Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma

Mustafa Su; Hidayet Takcı

Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma

Öz

Otizm kişinin çevresiyle uygun ilişkiler kuramadığı gelişimsel bir bozukluktur. Otizmin erken teşhisi kişinin erken yaşta eğitilip çevresiyle olan ilişkisinin düzenlenmesinde hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada, otizm teşhisinin geç konulması sebebiyle otizm teşhisi konulan kişilerin yaşadığı sorunların çözümüne katkı sağlayabilmek için Naive Bayes Makine Öğrenmesi algoritmasıyla hastalığa erken tanı konulması amaçlanmıştır. Çalışma analizinin gerçekleştirilebilmesi için veri setinde otizmli insanların bebeklik, ergenlik ve yetişkinlik dönemleri ele alınmıştır. Veriler üzerinde; aykırılıkların ayıklanması, eksik verilerin doldurulması, öznitelik ağırlığına göre öznitelik seçimi yapılması ve parametre optimizasyonu sonrası eğitilen modellerin başarı oranları ile ham veri üzerinden parametre optimizasyonu yapılmadan elde edilen modellerin başarı oranları karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde parametre optimizasyonu yapılmamış veri setine oranla; yetişkin veri setinde modelin başarısı % 2.27, ergen veri setinde %7.01 ve çocuk veri setinde %3.78 performans artışı gözlemlenmiştir. Bu çalışma, veri ön işleme teknikleri ve parametre optimizasyon işlemleri sonrası başarı oranlarının arttığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdullah, A. A., Rijal, S., Dash, S. R. (2019). Evaluation on Machine Learning Algorithms for Classification of Autism Spectrum Disorder (ASD). In Journal of Physics: Conference Series 1372 1 012052.
Alwidian, J., Elhassan, A., Ghnemat, R. (2020). Predicting autism spectrum disorder using machine learning technique. International Journal of Recent Technology and Engineering, 8(5), 4139-4143.
Atan, S. (2020). KNN, Naive Bayes ve Karar Ağacı Makine Öğrenme Algoritmaları, Bu Algoritmaların Sosyal Bilimlerde Kullanım İmkânları. SocArXiv. doi:10.31235/osf.io/8r5pu
Büyükoflaz, F. N. ve Öztürk, A. (2018). "Early autism diagnosis of children with machine learning algorithms,". Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU), pp. 1-4, doi: 10.1109/SIU.2018.8404223.
Cho S, Liberman M, Ryant N, Cola M, Schultz RT, Parish-Morris J. (2019). Automatic Detection of Autism Spectrum Disorder in Children Using Acoustic and Text Features from Brief Natural Conversations. Proceedings of the Annual Conference of INTERSPEECH; (pp. 2513-2517), Graz, Austria.
Demirhan, A. (2018). Performance of machine learning methods in determining the autism spectrum disorder cases. Mugla Journal of Science and Technology, 4(1), 79-84.
Devika Varshini, G., Chinnaiyan, R. (2020). Optimized Machine Learning Classification Approaches for Prediction of Autism Spectrum Disorder. Ann Autism Dev Disord, 1(1), 1001.
Fadi Fayez Thabtah (2017), “Autistic Spectrum Disorder Screening Data for Adolescent”, https://archive.ics.uci.edu/ml/machine-learning-databases/00420/. (Erişim Tarihi: 21.11.2022).

Fadi Fayez Thabtah (2017), “Autistic Spectrum Disorder Screening Data for Adult”, https://archive.ics.uci.edu/ml/machine-learning-databases/00426/. (Erişim Tarihi: 21.11.2022).
Fadi Fayez Thabtah (2017), “Autistic Spectrum Disorder Screening Data for children”, https://archive.ics.uci.edu/ml/machine-learning-databases/00419/ ,2017. (Erişim Tarihi: 21.11.2022).
Fawcett, T. (2006). An introduction to ROC analysis. Pattern recognition letters, 27(8), 861-874.
Jiang, L., Zhang, L., Li, C., Wu, J. (2018). A correlation-based feature weighting filter for naive Bayes. IEEE transactions on knowledge and data engineering, 31(2), 201-213.
Kotsiantis, S. B., Kanellopoulos, D., Pintelas, P. E. (2006). Data preprocessing for supervised leaning. International journal of computer science, 1(2), 111-117.
Manek, A. S., Shenoy, P. D., Mohan, M. C. (2017). Aspect term extraction for sentiment analysis in large movie reviews using Gini Index feature selection method and SVM classifier. World wide web, 20(2), 135-154.
Metlek, S., & Kayaalp, K. (2020). Otistik Spektrum Bozukluğunun Makine Öğrenme Algoritmaları ile Tespiti. Zeki Sistemler Teori ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 60-68.
Mythili, M. S., & Shanavas, A. M. (2014). A study on Autism spectrum disorders using classification techniques. International Journal of Soft Computing and Engineering, 4(5), 88-91.
Özkan, Ş. Y., Ergenekon, Y., Çolak, A., Kaya, Ö., Cavkaytar, S. (2015) Otizm spektrum bozukluğu. A. Cavkaytar (Ed.), 22-49, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Ankara.
P. Tan, M. Steinbach, V. Kumar, “Performance Measure” in Introduction to Data Mining, Pearson Education Limited (UK), 2014.
Parikh, M. N., Li, H., He, L. (2019). Enhancing diagnosis of autism with optimized machine learning models and personal characteristic data. Frontiers in computational neuroscience, 13, 9.
Raj, S., & Masood, S. (2020). Analysis and Detection of Autism Spectrum Disorder Using Machine Learning Techniques. Procedia Computer Science, 167, 994-1004.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Su ^*
0000-0002-2292-1631
Türkiye

Hidayet Takcı
0000-0002-4448-4284
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

20 Aralık 2022

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA58HS46EN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Su, M., & Takcı, H. (2023). Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(2), 50-62. https://izlik.org/JA58HS46EN

AMA

1.Su M, Takcı H. Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2023;3(2):50-62. https://izlik.org/JA58HS46EN

Chicago

Su, Mustafa, ve Hidayet Takcı. 2023. “Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 3 (2): 50-62. https://izlik.org/JA58HS46EN.

EndNote

Su M, Takcı H (01 Mayıs 2023) Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 3 2 50–62.

IEEE

[1]M. Su ve H. Takcı, “Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma”, Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 3, sy 2, ss. 50–62, May. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58HS46EN

ISNAD

Su, Mustafa - Takcı, Hidayet. “Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 3/2 (01 Mayıs 2023): 50-62. https://izlik.org/JA58HS46EN.

JAMA

1.Su M, Takcı H. Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2023;3:50–62.

MLA

Su, Mustafa, ve Hidayet Takcı. “Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma”. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 3, sy 2, Mayıs 2023, ss. 50-62, https://izlik.org/JA58HS46EN.

Vancouver

1.Mustafa Su, Hidayet Takcı. Naive Bayes İle Otistik Spektrum Bozukluğu Tanısı Koyma. Şırnak Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2023;3(2):50-62. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58HS46EN