Geleceğin Yetişkinlerinin Aileye Yönelik Tutumları: Lise Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Aile, bireylerin sosyalleşme sürecinde, değer yargılarının oluşumunda ve kimlik kazanımında belirleyici rol üstlenen temel toplumsal kurumlardan biridir. Gençlerin aile kurumuna yönelik algı ve tutumları, yalnızca bireysel gelişimlerini değil, aynı zamanda toplumsal yapının geleceğini de etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin aileye yönelik tutumlarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu doğrultuda Antalya ve Isparta il merkezlerinde öğrenim gören lise öğrencileri üzerinde nicel araştırma deseninde bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu ile geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan Aileye Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır (Albayrak, 2015). Elde edilen veriler, öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve aile yapısı gibi değişkenlere göre aileye ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, aile kurumunun genç bireyler açısından hâlen önemli bir değer olarak görüldüğünü; ancak toplumsal değişim ve modernleşme sürecinin aileye yönelik algılarda farklılaşmalara yol açtığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçlarının, eğitim politikalarının geliştirilmesine ve aileye yönelik sosyal destek programlarının planlanmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• aile sosyolojisi
• aile
• aile algısı
• aileye yönelik tutum
• lise öğrencileri

Future Adults' Attıtudes Towards Famıly: A Study on Hıgh School Students

Öz

The family is one of the fundamental social institutions that plays a decisive role in individuals’ socialization processes, the formation of value judgments, and the development of personal identity. Young people’s perceptions and attitudes toward the family institution influence not only their individual development but also the future of social structure. The aim of this study is to examine high school students’ attitudes toward the family with respect to various variables. In this context, a quantitative survey research design was employed, and data were collected from high school students attending schools in the city centers of Antalya and Isparta. The data collection instruments consisted of a Demographic Information Form and the Family Attitude Scale, whose validity and reliability had previously been established (Albayrak, 2015). The collected data were analyzed to determine students’ attitudes toward the family according to variables such as gender, grade level, and family structure. The findings indicate that the family institution is still regarded as an important value by young individuals; however, processes of social change and modernization have led to noticeable differences in perceptions of the family. The results of the study are expected to contribute to the development of educational policies and the planning and improvement of social programs aimed at supporting the family institution.

Anahtar Kelimeler

• Family sociology
• family
• family perception
• attitudes towards family
• high school students

Kaynakça

1. Aksan, G. (2025). Ebeveyn ve genç ilişkisinde aile tutumları ve aile değerleri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Habitus, (6), 95–124. https://doi.org/10.62156/habitus.1629339.
2. Albayrak, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin aileye yönelik tutumları: Güvenirlik geçerlik çalışması. Turkish Studies – International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(6), 47–56. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8214
3. Beşirli, H. (2013). Gençlik Sosyolojisi: Politik toplumsallaşma ve Gençlik. Ankara: Siyasal Kitabevi.
4. Birleşmiş Milletler. (2012). World population prospects: The 2012 revision. United Nations. https://www.un.org
5. Canatan, K & Yıldırım, E. (2011). Aile Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap.
6. Çağan, K. (2011). Ailenin işlevleri. Aile Sosyolojisi. K. Canatan & E. Yıldırım (Ed.). İstanbul: Açılım Kitap, 83–97.
7. Galán-Vera, I. Z., Lievore, R., Moscardino, U., Mammarella, I. C. (2025). Cross-cultural perspectives on social difficulties and anxiety in youth: The role of family cultural values in Mexico and Italy. Frontiers in Psychology, 16, 1680963. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1680963
8. Giddens, A. (1992). The Transformation Of Intimacy: Sexuality, Love, And Eroticism İn Modern Societies, Polity Press.

9. Gür, B., Dalmış, İ., Kırmızıdağ, N, Çelik, Z., Boz, N. (2012). Türkiye’nin Gençlik Profili, Ankara: SETA Yayınları. Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikoloji. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
10. Karataş, K. (2001). Toplumsal değişme ve aile. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 12(2), 89–98.
11. Kongar, E. (1970). Türkiye’de aile: yapısı, evrimi ve bürokratik örgütlerle ilişkileri. Amme İdaresi Dergisi, 3(2), 58-83.
12. Kurtdaş, E. M. (2017). Toplumsal değişme bağlamında gençlik sorunları. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(25), 513–534. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12412.
13. Kuş, E. (2012). Nicel-nitel araştırma teknikleri: sosyal bilimlerde araştırma teknikleri nicel mi? Nitel mi?. 4. Baskı, Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society: From the standpoint of a social behaviorist. University of Chicago Press.
15. Murdock, G., P. (1949). Social structure, New York: Macmillan Co. Publication.
16. Parsons, T. (1955). Family, socialization and interaction process. Free Press.
17. Qu, Y. (2023). Stereotypes of adolescence: Cultural differences, consequences, and intervention. Child Development Perspectives, https://doi.org/10.1111/cdep.12489
18. Sayın, Ö. (2020). Aile sosyolojisi. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
19. Schaefer, R. T. (2013). Sosyoloji. Ankara: Palme Yayıncılık.
20. Selman, A. (2017). Dindarlığın aile yaşam olgusu süreçlerine etkisi (Batı Akdeniz örneği) (Yayınlanmamış doktora tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
21. Senemoğlu, N. (2020). Gelişim öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. 27. Baskı. Ankara: Anı Yayıncılık.
22. Şengül, F. N., & Aydınalp, H. (2021). Yeni bir gençlik tipolojisi ve ölçek denemesi: Hedonist gençlik. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 124–138. https://doi.org/10.17498/kdeniz.928671.
23. Tezcan, M. (2010). Sosyolojiye Giriş. Ankara: Anı Yayınları.
24. Zakirova, E., Poskrebysheva, N., Babkina, A. (2022). Personal autonomy development and family functioning of Russian and Azerbaijan adolescents. European Psychiatry, 65(S1), S546. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2022.1101
25. Zencirkıran, M. (2015). Sosyoloji. Bursa: Dora Yayıncılık.