Yargı Kararları Işığında Müdafiden Yararlanma Hakkı ve Zorunlu Müdafiliği Gerektiren Haller

Yıl 2022, Cilt: 5 Sayı: 1, 71 - 112, 01.07.2022

Hakan Taş

Öz

Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkının, yargılamanın her aşamasında gözetilmesi hukuk devletinin gereğidir. Adil yargılanma hakkı kapsamında bulunan müdafiden yararlanma hakkı da, bireysel savunmanın yetersizliğinden hareketle, şüpheli veya sanığın etkin bir savunma imkanına sahip olmasını sağlamaya yönelik bir haktır. Çalışmamızda; müdafiden yararlanma hakkı, müdafiin hukuki statüsü ve özellikle de zorunlu müdafiliği gerektiren haller güncel yargı kararları ışığında inceleme konusu yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Müdafi , Zorunlu Müdafi , Savunma Hakkı , Adil Yargılanma Hakkı , Müdafiden Yararlanma Hakkı

Kaynakça

• AKBULUT, Berrin, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2018.
• ARTUÇ, Mustafa, Pratik Ceza Muhakemesi Kanunu - Açıklamalı, 1. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2017.
• ARTUÇ, Mustafa / ELMAS, Mehmet Tevfik, Ceza Muhakemesinde Duruşma Yönetimi ve İstinaf, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2017.
• BAŞBÜYÜK, İsa, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 19, S. 2, 2013, ss. 1339-1372.
• CENTEL, Nur / ZAFER, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 12. Baskı, Beta Yayınevi, Ankara 2015.
• CENTEL, Nur, Ceza Muhakemesi Hukukunda Müdafi, 1. Baskı, Kazancı Hukuk Yayınları, İstanbul 1984.
• CENTEL, Nur, “Ceza Soruşturmasında Müdafiin Rolüne Eleştirel Yaklaşım”, İÜHFM, 2014, C. 72, S. 2, ss. 703-723.
• GÖKCEN, Ahmet / BALCI, Murat / ALŞAHİN, Mehmet Emin / ÇAKIR, Kerim, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2021.
• KARAKEHYA, Hakan / TEPECİK, Filiz, “Sanığa Atanmış Müdafiini Seçme Hakkı Tanınmasının Asimetrik Bilgi Teorisi Açısından Değerlendirilmesi”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, C. 8, S. 4, 2019, ss. 30-39.
• KUNTER, Nurullah / YENİSEY, Feridun / NUHOĞLU, Ayşe, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Baskı, Beta Yayınevi, İstanbul 2008.
• ÖZBEK, Veli Özer / DOĞAN, Koray / BACAKSIZ, Pınar, Ceza Muhakemesi Hukuku, 14. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2021.
• ÖZGENÇ, İzzet, Türk Ceza Kanunu Gazi Şerhi (Genel Hükümler), 1. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2005.
• ÖZGENÇ, İzzet, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 17. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2021.
• ÖZTÜRK, Bahri / EKER KAZANCI, Behiye / SOYER GÜLEÇ, Sesim, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, 3. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2019.
• ÖZTÜRK, Bahri / TEZCAN, Durmuş / ERDEM, Mustafa Ruhan / SIRMA GEZER, Özge / SAYGILAR KIRIT, Yasemin Filiz / ALAN AKCAN, Esra / ÖZAYDIN, Özdem / ERDEN TÜTÜNCÜ, Efser / ALTINOK VILLEMIN, Derya / TOK, Mehmet Can, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2021.
• SINAR, Hasan, Ceza Muhakemesi Hukukunda Tutuklama, 1. Baskı, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2016.
• SOYASLAN, Doğan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 8. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2020.
• ŞAHİN, Cumhur / GÖKTÜRK, Neslihan, Ceza Muhakemesi Hukuku 1, 11. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara 2020.
• ŞAHİN, Cumhur, “Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Ceza Muhakemesinde Silahların Eşitliği ve Çelişmeli Yargılama İlkeleri”, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş Tezcan’a Armağan, C. 21, Özel Sayı, 2019, ss. 3051-3065.
• TURHAN, Faruk / AKSAN, Murat , “Ceza Muhakemesinde Şüphelinin İfadesinin Alınması ve Sorguya Çekilmesine İlişkin Hükümlerin Eleştirel Bir Değerlendirilmesi”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2020, C. 24, S. 2, ss. 289-331.
• ÜNVER, Yener / HAKERİ, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2019.
• YENİSEY, Feridun / NUHOĞLU, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 9. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2021.
• YILDIZ, Ali Kemal / DURSUN, Selman / TALAS, Serdar, “Tutuklama ve Adli Kontrol”, İçinde 11. Ceza Hukuk Günleri – Koruma Tedbirleri ve Türk Anayasaları İle Yeni Anayasa Önerilerinde Koruma Tedbirlerine İlişkin Düzenlemeler, Ed. Adem Sözüer, ss. 359-375, 1. Baskı, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2019.
• YURTCAN, Erdener, Ceza Yargılaması Hukuku, 16. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2019.
• ZAFER, Hamide, “Savunma Hakkı ve Sınırları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 19, S. 2, 2013, ss. 507-540.