An Examination of Middle School (6th, 7th, and 8th Grade) Students’ Mathematics Anxiety, Attitudes, and Academic Achievement Motivation: A Rural Sample

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 660 - 681, 29.12.2025

Enes Abdurrahman Bilgin , İdris Çiftçi , Nebahat Rabia Gülderen

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between middle school students’ fear and attitudes toward mathematics and their academic motivation in a rural context, as well as to determine whether these variables differ significantly by demographic factors. The research was designed using a relational survey model. The study group consisted of 123 students attending a public middle school in the Bahçesaray district of Van province during the 2024–2025 academic year. Data were collected through the Mathematics Fear and Attitude Scale and the Academic Motivation Scale, and analyzed using SPSS 18. According to the findings, students’ levels of mathematics fear and attitude, as well as their academic motivation, were found to be moderate. No significant differences were found in these variables in terms of gender, age, grade level, number of siblings, academic achievement, or grade repetition. Moreover, the study revealed no statistically significant correlation between mathematics fear and attitude and academic motivation. Regression analysis showed that mathematics-related affective factors did not significantly predict students' academic motivation. These results indicate that students’ motivation levels in rural areas are influenced by multiple factors and cannot be explained solely by their attitudes toward a specific subject. Therefore, it is recommended that teaching practices be planned with a holistic approach that considers students’ affective characteristics.

Anahtar Kelimeler

Mathematics anxiety , attitude , academic motivation , middle school students , rural education

Ortaokul 6, 7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Dersine Yönelik Korku ve Tutumları ile Akademik Başarı Motivasyonlarının İncelenmesi: Kırsal Kesim Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, kırsal kesimde öğrenim gören ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik korku ve tutumları ile akademik başarı motivasyonları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma grubu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Van ilinin Bahçesaray ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 123 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, Matematiğe Karşı Korku ve Tutum Ölçeği ile Akademik Motivasyon Ölçeği kullanılarak toplanmış; analizler SPSS 18 programında gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin hem matematik korkusu ve tutumları hem de akademik motivasyon düzeyleri orta düzeydedir. Cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, başarı durumu ve sınıf tekrarı gibi demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ayrıca matematik korkusu ve tutumu ile akademik motivasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Regresyon analizi, bu değişkenlerin akademik motivasyonu yordamadığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, kırsal bölgede öğrenim gören öğrencilerin motivasyon düzeylerinin çok boyutlu etkenlere bağlı olduğunu ve sadece bir derse yönelik tutumla açıklanamayacağını göstermektedir. Bu doğrultuda, öğretim süreçlerinin öğrencilerin duyuşsal özelliklerini dikkate alan bütüncül yaklaşımlarla planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik korkusu , tutum , akademik motivasyon , ortaokul öğrencileri , kırsal kesim

Kaynakça

• Açıkgöz, K. (1996). Etkili öğrenme ve öğretme. Kanyılmaz Matbaası.
• Ak, Y., & Ertekin, E. (2020). 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin sayı hissi ile matematik kaygısı arasındaki ilişki üzerine bir çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 16(31), 4047–4076.
• Akdemir, Ö. (2006). İlköğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ve başarı güdüsü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Aksu, M., Özdaş, A., & diğerleri. (1991). Matematik öğretimi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
• Arslan, A. (2021). Ortaokul öğrencilerinin akademik motivasyonları ve matematiksel üstbiliş farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 9(18), 655–681. https://doi.org/10.18009/jcer.917559
• Aydın, S. (2009). Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi.
• Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2), 122–147.
• Bloom, B. S. (1979). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. Millî Eğitim Basımevi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri (29. bs.). Pegem Akademi.
• Dede, Y., & Argün, Z. (2004). Öğrencilerin matematiğe yönelik içsel ve dışsal motivasyonlarının belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 29(134), 49–54.
• Deniz, L., & Cıtdır, N. (2020). Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(3), 294–322. https://doi.org/10.34056/aujef.704071
• Di Martino, P., & Zan, R. (2003). What does “positive” attitude really mean? In Proceedings of the 27th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education (Vol. 4, pp. 451–458). Honolulu.
• Geçici, M. E., & Bayırlı, H. (2022). A meta-analysis of the relationship between attitude toward mathematics and mathematics anxiety: The sample of Turkey. Sakarya University Journal of Education, 12(3), 498–521. https://doi.org/10.19126/suje.991451
• Göcen, S., & Şen, S. (2025). Matematik kaygısı ve matematiğe yönelik tutum arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Harran Maarif Dergisi, 10(1), 162–179.
• İlhan, A., Gemcioğlu, M., & Poçan, S. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik tutumu ve problem çözmeye yönelik algılarının matematik başarılarıyla ilişkisi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 1–15. https://doi.org/10.21666/muefd.734168
• İnceoğlu, M. (2004). Tutum, algı, iletişim. Elips Kitap.
• Karadeniz, İ. (2004). Kırsal kesimdeki ortaokul öğrencilerinin matematiğe ilişkin kaygıları ile matematik tutumları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
• Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Katrancı, Y. (2009). Cinsiyet, yaşam standardı ve matematik başarısı ile matematiğe yönelik tutum arasındaki ilişki. XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Ege Üniversitesi.
• Öztürk, M., Altun, Z. Ü., Çakır, S., Ekici, D., & İşcan, A. N. (2021). Why do primary school students have mathematics anxiety? Turkish Journal of Mathematics Education, 2(3), 84–90.
• Peker, M., & Mirasyedioğlu, Ş. (2003). Lise 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ve başarıları arasındaki ilişki. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 157-166.
• Sanemoğlu, N. (1998). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Gazi Kitabevi.
• Sevgi, S., Sarı, A. N., & Işık, C. (2021). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersine bağlılığı ve matematik kaygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(1), 45–62. https://doi.org/10.18039/ajesi.723229
• Topbaş, A., & Topbaş Tat, E. (2024). İlkokul öğrencilerinin matematik kaygılarına yönelik yapılan tezlerin incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 217–234.
• Yavuz, E., & Bozer Özsaraç, E. N. (2015). Akademik motivasyon ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(3), 669–685.
• Yücel, Z., & Koç, M. (2011). The relationship between the prediction level of elementary school students’ math achievement by their math attitudes and gender. Elementary Education Online, 10(1), 133–143.
• Yüksel, H. K., Özyürek, H., Duran, S., & Erçetin, D. (2024). Ortaokul öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi (İstanbul örneği). Bilim Armonisi, 7(1), 78–88. https://doi.org/10.37215/bilar.1420706