The Woman’s Image in the Visual Datas (1923-1960)

Abstract

Keywords

• -

Görsel Verilerde Kadın İmajı (1923-1960)

Öz

Makalede, Cumhuriyetin ilk yıllarında gerçekleştirilen modernleşme çabalarının önemli ve radikal nitelikteki kısmını teşkil eden kadın konusu, özellikle de kadın imajı ele alınmıştır. Bu bağlamda, Cumhuriyetin ilk dönemlerinde, adeta inkılâpları simgelercesine çizilen model-kadın imajı üzerinde durulmuş, bunların gerçek hayattaki karşılıkları görsel veriler üzerinde aranmıştır. Amaç, Cumhuriyet ideolojisi tarafından oluşturulan kadın imajının ne derece yaşayan kadını yansıttığı, model gösterilen kadın imajının ne ölçüde benimsendiği, daha da önemlisi, model gösterilen kadın imajı ile gerçek hayattaki kadın imajı arasındaki farklar ve ortak noktaların neler olduğunu tespit etmektir. Bu suretle, yeni Cumhuriyetin sembolü hâline getirilen kadının incelenmesi yoluyla, genelde inkılâpların yerleştirilmesi ve benimsenmesi süreci, özelde ise kadının geçirdiği değişim süreci hakkında bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın kaynak materyalini, dönemden kalan görsel veriler (fotoğraf, afiş ve piyango biletleri vb.) oluşturmaktadır. Bu veriler, konuyla ilgili geliştirilen belli kategoriler dahilinde incelenmiştir. Elde edilen netice şudur; çizilen kadın imaj(lar)ı, yaşayan kadını yansıtmaktan ziyade ona model olmaktadır. Bu modelin benimsenme düzeyi, fotoğraflarda kamusal alanın kenarında yer alan eski nesil kadınlar arasında oldukça düşük, merkezinde yer alan yeni nesil kadınlar arasında ise oldukça yüksektir. Cumhuriyet döneminde inşa edilen kadın imajı, Cumhuriyet öncesi kadın imajından farklılaşarak, daha modern kadın imajına doğru bir evrimle sürecine ivme kazandırırken, tüm toplumun geçirmekte olduğu değişim sürecinin hızlanmasına da katkıda bulunmuştur

Anahtar Kelimeler

• Kadın, imaj, kıyafet, modernleşme, Cumhuriyet