Bologna Süreci, Avrupalılaşma ve TÜrk Yükseköğretimi: Alandan Bir Araştırma
Öz
1990'lı yıllar Avrupa'da siyasi olarak dinamik ancak çalkantılı yıllar olmuştur. Doğu Avrupa ülkelerinde yaşanan geçiş süreci Avrupa'nın siyasi, ekonomik ve kültürel olarak yeniden birleşmesini gündeme getirmiştir. Bu bağlamda eğitim ve özellikle yükseköğretim ortak bir Avrupa kimliği yaratmak için en uygun alanlardan biri olarak görülmüş, Avrupa kimliğinin oluşturulmasında üniversiteler arasındaki etkileşim önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Ortak bir Avrupa Yükeköğretim Alanı ve Avrupa Araştırma Alanı kurmayı hedefleyen ve 1999 yılında yaşama geçirilen Bologna süreci bu siyasi yaklaşımın bir sonucudur. Bologna süreci kapsamında birçok ülkenin yükseköğretim sisteminde önemli reformlar gerçekleştirilmektedir. Ancak, Bologna süreci birçok kişi tarafından farklı yönlerden eleştirilmekte, akademik camiada sürecin felsefesi üzerinde keskin ayrımlar ortaya çıkmaktadır. Türkiye de 2001 yılından itibaren Bologna süreci üyelerinden biri olarak yükseköğretim sisteminde yeniden yapılanma ve Batı dünyası ile entegrasyon kapsamında reformları uygulamaktadır. Türk üniversiteleri birçok yapısal reformu başarıyla uygulamakla birlikte reformların içeriği ve Avrupa kimliğinin oluşumuna katkısı açısından soru işaretleri doğmaktadır. Bu çalışmada söz konusu tartışmalı alanlar ele alınmakta ve Türkiye'de Bologna sürecinin işleyişine ilişkin bir araştırmanın bulguları paylaşılmaktadır. Araştırma Süleyman Demirel Üniversitesi'nde 2017 yılında 145 araştırma görevlisi ile gerçekleştirilen bir anket çalışmasını kapsamaktadır. Ana bulgular öncelikle araştırma görevlilerinin Bologna süreci hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermiştir. Katılımcıların büyük bölümü Bologna sürecinin temel olarak ortak bir Avrupa kimliği oluşturma amacını taşıdığını, ancak henüz böyle bir ortak kimlikten bahsetmenin olanaklı olmadığını düşünmektedir. Benzer şekilde, katılımcılar Türk yükseköğretimini ve araştırmacılarını Avrupa Yükseköğretim alanının bir parçası olarak görmemektedir. Öte yandan, Bologna süreci ulusal kimliğimize bir tehdit olarak algılanmamaktadır. Araştırma görevlileri Bologna reformlarının uygulanmasını ise bürokratik ve aşırı işyükü yaratan bir süreç olarak görmekte, demokratik katılımın yetersizliğine vurgu yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barblan, A., Ergüder, Ü. & Gürüz, K. (2008). Higher education in Turkey: institutional autonomy and responsibility in a modernising society. Bologna: Bononia University Press.
- Bologna Declaration (1999). The Bologna declaration of 19 june 1999, joint declaration of the European ministers of education.
- Cosar, S., & Ergul, H. (2015). Free-marketization of academia through authoritarianism: the Bologna Process in Turkey. Alternate Routes: A Journal of Critical Social Research, 26.
- De Rudder, H. (2010). Mission accomplished? which mission? The Higher Education Review, 43(1), 3-20.
- Fejes, A. (2008). European citizens under construction: the bologna process analysed from a governmentality perspective. Educational Philosophy and Theory, 40(4), 515-530.
- Hobolt, S.B. (2016). The Brexit Vote: a divided nation, a divided continent. Journal of European Public Policy, 23:9, 1259-1277, DOI: 10.1080/13501763.2016.1225785
- Hoffman, D. M., Välimaa, J., & Huusko, M. (2008). The Bologna process in academic basic units: Finnish universities and competitive horizons. In Cultural Perspectives on Higher Education (pp. 227-243). Springer Netherlands.
- Hunter, F. and De Wit, H. (2016). 21st century European higher education: responding to dynamic change. American Council for Education. International Briefs for Higher Education Leaders No: 6. http://www.acenet.edu/news-room/Documents/ACE-CIHE-Europe-Brief.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Devrim Vural Yılmaz
*
Süleyman Demirel Universitesi
Türkiye
Alper Tütünsatar
Süleyman Demirel Universitesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
24 Kasım 2017
Kabul Tarihi
29 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Sayı: 42