Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi

Mehmet Zeki Koçak; Bünyamin Yıldırım; Mustafa Güven Kaysim

Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi

Öz

Keten (Linum usitatissimum L.), yağ ve lif özellikleri nedeniyle önemli endüstriyel ürünlerden biridir ve çok sayıda kullanım alanına sahiptir. Keten temelli ürünlerin karakterizasyonu ve tanıtımı/adaptasyonu büyük ilgi görmektedir. Bu bağlamda çalışmamızda 6 (Verne, Mcduff, Clark, Bison, Zoltan ve Clli1523) çeşit kullanılmıştır. Ketenin yağ verimi ve ham yağ oranının yanı sıra yağ içerikleri (α-Linolenik asit (C18.3), Linoleik asit (C18.2), Oleik asit (C18.1), Stearik asit (C18.0) ve Palmitik asit (C16.0)) araştırılmıştır. Değerlendirme için, çeşitlere karşılık gelen ilgili parametreleri (yağ asitleri) görselleştirmek, ilişkilendirmek ve ayırt etmek için temel bileşenler analizi (PCA) (PAST Software) ve ısı haritası kümelemesi (ClustVis) gerçekleştirilmiştir. Buna göre, yağ verimi açısından en yüksek değer 2,12 g ile Clark'ta, en düşük değer (0,97 g) ise Zoltan'da kaydedilmiştir. Yağ asitleri bileşenleri bakımından, en yüksek α- linolenik asit yüzdesi Verne’de (%50,63) gözlenirken, ilgili bileşiğin en düşük değeri Bison'da (%39,02) tespit edilmiştir. Parametrelere karşılık gelen çeşitler arasında net bir ayrım ve dağılım gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Tüm analizler için; Iğdır Üniversitesi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi (ALUM) ve çalışanlarına teşekkür ederiz.

Kaynakça

Bacenetti, J., Restuccia, A., Schillaci, G., Failla, S. (2017). Biodiesel production from unconventional oilseed crops (Linum usitatissimum L. and Camelina sativa L.) in Mediterranean conditions: Environmental sustainability assessment. Renewable Energy, 112, 444-456. https://doi.org/10.1016/j.renene.2017.05.044
Bennett, A. J., Bending, G. D., Chandler, D., Hilton, S., Mills, P. (2012). Meeting the demand for crop production: the challenge of yield decline in crops grown in short rotations. Biological reviews, 87(1), 52-71. https://doi.org/10.1111/j.1469-185X.2011.00184.x
Berti, M., Fischer, S., Wilckens, R., Hevia, F., Johnson, B. (2010). Adaptation and genotype× environment interaction of flaxseed (Linum usitatissimum L.) genotypes in South Central Chile. Chilean Journal of Agricultural Research, 70(3), 345-356. http://dx.doi.org/10.4067/S0718-58392010000300001.
Capar, T. D., Dedebas, T., Yalcin, H., Ekici, L. (2021). Extraction method affects seed oil yield, composition, and antioxidant properties of European cranberrybush (Viburnum opulus). Industrial Crops and Products, 168, 113632. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2021.113632
Choudhary, S. B., Sharma, H. K., Kumar, A. A., Maruthi, R. T., Mitra, J., Chowdhury, I., ... Karmakar, P. G. (2017). SSR and morphological trait based population structure analysis of 130 diverse flax (Linum usitatissimum L.) accessions. Comptes rendus biologies, 340(2), 65-75. https://doi.org/10.1016/j.crvi.2016.12.002
Deme, T., Haki, G. D., Retta, N., Woldegiorgis, A., Geleta, M. (2021). Fatty acid profile, total phenolic content, and antioxidant activity of niger seed (Guizotia abyssinica) and linseed (Linum usitatissimum). Frontiers in Nutrition, 8, 674882. https://doi.org/10.3389/fnut.2021.674882
Djuricic, I., & Calder, P. C. (2021). Beneficial outcomes of omega-6 and omega-3 polyunsaturated fatty acids on human health: An update for 2021. Nutrients, 13(7), 2421. https://doi.org/10.3390/nu13072421
Eliasson, C., Kamal-Eldin, A., Andersson, R., Åman, P. (2003). High-performance liquid chromatographic analysis of secoisolariciresinol diglucoside and hydroxycinnamic acid glucosides in flaxseed by alkaline extraction. Journal of chromatography A, 1012(2), 151-159. https://doi.org/10.1016/S0021-9673(03)01136-1

Goudenhooft, C., Bourmaud, A., Baley, C. (2018). Conventional or greenhouse cultivation of flax: What influence on the number and quality of flax fibers?. Industrial Crops and Products, 123, 111-117. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2018.06.066
Hamed, S. F., Hashim, A. F., Abdel Hay, H., Abd-Elsalam, K. A., El-Sherbiny, I. M. (2022). Microencapsulation Of Omega-3 Rich Flaxseed And Fish Oils. Egyptian Journal of Chemistry, 65(2), 623-638. https://doi.org/10.21608/EJCHEM.2021.101420.4749
Kirby, C. W., McCallum, J. L., Fofana, B. (2011). A 1H NMR study of the fatty acid distribution in developing flax bolls before and after a cooking treatment. Canadian Journal of Chemistry, 89(9), 1138-1142. https://doi.org/10.1139/v11-057
Koçak, M. Z. (2022). Fatty acid and organic acid compositions of some Türkiye registered flax (Linum usitatissimum L.) varieties grown under alkaline soils. International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences, 6(3), 358-369. https://doi.org/10.31015/jaefs.2022.3.4
Koçak, M. Z., Göre, M., Kurt, O. (2022). The effect of different salinity levels on germination development of some flax (Linum usitatissimum L.) varieties. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10(4), 657-662. https://doi.org/10.24925/turjaf.v10i4.657-662.4758
Koçak, M. Z., Kumlay, A. M., Alma, M. H. (2023). Morphological and molecular characterization of flax (Linum usitatissimum L.) accessions obtained from different locations in Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution, 1-27. https://doi.org/10.1007/s10722-023-01589-6
Moghaddam, M., Babaei, K., Saeedi Pooya, E. (2018). Germination and growth response of flax (Linum usitatissimum) to salinity stress by different salt types and concentrations. Journal of Plant Nutrition, 41(5), 563-573. https://doi.org/10.1080/01904167.2017.1392573
Orsavova, J., Misurcova, L., Vavra Ambrozova, J., Vicha, R., Mlcek, J. (2015). Fatty acids composition of vegetable oils and its contribution to dietary energy intake and dependence of cardiovascular mortality on dietary intake of fatty acids. International journal of molecular sciences, 16(6), 12871-12890. https://doi.org/10.3390/ijms160612871
Pisupati, A., Willaert, L., Goethals, F., Uyttendaele, W., & Park, C. H. (2021). Variety and growing condition effect on the yield and tensile strength of flax fibers. Industrial crops and products, 170, 113736.
Razmaitė, V., Pileckas, V., Bliznikas, S., Šiukščius, A. (2021). Fatty acid composition of Cannabis sativa, Linum usitatissimum and Camelina sativa seeds harvested in lithuania for food use. Foods, 10(8), 1902.
Rocha, M. S., Rocha, L. C., da Silva Feijó, M. B., dos Santos Marotta, P. L. L., Mourao, S. C. (2021). Effect of pH on the flaxseed (Linum usitatissimum L. seed) mucilage extraction process. Acta Scientiarum. Technology, 43, e50457-e50457.
Ruttan, V. W. (1999). The transition to agricultural sustainability. Proceedings of the National Academy of Sciences, 96(11), 5960-5967.
Saha, D., & Hazra, C. R. (2004). Agri-historical genesis of flax (Linum usitatissimum L.). Journal Agril.Issues Vol. 9(1&2): 01-08
Saleem, M. H., Ali, S., Hussain, S., Kamran, M., Chattha, M. S., Ahmad, S., ... Abdel-Daim, M. M. (2020). Flax (Linum usitatissimum L.): a potential candidate for phytoremediation? Biological and economical points of view. Plants, 9(4), 496. https://doi.org/10.3390/plants9040496
Silska, G. (2019). The unique composition of fatty acids of flax, from the Linum usitatissimum L. collection. Biomedical Journal of Scientific & Technical Research, 18(4), 13731-13736. https://doi.org/10.26717/BJSTR.2019.18.003178
Sulas, L., Re, G. A., Sanna, F., Bullitta, S., & Piluzza, G. (2019). Fatty acid composition and antioxidant capacity in linseed grown as forage in Mediterranean environment. Italian Journal of Agronomy, 14(1), 50-58. https://doi.org/10.4081/ija.2019.1291
Singh, N., Kumar, R., Kumar, S., Singh, P. K., Yadav, V. K., Ranade, S. A., Yadav, H. K. (2017). Genetic diversity, population structure and association analysis in linseed (Linum usitatissimum L.). Physiology and molecular biology of plants, 23(1), 207-219. https://doi.org/10.1007/s12298-016-0408-5
Talebi, S. M., Matsyura, A. (2021). Genetic Structure of Some Iranian, New and Old Worlds Linum usitatissimum L. Populations. Iranian Journal of Science and Technology, Transactions A: Science, 45(4), 1143-1153.
Tayınmak, N. (2019). Diyarbakır koşullarında farklı zamanlarda ekilen keten (Linum usitatissimum L.) genotiplerinde agronomik ve teknolojik özelliklerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Dicle Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/111028
Tchoumtchoua, J., Mathiron, D., Pontarin, N., Gagneul, D., van Bohemen, A. I., Otogo N’nang, E., Quéro, A. (2019). Phenolic profiling of flax highlights contrasting patterns in winter and spring varieties. Molecules, 24(23), 4303. https://doi.org/10.3390/molecules24234303
Tibullo, D., Li Volti, G., Giallongo, C., Grasso, S., Tomassoni, D., Anfuso, C. D., ... & Bramanti, V. (2017). Biochemical and clinical relevance of alpha lipoic acid: antioxidant and anti-inflammatory activity, molecular pathways and therapeutic potential. Inflammation Research, 66, 947-959. https://doi.org/10.1007/s00011-017-1079-6
Toulabi, T., Yarahmadi, M., Goudarzi, F., Ebrahimzadeh, F., Momenizadeh, A., Yarahmadi, S. (2022). Effects of flaxseed on blood pressure, body mass index, and total cholesterol in hypertensive patients: A randomized clinical trial. Explore, 18(4), 438-445. https://doi.org/10.1016/j.explore.2021.05.003
Wang, C., Chang, T., Dong, S., Zhang, D., Ma, C., Chen, S., Li, H. (2020). Biopolymer films based on chitosan/potato protein/linseed oil/ZnO NPs to maintain the storage quality of raw meat. Food chemistry, 332, 127375. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2020.127375
Wang, H., Wang, J., Qiu, C., Ye, Y., Guo, X., Chen, G., Liu, R. H. (2017). Comparison of phytochemical profiles and health benefits in fiber and oil flaxseeds (Linum usitatissimum L.). Food chemistry, 214, 227-233. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2016.07.075
Vavilov, N.I. (1951) The Origin, Variation, Immunity and Breeding of Cultivated Plants (Translated by S. K. Chestitee). Chronica Botonica, 13, 1-366.
Xie, Y., Yan, Z., Niu, Z., Coulter, J. A., Niu, J., Zhang, J., Wang, L. (2020). Yield, oil content, and fatty acid profile of flax (Linum usitatissimum L.) as affected by phosphorus rate and seeding rate. Industrial Crops and Products, 145, 112087. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2020.112087
Zohary, D., & Hopf, M. (2000). Domestication of plants in the Old World: The origin and spread of cultivated plants in West Asia, Europe and the Nile Valley (No. Ed. 3). Oxford university press. ISBN: 0198503563

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Zeki Koçak ^*
0000-0002-8368-2478
Türkiye

Bünyamin Yıldırım
0000-0003-2463-6989
Türkiye

Mustafa Güven Kaysim
0000-0002-5074-0192
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

7 Eylül 2023

Kabul Tarihi

25 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA77WD72AE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koçak, M. Z., Yıldırım, B., & Kaysim, M. G. (2023). Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(1), 21-31. https://izlik.org/JA77WD72AE

AMA

1.Koçak MZ, Yıldırım B, Kaysim MG. Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2023;4(1):21-31. https://izlik.org/JA77WD72AE

Chicago

Koçak, Mehmet Zeki, Bünyamin Yıldırım, ve Mustafa Güven Kaysim. 2023. “Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 4 (1): 21-31. https://izlik.org/JA77WD72AE.

EndNote

Koçak MZ, Yıldırım B, Kaysim MG (01 Aralık 2023) Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 4 1 21–31.

IEEE

[1]M. Z. Koçak, B. Yıldırım, ve M. G. Kaysim, “Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi”, Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, ss. 21–31, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77WD72AE

ISNAD

Koçak, Mehmet Zeki - Yıldırım, Bünyamin - Kaysim, Mustafa Güven. “Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 4/1 (01 Aralık 2023): 21-31. https://izlik.org/JA77WD72AE.

JAMA

1.Koçak MZ, Yıldırım B, Kaysim MG. Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2023;4:21–31.

MLA

Koçak, Mehmet Zeki, vd. “Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 4, sy 1, Aralık 2023, ss. 21-31, https://izlik.org/JA77WD72AE.

Vancouver

1.Mehmet Zeki Koçak, Bünyamin Yıldırım, Mustafa Güven Kaysim. Tescilli Bazı Keten (Linum usitatissimum L.) Çeşitlerine Ait Yağ oranları ve Yağ Asidi Bileşimlerinin Belirlenmesi. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2023;4(1):21-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77WD72AE