Yıl 2021, Cilt 6 , Sayı 1, Sayfalar 15 - 29 2021-03-30

Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi

Experimental investigation of scour characteristics in water jets

Veysi KARTAL [1] , M. Emin EMİROĞLU [2]


Oyulma, hidrolik yapıların emniyeti açısından büyük önem taşımaktadır. Su jetlerinden dolayı mansapta oluşan oyulma, hidrolik yapının ağır hasar görmesine sebep olabilmektedir. Bu çalışmada, dairesel ağızlıktan çıkan su jetlerinin eğimli bir şekilde mansap havuzuna çarpması sonucu oluşan oyulmanın karakteristiklerini belirlemek amacıyla bir dizi deneyler yürütülmüştür. Deneyler; üç adet jet çarpma açısı, üç adet ağızlık çapı, üç adet ağızlık çıkış hızı ve iki farklı çarpma mesafesi için yürütülmüştür. Dairesel su jeti nedeniyle çarpma havuzunda oluşan denge zamanındaki oyulma detaylı bir şekilde incelenmiştir. Su jeti nedeniyle oluşan oyulma karakteristikleri; çarpma açısı (), boyutsuz çarpma mesafesi (H/d), denismetrik Froude sayısı(F0), ağızlık çapı (d) ve jetin ağızlıktan çıkış hızı dikkate alınarak incelenmiştir. Aynı koşullar altında çarpma açısı küçüldükçe oyulma çukuru karakteristiklerinin (maksimum oyulma derinliği tepe yüksekliği, oyulma çukuru uzunluğu, oyulma çukuru genişliği, vb.)arttığı özellikle büyük çıkış hızlarına sahip jetlerde bu durum daha da belirginleşmiştir.
su jeti, oyulma, çarpma havuzu, nozul, hidrolik yapı emniyeti
  • Rouse, H., (1939), Criteria for similarity in the transportation of sediment, University of Iowa Studies in Engineering, 20, 33-49.
  • Rajaratnam, N., (1976), Turbulent Jets, Elsevier Publishing Co., Amsterdam, 304. Rajaratnam, N., Aderibigbe, O. and Pochylko, D., (1995), Erosion of sand beds by oblique plane water jets, Water MaritimeEnergy,112, 31-38.
  • Yıldız, D., (2001), Barajların mansabındaki oyulmalar, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı DSİ Genel Müdürlüğü Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı, 51-82.
  • Rajaratnam, N., Mazurek, K.A., (2002) Erosion of a polystyrene bed by obliquely impinging circular turbulent air jets, Journal of Hydraulic Research, 40(6), 709-716.
  • Dabbagh, A.A., Gonzales, A.S. and Pena, A.S., (2002), Soil erosion by a continuous water jet, Soils and Foundations, 42(5), 1-13. Pagliara, S., Hager, W.H., and Minor, H.E., (2006), Hydraulics of plane plunge pool scour, Journal of Hydraulic Engineering, 132(5), 450-461.
  • Chakravarti, A., Jain, R.K., and Kothyari, U.C., 2013. Scour under submerged circular vertical jets in cohesionless sediments, ISH Journal of Hydraulic Engineering, 20(1), 32-37.
  • Koçak, P.P, (2013), Su jetinden dolayı oluşan oyulma derinliği üzerinde zemin malzeme tabakası kalınlığının etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Tastan, K., Kocak, P.P., and Yildirim, N., (2016), Effect of the bed-sediment layer on the scour caused by a jet, Arabian Journal for Science and Engineering, 41(10), 4029-4037.
  • Kartal, V., (2018), Su jetlerinde ağızlık türünün oyulma geometrisine etkisinin deneysel olarak incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Kartal V., Emiroglu, M.E., (2021), Local scour due to water jet from a nozzle with plates, Acta Geophysica, https://doi.org/10.1007/s11600-020-00521-1
Birincil Dil tr
Konular İnşaat Mühendisliği
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4671-1281
Yazar: Veysi KARTAL (Sorumlu Yazar)
Kurum: FIRAT ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3603-0274
Yazar: M. Emin EMİROĞLU
Kurum: FIRAT ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Destekleyen Kurum FIRAT ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ (FÜBAP)
Proje Numarası MF.17.38
Teşekkür Desteklerinden dolayı Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (FUBAP)’a teşekkür ederiz.
Tarihler

Başvuru Tarihi : 6 Şubat 2021
Kabul Tarihi : 16 Mart 2021
Yayımlanma Tarihi : 30 Mart 2021

Bibtex @araştırma makalesi { su875726, journal = {Su Kaynakları}, issn = {1308-3228}, eissn = {2651-4745}, address = {Cumhuriyet Mahallesi Libadiye Caddesi Doğanay Sokak No: 6 Çolak Plaza Kat:4, 34697 İstanbul}, publisher = {Su Vakfı}, year = {2021}, volume = {6}, pages = {15 - 29}, doi = {}, title = {Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi}, key = {cite}, author = {Kartal, Veysi and Emiroğlu, M. Emin} }
APA Kartal, V , Emiroğlu, M . (2021). Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi . Su Kaynakları , 6 (1) , 15-29 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/su/issue/61087/875726
MLA Kartal, V , Emiroğlu, M . "Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi" . Su Kaynakları 6 (2021 ): 15-29 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/su/issue/61087/875726>
Chicago Kartal, V , Emiroğlu, M . "Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi". Su Kaynakları 6 (2021 ): 15-29
RIS TY - JOUR T1 - Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi AU - Veysi Kartal , M. Emin Emiroğlu Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Su Kaynakları JF - Journal JO - JOR SP - 15 EP - 29 VL - 6 IS - 1 SN - 1308-3228-2651-4745 M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Su Kaynakları Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi %A Veysi Kartal , M. Emin Emiroğlu %T Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi %D 2021 %J Su Kaynakları %P 1308-3228-2651-4745 %V 6 %N 1 %R %U
ISNAD Kartal, Veysi , Emiroğlu, M. Emin . "Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi". Su Kaynakları 6 / 1 (Mart 2021): 15-29 .
AMA Kartal V , Emiroğlu M . Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi. Su Kaynakları. 2021; 6(1): 15-29.
Vancouver Kartal V , Emiroğlu M . Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi. Su Kaynakları. 2021; 6(1): 15-29.
IEEE V. Kartal ve M. Emiroğlu , "Su Jetlerinde Oyulmanın Karakteristiklerinin Deneysel İncelenmesi", Su Kaynakları, c. 6, sayı. 1, ss. 15-29, Mar. 2021