Pasarofça Müzakereleri ve Sınır Tahdidinde Yaşanan Diplomatik Krizler

18. yüzyılın başında Osmanlı ile Venedik arasında başlayan ve daha sonra Avusturya’nın dahil olduğu savaşın sonunda, 1718’de bu devletlerle yaptığı Pasarofça Antlaşması, Osmanlı tarihinde Lale Devri olarak anılan döneminde de başlangıcı olmuştur. Bu çalışmada Osmanlı-Avusturya-Venedik arasındaki yeni durumu belirlemek diğer bir ifadeyle sınır görüşmeleri yapmak üzere bir araya gelen murahhaslar ve arabulucuların kaleme aldığı bazı yazışmalar ele alınmıştır. Bu yazışmalar Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde kayıtlı müteferrik evrak arasından ve dönemin kaynaklarından seçilmiştir. Bu evrak arasında en mühimi iki devlet arasında arabuluculuk görevini üstlenen, İngiltere’nin İstanbul elçisi Robert Sutton’un görevi sona erdikten sonra bizzat padişaha yazdığı rapordur. Bir diğer önemli rapor ise Bosna sınırını belirlemek üzere görevlendirilen Adana beylerbeyi Mustafa Paşa’nın Bosna’da sınır çizilirken meydana gelen olayları anlattığı takrirdir. Antlaşma zemini oluştuktan sonra muhatap devletler arasında antlaşma şartlarını müzakere etmek için Osmanlı Devleti adına Şıkk-ı sani Defterdarı Silâhtar İbrahim Efendi görevlendirilmiş; Avusturya Kont Wirmond, Venedik Carlo Ruzzini tarafından temsil edilmişlerdir. Hollanda elçisi Jacob Colyer ve İngiltere elçisi Sir Robert Sutton arabulucular olarak Pasarofça’da bir araya gelmişlerdi. 5 Haziran-18 Temmuz 1718 tarihleri arasında yapılan müzakereler sonunda Pasarofça Antlaşması imzalanmıştır. Müzakereler sırasında yapılan bu yazışmalardan müzakerelerin gidişatı, sınırların tespiti ve yaşanan krizlere dair malumat elde etmek mümkündür.