The Reforms of Amanullah Khan and Ataturk

Abstract

Keywords

• -

Amanullah Han’ın Islahatları ve Atatürk

Öz

1919- 1929 yıllarında Kabil tahtında bulunan Kral Amanullah Han, 19 Ağustos 1919 yılında Afganistan’ın istiklalini ilan ederek bir dizi ıslahatlar başlattı. Batıdaki gelişmeleri yakından izleyebilmek için de 1928 yılında Avrupa yolculuğuna çıktı. Amanullah Han, bu seyahati sırasında genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk resmi ziyaretçisi unvanıyla, İstiklal mücadelesindeki başarılarından dolayı hayranı olduğu Atatürk’le görüşerek Afganistan’da yapacağı ıslahatlar hakkında onun görüşlerini aldı. Afgan kralı Amanullah Han ıslahat konusunda Atatürk’ü örnek olarak görmüş ve askeri alandaki düzenlemelerde Türkiye’nin desteğini istemiştir. Ancak Amanullah Han aldığı desteklere rağmen reformları gerçekleştirme konusunda Atatürk gibi başarılı olamamıştır. Bu çalışmada, Amanullah Han dönemi ıslahatları ve bu konuda Türkiye ve Atatürk’ün Afganistan’a katkıları ortaya konmaya çalışılacaktır

Anahtar Kelimeler

• Afganistan, Amanullah Han, Islahat, Atatürk

Kaynakça

1. Abdulmecid Davudî Nasırî, “Tealul-i Din ve Devlet Der Tarih-i Afganistan”, Afganistan ve Nizam-ı Siyasî-yi Ayende, Zulal-ı Kevser Yayınları, İran, 1381.
2. Bilal N. Şimşir, Atatürk ve Afganistan, ASAM, Ankara, 2002.
3. Bilâl N. Şimşir, Atatürk ve Yabancı Devlet Başkanları, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 1993.
4. Cemilu-r Rahman Kamgar, Tarih-i Muarif-i Afganistan (1747-1992), Meyvend Yayınları, Peşaver, 1376.
5. Dabliyer Li Fişer, “Nigahî Ba: Avza-yi Siyasî ve İktisadî-yi Afganistan Az Hükümet-i Emir Habibullah Han Ta Hükümet-i Mücahidin”, Sırac, Sayı 12, 1376.
6. İsmail Hakkı Göksoy, Çağdaş İslam Ülkeleri Tarihi, Fakülte Kitabevi, Isparta, 2003.
7. Kurul, “Afganistan,”, Meydan Larousse Büyük Lugat ve Ansiklopedisi, 1. Cilt, Meydan Yayınevi, İstanbul, 1981.
8. Mehmet Saray, Afganistan ve Türkler, Kitabevi, İstanbul, 1997.

9. Mehmet Saray, Türk- Afgan Münasebetleri, Kuşak Ofset Tesisleri, İstanbul, 1984.
10. Mir Gulam Muhammet Gubar, Afganistan Der Mesir-i Tarih, Meyvend Yayınları, Kabil, 1384.
11. Mir Muhammet Sıddik Fehang, Afganistan der Penç Karn-ı Ahir, c.III, Afganistan İslamî Birlik Komisyonu, Kabil, 1373.
12. Nesrin Ebubekr Grus, Kasarih-i Melaly Ya Hatırat-ı Evvelin Lise-yi Dohtaran-ı Afganistan, Kâbil Tek Yayınları, Kâbil, 1963.
13. Sakine Gazamfer, “Nigah-i Ba Tarihçe-yi Vaz-ı Talim Terbiye-yi Afganistan”, Belh Üniversitesi, Mezar-ı Şerif, 2004.
14. Vartan Gregoryan, The Emergence of Modern Afghanistan, Stanford, 1969.