Development of Language of Philosophy and an Overview to Translation Activities in Turkey

Abstract

Keywords

• -

Türkiye’de Felsefe Dilinin Gelişimi ve Çeviri Faaliyetlerine Genel Bir Bakış

Öz

Felsefe, varlık, bilgi ve değerler hakkında toplu bir görüş, bütünlüklü bir bilgi elde etme amacını güder. Felsefe, belli bir dilin içinde gelişir. Dil ile bütünleşmiş bulunan kavramsal örgü felsefenin bizzat kendisini oluşturur. Felsefi etkinlik bir kültür bütünlüğünde ve o kültürün diliyle hayat bulur. Bu durumda kültürel ana dili ve onun sağlayacağı imkanları temele almak, ancak geçmişten günümüze Türkçe’nin etkileşim halinde olduğu ve felsefi düşünce bakımından verimli bir atmosfer oluşturan klasik dillerin ve Batı dillerinin farklı anlam zenginliklerinden de çeviriler yoluyla yararlanmak gerekir. Zira kültürler arası etkileşimi sağlayan en önemli araç çeviridir. Tanzimat Döneminde Batılılaşma hareketleriyle doğrudan ilintili olan çeviri faaliyetleriyle birlikte kültür dünyamıza yeni kavram ve düşünceler de girmeye başlamıştır. Batıdan gelen yeni terimlerin dilimize olduğu gibi yerleşmesi tehlikesi, zaman içinde felsefe dilimizin tutarlı bir biçimde oluşturulması ve geliştirilmesi zaruretini doğurmuştur.Bu doğrultuda biz çalışmamızda ülkemizde felsefe dilinin gelişimine değinerek, 1940’lı yıllara değin yapılan çeviri faaliyetlerine genel olarak bakacağız

Anahtar Kelimeler

• Felsefe, felsefe dili, çeviri, Türk Dili Tetkik Cemiyeti, Tercüme Bürosu

Kaynakça

1. Akarsu, Bedia, “Felsefe Dili Olarak Türkçe”, (İçinde: Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Öğretim ve Araştırma Alanı Olarak Felsefe, Seçilmiş Metinlerle-Betül Çotusöken), 2001.
2. Akgün, Mehmet, “Türkiye’de Klasik Materyalizmin Yansımaları”, Bilim ve Ütopya, S.159, 2007.
3. Akyüz, Kenan, Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri (1860-1923), İstanbul, 1990.
4. Berk, Özlem, “Batılılaşma ve Çeviri”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Modernleşme ve Batıcılık, 2002.
5. Berkes, Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul: 2006.
6. Cevizci, Ahmet, Felsefe, Sentez Yayıncılık, Bursa, 2007.
7. Gökberk, Macit, Değişen Dünya Değişen Dil, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2008.
8. Gündüz, Mustafa, “İçtihad Mecmuasında Dil ve Dilde Sadeleşme Tartışmaları (II.Meşrutiyet Dönemi)”, Erdem, C.14, S.42, 2005.

9. Günyol, Vedat, “Türkiye’de Çeviri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C 2, 1983.
10. Gürsel, Nedim, “Uygarlık ve Çeviri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C 2, 1983.
11. Gürsoy, Kenan, Bir Felsefe Geleneğimiz Var mı?, Etkileşim Yayınları, İstanbul, 2006.
12. İnançer, Ö. Tuğrul; Gürsoy, Kenan, Gönül Gözü, Sufi Kitap, İstanbul, 2008.
13. Kafadar, Osman, Türkiye’de Kültürel Dönüşümler ve Felsefe Eğitimi, İz Yayıncılık, İstanbul, 2000.
14. Karakuş, Rahmi, 1908-1933 Türkiye’de Felsefenin Kavranışı ve Bu Kavranışta Dinin Konumu- Felsefe Serüvenimiz, Seyran Kitap, İstanbul, 1995.
15. Kayaoğlu, Taceddin, Türkiye’de Tercüme Müesseseleri, Kitabevi Yayınları, İstanbul, 1998.
16. Kaynardağ, Arslan, “Türkiye’de Felsefenin Evrimi”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C.3, 1984.
17. Kaynardağ, Arslan, Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Felsefe, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2002.
18. Naci, Fethi, “Roman”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C.3, 1984.
19. Okay, Orhan M., “Batılılaşma Devri Fikir Hayatı Üzerine Bir Deneme”, Osmanlı Medeniyeti Tarihi, C. I, (Editör: Ekmeleddin İhsanoğlu), 1999.
20. Özdemir, Emin, “Cumhuriyet Döneminde Dilimiz”, Cumhuriyetin İlk Yıllarından Günümüze Dil Kültür Eğitim, (ed. Nazife Güngör), 2007.
21. Sarıkavak, Kazım, “Cumhuriyet Döneminde Felsefe Yayınları”, Felsefe Dünyası, S. 28, 1998.
22. Uygur, Nermi, Felsefenin Çağrısı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fak.Yayınları, İstanbul, 1971.
23. Ülken, H. Ziya, Uyanış Devirlerinde Tercümenin Rolü, Vakit Gazete, Matbaa, Kütüphane, İstanbul, 1935.
24. Ülken, H. Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, Ülken Yayınları, İstanbul, 1994.