Avusturya’da Aleviliğin Devlet Tarafından Tanınması ve Buna Bağlı Olarak Eğitim ve Araştırma Alanlarındaki Haklar

Yıl 2025, Sayı: 4, 1 - 12, 30.06.2025

Erdal Kalaycı

https://doi.org/10.64342/surekdergi.1712049

Öz

Avusturya'daki Aleviler, dini azınlıklar arasında yer almaktadır. Aleviliğin 2013 yılında devlet tarafından tanınmasıyla kurumsal eşitlik alanında önemli bir dönüm noktası yaşanmıştır. Bu tanınma yalnızca hukuki bir kazanım olmakla kalmamış, aynı zamanda özellikle din dersi ve Alevi din eğitimi ve teoloji kurumlarının kurulması bağlamında eğitim politikası açısından da geniş kapsamlı sonuçlar doğurmuştur.
Bu makalenin amacı, Avusturya'da kurumsallaşmış Aleviliğin devlet tarafından tanınan haklarını özellikle eğitim alanına odaklanarak analiz etmektir. Bu bağlamda hem hukuki temeller hem de Alevi eğitim çalışmasının pratik uygulamaları ele alınmakta ve eleştirel bir şekilde değerlendirilmektedir. Özellikle, kurumsal tanınmanın Alevilerin Avusturya eğititim sistemindeki inançsal özerkliği ve görünürlüklerini ne ölçüde güçlendirdiği ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Avusturya'da Aleviler , Alevi Inanc egitimi , Aleviligin taninmasi , Alevi teolojisi

The State Recognition of Alevism in Austria and the Associated Rights in Education and Research

Öz

Alevis are among the religious minorities in Austria. The state recognition of Alevism in 2013 marked a high point in the area of institutional equality. This recognition brought with it not only legal but also far-reaching educational policy implications, particularly with regard to religious education and the establishment of Alevi theological and pedagogical educational institutions.
The aim of this article is to analyse the state-recognized rights of institutionalized Alevism in Austria with a special focus on the field of education. Both the legal foundations and the practical implementation of Alevi educational work are presented and critically examined. In particular, the aim is to work out the extent to which institutional recognition has strengthened the religious self-determination and visibility of Alevis in the Austrian education system.

Anahtar Kelimeler

Alevis in Austria , Alevi religious education , recognition of Alevism , Alevi theology

Kaynakça

• Bozkaya, D. & Luczensky, Y. (2020). Leistungen der Alevitischen Glaubensgemeinschaft in Österreich (ALEVI) für Staat und Gesellschaft in Österreich. Bair, J./Rees, W. (Ed.). Leistungen der Kirchen und Religionsgemeinschaften in Österreich für Staat und Gesellschaft. Konferenzschrift Staat und Religion im Brennpunkt (125-136) içinde. Innsbruck University Press.
• Erdoğan, Ö. & Maral, E. (2024). Avusturya’da Aleviler. İnanç Özgürlüğü Yolunda Tarihsel Kazanımlar. La Kitap Yayınları.
• Kalaycı, E. (2009). Integrierts euch!? Grundlagen, Hürden und Vision im Integrationsprozess von MigrantInnen. Planet Verlag.
• Keleş, B. (2024). Avrupa’da Aleviler. Özmen, N. & Perşembe, E. (Ed.). Avrupa’da Müslümanlar (129-172) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Keleş, B. (2025). Avrupa’da Aleviler ve Alevi kurumsallaşması. Post Yayınevi.
• Kowatsch, A. (2022). Islam und Alevitentum in Österreich. Ein religionsrechtlicher Überblick zur staatlichen Anerkennung jener Religionsgemeinschaften, die nach dem österreichischen Recht dem Islam und/oder dem Alevitentum zugeordnet werden, retrieved from: https://phaidra.univie.ac.at/detail/o:1612226, April 22, 2025. KPH Vienna/Lower Austria: Institute Alevi Religion, retrieved from: https://kphvie.ac.at/institute/institut-alevitische-religion.html , April 22, 2025.
• KPH Vienna/Lower Austria: Education - Institute Alevi Religion, retrieved from: https://kphvie.ac.at/institute/institut-alevitische-religion/ausbildung.html , April 22, 2025.
• KPH Vienna/Lower Austria: Education - Institute Alevi Religion, retrieved from: https://kphvie.ac.at/institute/institut-alevitische-religion/ausbildung.html , April 22, 2025.
• Kreisky, J. (2010). Historische Aspekte des Islam in Österreich: Kontinuitäten und Brüche. Janda, A./Vogl, M. (Ed.). Islam in Österreich. Publication of the Austrian Integration Fund.
• Potz, R. (2012). 100 Jahre Österreichisches Islamgesetz. Publikation des Bundesministerium für europäische und internationale Angelegenheiten.
• Potz, R. (2013). Das Islamgesetz 1912 – eine österreichische Besonderheit, SIAK-Journal − Zeitschrift für Polizeiwissenschaft und polizeiliche Praxis (1), 45-54, retrieved from: http://dx.doi.org/10.7396/2013_1_D , April 22, 2025.
• Potz, R. & Schinkele, B. (2024). Grundriss Religionsrecht. Facultas Verlag.
• RIS - Legal Information System of the Federation: Curricula - Alevi religious education at elementary school, lower secondary schools, AHS, BMS, BHS, retrieved from: https://www.ris.bka.gv.at/NormDokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Anlage=3&Ges etzesnummer=20008767 , April 22, 2025.
• RIS - Legal Information System of the Federation: Confessional Communities Act - BekGG 1998, retrieved from: https://www.ris.bka.gv.at/GeltendeFassung.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Gesetzesnumm er=10010098&FassungVom=2025-04-22 , April 22, 2025.
• RIS - Legal Information System of the Federation: Recognition Act 1874, retrieved from: https://www.ris.bka.gv.at/GeltendeFassung.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Gesetzesnummer=10009173 , April 22, 2025.
• RIS - Legal Information System of the Federation: Religious Education Act 1949 - RelUG, retrieved from: https://www.ris.bka.gv.at/GeltendeFassung.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Gesetzesnumm er=10009217 , April 22, 2025.
• University of Vienna: Alevi Theological Studies - Institute for Islamic Theological Studies, retrieved from: https://iits.univie.ac.at , April 22, 2025.