The Impact of the 'Sevgi Mönüsü' Book on Parental Views

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 1, 398 - 422, 30.06.2025

Özlem Kiriş , Belma Tuğrul

Öz

This study aimed to determine the impact of the activities suggested in the book "Sevgi Mönüsü" on the views of parents, where mothers implement the suggested activities with their children, and fathers participate as observers. The study was conducted with parents of single children aged 3-6 years in Sivas. A qualitative research method was used, and data were collected through pre- and post-interviews using semi-structured interview forms developed by the researchers, with additional data gathered from fathers’ observation diaries. The collected data were analyzed using descriptive content analysis, and the findings were thematized and interpreted. Twenty randomly selected activity suggestions from the Sevgi Mönüsü book were applied in mother-child interactions, and the families were visited regularly during the application process. The research revealed that the study increased parents' awareness of family communication. At the end of the application process, positive changes were observed in both mothers' and fathers' views on family communication, and there was an increased willingness to participate in activities aimed at spending quality time with their children and developing effective communication skills.

Anahtar Kelimeler

Family communication , parenting education , parent-child interaction , The Menu of Love

Sevgi Mönüsü Kitabının Ebeveyn Görüşlerine Etkisi

Öz

Yapılan bu araştırmada; aile içi iletişimi destekler nitelikte etkinlik tavsiyelerinin yer aldığı “Sevgi Mönüsü” isimli kitabının etkinlik önerilerini annelerin çocuklarıyla birlikte uygulamasının, babaların ise sürece gözlemci olarak katılmasının her iki ebeveynin görüşleri üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma Sivas ilinde 3-6 yaşlarında tek çocuklu anne ve babalarla birlikte yürütülmüştür. Nitel yöntem kullanılan araştırmada araştırmacılar tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu soruları aracılığıyla ön görüşme ve son görüşmeler yapılarak veriler toplanmış, baba gözlem günlükleri ile veriler desteklenmiştir. Toplanan veriler betimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve veriler tematize edilerek elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Sevgi Mönüsü kitabı içerisinden random yolla seçilen yirmi etkinlik önerisi doğrultusunda anne-çocuk uygulamaları tamamlanmış, uygulama süreci içerisinde aileler rutin olarak ziyaret edilmiştir. Araştırma, ebeveynlerin aile içi iletişimdeki farkındalıklarını artırmıştır. Uygulama süreci sonunda aile içi iletişim olgusuna yönelik anne ve baba görüşlerinde olumlu yönde değişiklik meydana geldiği, çocuklarıyla birlikte etkin vakit geçirme ve etkili iletişim kurma eğitimlerine katılım isteklerinin oluştuğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Aile içi iletişim , Ebeveyn eğitimi , Ebeveyn-çocuk etkileşimi , Sevgi mönüsü

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, herhangi bir kurum veya kuruluştan maddi ya da manevi destek alınmaksızın gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

• Akosmanoğlu, E., ve Bedel, A. (2021). Okul öncesi eğitim programı ile bütünleştirilmiş aile destek eğitim rehberliğinin (OBADER) annelerin çocuklarına karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(1), 44–65. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202151257
• Artan, T., ve Özkan, A. O. (2020). Afetler ve sosyal hizmet. Journal of Adem, 1, 1-8.
• Ay, F. (2015). Aile eğitimi kurslarının yetişkin eğitimi bağlamında etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi.
• Barlow, J., Smailagic, N., Huband, N., Roloff, V., ve Bennett, C. (2014). Group-based parent training programs for improving parental psychosocial health. Cochrane Database of Systematic Reviews, 5, CD002020. https://doi.org/10.1002/14651858.CD002020.pub4
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Carroll, P., ve Brown, P. (2020). The effectiveness of positive discipline parenting workshops on parental attitude and behavior. The Journal of Individual Psychology, 76(3), 286-303. https://doi.org/10.1353/jip.2020.0030
• Çağıl, N. T. (2024). Çocuk-ebeveyn ilişki terapisinin ebeveyn çocuk iletişimine etkisi (Yayınlanmış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
• Durualp, E., Kaytez, N., ve Kadan, G. (2016). Okul öncesi dönemdeki çocukların annelerine verilen aile eğitiminin annelerin bilgi düzeyleri ile çocukların gelişimlerine olan etkisinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1706-1722.
• Erol, D., ve Tepetaş Cengiz, G. Ş. (2023). Aile eğitimi programının okul öncesi dönemde çocuğu olan aile ve çocuk kavramlarına ilişkin farkındalıklarına etkisi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları-II, 53-72.
• Genç, Y., ve Kulaoğlu, S. (2025). Çocuk cinsel istismarını önlemede farkındalık ve eğitimin yeri. Sosyal Sağlık Dergisi, 5(1), 50-65.
• Gulliford, H., Deans, J., Frydenberg, E., and Liang, R. (2015). Teaching coping skills in the context of positive parenting within a preschool setting. Australian Psychologist, 50(3), 219-231. https://doi.org/10.1111/ap.12121
• Güçlü, S. (2020). Aileye ilişkin kuramsal yaklaşımlar: Değişen toplumda değişen aile. Siyasal Kitabevi.
• Güneşlice, A., ve Yıldırım, T. (2019). Okullardaki rehberlik ve psikolojik danışma birimi çalışanlarının konsültasyon ihtiyaçları, kaynakları ve aldıkları konsültasyon hizmetlerinin niteliğinin incelenmesi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(2), 122-165.
• Hamner, T., ve Turner, P. (1996). Instructor's manual for parenting in contemporary society (3rd ed.). Allyn and Bacon.
• Huttenlocher, P. R. (1994). Synaptogenesis in human cerebral cortex. In G. Dawson and K. W. Fischer (Eds.), Human behavior and the developing brain (pp. 1–20). Guilford Press.
• Işık, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) salgını döneminde ailede krize müdahale. Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 1, 1-9.
• James, J., and Ponzetti, J. (2016). Evidence-based parenting education: A global perspective. Routledge.
• Kalaylı, Ö. G. A., ve Gültekin Akduman, G. (2024). Çocukların motivasyon düzeyleri ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(1), 45-72. https://doi.org/10.23863/Kalem.2023.256
• Kiriş, Ö. (2024). Gelişimsel duyumotor oyun programının 2-3 yaş çocukların dil ve bilişsel gelişimlerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi.
• Koç, M., ve Yalçın, S. (2023). Afetlerde krize müdahale: Kahramanmaraş depremi’nde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışmaları. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 3(2), 93-105. https://doi.org/10.57114/jswrpub.1257945
• Lundy, B. L., ve Fyfe, G. (2016). Preschoolers' mind-related comments during collaborative problem-solving: Parental contributions and developmental outcomes. Social Development, 25(4), 722-741. https://doi.org/10.1111/sode.12176
• Maxwell, A. M., McMahon, C., Huber, A., Reay, R. E., Hawkins, E., and Barnett, B. (2021). Examining the effectiveness of Circle of Security Parenting (COS-P): A multi-site non-randomized study with waitlist control. Journal of Child and Family Studies, 30, 1123–1140. https://doi.org/10.1007/s10826-021-01932-4
• Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Trans. Ed.). Nobel Yayıncılık.
• Özkan, İ., ve Özyürek, A. (2025). Mizaç temelli eğitim programının çocukların problem davranışları ve anne-çocuk iletişimine etkisinin incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38, 1–18. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1433016
• Öztaş, D. (2020). Annelere verilen problem çözme eğitiminin anneler ile çocukların problem çözme becerileri ve çocukların aile içi ilişkileri algılarına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
• Özyürek, A., Adıbatmaz, M., Çetin, A., Meriç, A., Kılınç, N., Erzurumluoğlu, Ş., Yücesan, Y., ve Atalay, D. (2024). Okul öncesi eğitim kurumu ve ilkokullarda aile eğitimi ve katılımı çalışmalarının incelenmesi.The Journal of Social Sciences, 3(3), 28-43.
• Robson, C. (2017). İleri veri toplama yöntemleri. In G. Arastaman (Çev.), Ş. Çınkır ve N. Demirkasımoğlu (Eds.), Bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı, ss. 395-443). Anı Yayıncılık.
• Schmid, W. (2018). Anne baba ve büyükanne büyükbaba olmanın sevinçleri üzerine (T. Bora, Çev.). İstanbul: İletişim.
• Şalcı, O. (2020). Baba destek eğitim programının babalık rolü algısına ve okul öncesi eğitim alan çocukların oyun becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karabük Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Anabilim Dalı.
• Tagay, Ö., ve Sarı, T. (2012). Okullarda konsültasyon hizmetleri ve işbirliğine dayalı konsültasyon modelleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (23), 157-172.
• Tönbül, Ö. (2019). Aile eğitimi programının annelerin çocuk yetiştirme tutumlarına etkisinin incelenmesi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(1), 46-72.
• Tuğrul, B. (2003). Sevgi mönüsü. İstanbul: Ya-pa.
• Turan, S., ve Şişman, M. (2013). Eğitim yönetimi alanında üretilen bilişsel bilgi ve Batılı biliş tarzının eleştirisine giriş. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 505-514.
• Ünal, F. (2015). Aile eğitimi. In A. B. Aksoy (Ed.), Aile eğitimi ve katılımı. Her yönüyle okul öncesi eğitim-10 (2. baskı, ss. 1-20). Hedef CS Basın Yayın, Ankara.
• Yönel, A. (2021). 3-6 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin öz-yeterlikleri, tükenmişlikleri ve çocuklarıyla olan iletişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı, Konya.
• Yüksektepe, İ. (2025). Türkiye'de aile danışma merkezlerine genel bir bakış. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 49(1), 97-105.