Isparta Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Cephe Gerisi Faaliyetleri

Öz

Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri, Osmanlı Devleti’nin son yıllarında farklı isim ve farklı amaçlarla kurulmuşlardı. Ancak Mondros Mütarekesi’nin imzalanması ve İzmir’in Yunanlılar tarafından işgali üzerine, Anadolu’da Türk ahalisine içeride ve dışarıda yapılanları protesto etmek onların haklarını savunmak amacıyla faaliyetlerini hızlandırmışlardı. Bu arada Osmanlı Hükümeti’nin güçsüz ve itibarsızlığı dolayısıyla meydana gelen siyasi boşluk ortamında da bir hükümet ve devlet gibi faaliyetlerde de bulunmaya başlamışlardır. Yeri geldiğinde askerî yeri geldiğinde de siyasi ve sosyal faaliyetlerde bulunmuşlar, devlet gibi davranmışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Millî Mücadele, Isparta, Kuva-yı Milliye

The Activities of Isparta Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (Association for the Defence of The National Rights Group) Behind the Front Line

Abstract

Associations for Defence of the National Rights were founded under different names and with different aims in the recent years of the Ottoman Empire. However, because of signing out Mondros Armistice and invasion of İzmir by Greeks,they accelerated their activities with the aim of protesting the interior and exterior events which were committed to the Turkish people in Anatolia.Meanwhile,they started to function as a government and state in the political gap which had emerged because of the weakness and disfavor of the Ottoman Empire.When it is appropriate they had military,political or social functions and they behaved as a state.

Keywords

• Association for Defence of the National Rights,War of Independence, Isparta, Turkish Revolutionaries.

Kaynakça

1. BABACAN, Hasan, “Isparta Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Faaliyetleri ve Yazışmalarına Dair Bir Defter”, Askeri Tarih Bülteni, Sayı 46, Şubat 1999, s. 177. BABACAN, Hasan, “Milli Mücadelenin Gelir Kaynaklarından Oktruva Vergisi ve Isparta Örneği”, Arayışlar, Isparta, 1999, Yıl: 1, Sayı: 1, s. 113-122
2. BÖCÜZADE SÜLEYMAN SAMİ, Kuruluşundan Bugüne Kadar Isparta Tarihi, İstanbul 19 ÇEVİK, Zeki, Millî Mücadele’de Müdafaa-i Hukuk’tan Halk Fırkası’na Geçiş (1918-1923), Atatürk Araştırma Merkezi Yay., Ankara 2002.
3. KODAMAN, Bayram-Hasan Babacan, Hafız İbrahim Demiralay’ın Hatıratı ve Isparta’da Millî Mücadele İle İlgili Belgeler, Göltaş Kültür Dizisi, Isparta 1998, s. 164-165.
4. KÖSTÜKLÜ, Nuri, Millî Mücadele’de Denizli, Isparta ve Burdur Sancakları, Atatürk Araştırma Merkezi yay., Ankara 1999.