyutta birçok bölgede su sıkıntısının yaşanması beklenmektedir. Bu nedenle tatlı su kaynaklarının etkili bir şekilde kullanımı büyük önem taşımaktadır. Özellikle büyük şehirlerde rafine edilmiş içilebilir su kaynaklarının sınırlı olması, suya erişimin ve şebeke maliyetinin artması nedeniyle mevcut içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçakların izlenmesi ve kontrolü daha önem kazanmıştır. İçme suyu dağıtım sistemlerindeki kayıp ve kaçakların önlenmesi için de bunların doğru bir şekilde tespitinin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada ZFT algoritması kullanılarak Türkiye’de içme suyu şebekelerindeki kayıp ve kaçaklar sınıflandırılmıştır. Yöntem sadece veri esaslı olmadığı için genelleştirilebilir bir yöntem olup herhangi bir su dağıtım şebekesine uygulanabilir. Çalışmada, şebekeye verilen su, kayıt altına alınmış tüketilen su ve nüfus verileri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İçme suyu şebekeleri,Su kayıpları,ZFT Algoritması

Kaynakça

1. Araujo, L. S., Ramos, H., ve Coelho, S. T. (2006). Pressure control for leakage minimisation in water distribution systems management. Water resources management, 20(1), 133-149.
2. Buluş, K., (2003) Diyarbakır İçme Suyu Dağıtım Sistemi Kayıp Önlem Projesi, Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, sf. 9 – 10, 30 – 31
3. Karamage, F., Zhang, C., Ndayisaba, F., Nahayo, L., Kayiranga, A., Omifolaji, J. K., ve Liu, T. (2016). The need for awareness of drinking water loss reduction for sustainable water resource management in Rwanda. Journal of Geoscience and Environment Protection, 4(10), 74.
4. Kılıç, R. (2018) Physical Leakage Analysis in Water Distribution Networks By Daily Consumption Curve. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (Özel Sayı-Special Issue), 30-33.
5. Li, W., Ling, W., Liu, S., Zhao, J., Liu, R., Chen, Q., ve Qu, J. (2011). Development of systems for detection, early warning, and control of pipe line leakage in drinking water distribution: A case study. Journal of Environmental Sciences, 23(11), 1816-1822.
6. Muhammetoglu, H., ve Muhammetoglu, A. (2017). İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü-El Kitabı. Orman ve Su İşleri Bakanlığı–Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Ankara.
7. Öktem, U. A., ve Aksoy, A. (2014). Türkiye’nin Su Riskleri Raporu.
8. Pala, B., (2002) İçme suyu Şebekelerinde Oluşan Su Kayıplarının Belirlenmesi ve Kontrolü: Kayseri İli Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, sf. 1

9. Pérez, R., Cugueró, J., Sanz, G., Cugueró, M. A., ve Blesa, J. (2017). Leak Monitoring. In Real-time Monitoring and Operational Control of Drinking-Water Systems (pp. 115-130). Springer, Cham.
10. Songur M, Hamidi N, Toprak ZF, and Dabanlı A (2013), Developing Mathematical Model For Losses in Water Distribution Network by Integration of SCADA, GIS and Customer Information System, AWER Procedia Information Technology & Computer Science, Vol 03 (2013) 1494-1498 (AYRICA BİLDİRİ OLARAK SUNULMUŞTUR).
11. Toprak ZF, Songur M, Hamidi N, and Gulsever H (2012), Determination of Losses in Water-Networks Using a New Fuzzy Technique (SMRGT), AWERProcedia Information Technology & Computer Science, Vol 03 (2013) 833-840 (AYRICA BİLDİRİ OLARAK SUNULMUŞTUR).
12. Toprak ZF, Songur M, Hamidi N, and Gulsever H (2013), Determination of Losses in Water-Networks Using a New Mathematical Approach, 3rd International Water Congress and Exhibition (3. Uluslararası Su Kongresi ve Segisi), March 21 – 24, 2013, Bursa – Turkey.
13. URL1 http://www.dsi.gov.tr/toprak-ve-su-kaynaklari 31.01.2018 15:23
14. URL2 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140508-1.htm 12.02.2018 15:04
15. URL3 http://www.tuik.gov.tr/basinOdasi/haberler/2015_8_20150226.pdf 12.02.2018 14:17
16. URL4 https://www.tarihnotlari.com/wp-content/uploads/2011/10/turkiye-haritasi.jpg 26.07.2018 14:11
17. Wu, Z. Y., ve Sage, P. (2008). Water loss detection via genetic algorithm optimization-based model calibration. In Water Distribution Systems Analysis Symposium 2006 (pp. 1-11)