Jamila Ergasheva’nın Eserlerinde Kültürel Miras: Ziyaretgâhlar ve Tarihi Mekânlar

Öz

Kültür toplumları birbirinden ayıran, geçmiş ve gelecek arasında bir köprü vazifesi gören maddi ve manevi değerler bütünüdür. Evrensel bir bakış açısı ile düşünüldüğünde kültürel ögeleri korumak ve onu sonraki kuşaklara aktarabilmek insanlık için ortak bir amaç olarak değerlendirilmektedir. Bu amaç doğrultusunda evrensel koruma kanunlarının dışında her devletin kendi kültürel mirasının sürdürülebilirliği ile ilgili kanunları mevcuttur. Yazılı kanunların dışında inanç, gelenek görenekle ilgili soyut kültürel değerlerin sonraki kuşaklara aktarılması, toplumların kendi milli değerlerine bağlılığı ile mümkündür. Özbekistan, hem soyut hem de somut kültür unsurları bakımından oldukça zengindir ve bu kültürel unsurların edebiyat üzerindeki etkisi de yoğun bir biçimde hissedilmektedir. Özellikle bağımsızlık sonrası kaleme alınan eserlerde halk kültür unsurlarından yazarların beslendiği bilinmektedir. Jamila Ergasheva, bağımsızlık sonrası kadın yazarlarından birisidir ve eserlerinde Özbek kültürünün zenginliğinden faydalanarak hikâyelerin kurgusunu oluşturmuştur. Bu çalışmada Ergasheva’nın Şam Şafağı Cilveleri ve Zülfizar isimli eserleri hakkında bilgi verildikten sonra söz konusu kıssalardaki ziyaret mekânları üzerinden kültürün sürdürülebilirliği konusu incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel Miras
• Jamila Ergaheva
• Zülfizar
• Şam Şafağı Cilveleri

Cultural Heritage in Jamila Ergasheva’s Works: Places of Worship and Historical Places

Öz

Culture is a set of material and spiritual values that distinguish societies from one another and serve as a bridge between the past and the future. From a universal perspective, preserving cultural elements and passing them on to future generations is considered a common goal for humanity. In line with this goal, in addition to universal protection laws, each state also has its own laws concerning the sustainability of its cultural heritage. Beyond written laws, the transmission of abstract cultural values related to beliefs, traditions, and customs to future generations is possible through societies' attachment to their own national values. Uzbekistan is rich in both abstract and concrete cultural elements, and the influence of these cultural elements on literature is also strongly felt. It is known that writers, especially in works written after independence, drew inspiration from elements of folk culture. Jamila Ergasheva is one of the female writers who emerged after independence, and she has drawn on the richness of Uzbek culture to construct the plots of her stories. This study will examine the sustainability of culture based on the places visited in Ergasheva's stories Şam Şafağı Cilveleri (The Flirtations of Sham Dawn) and Zülfizar.

Anahtar Kelimeler

• Cultural Heritage
• Zülfizar
• Jamila Ergasheva

Kaynakça

1. Aliyeva M. (2024) Increasing the flow of tourists to the pilgrimage sites of Khojaly, Ellik Kala Takhtakopir. District İktisodiy Taraqqiyot va Taxlil Elektron Jurnal, VI son. Iyun.
2. Boborahimov Sh. & Bozarov N. (2023). Surxon vohasi ziyorat turizmi salohiyati va uni rivojlantirish istiqbollari. /T.: Lesson press -yil, 84 bet.
3. Ergasheva, J. (2011). Zulfizor. Yashliq Jurnali.
4. Eshniyoz qizi Z. O. (2022). Tourism opportunities of boysun district and their use. Indonesian Journal of Innovation Studies, 18, April.
5. Heyitova, F. (2019). Ziyoratgoh va qadamjolarda o‘tkaziladigan marosimlar: an’anaviylik va transformatsion jarayonlar. Uzbekistan: Language and Culture, 3, 71- 81.
6. Işık, Z. (2024). Özbek halk inanışları. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
7. Ismoilova Ibodullaevna D. (2023). Boysundagı Omonxona Mo’jızaları. Pedagog Respublıka Ilmıy Jurnalı. İbraimovna, M. F. (2023). History of Khiva. Journal Of Engineering, Mechanics and Modern Architecture, 2(4), 8-12.
8. İsmailov, T. H. Sulton Uvays zıyoratgohı. İnovative Academy.

9. İsmailov, T. H. (2023). Hazrati Pahlavon Mahmud Maqbarasi. Science and Education Journal, 4/3 (106-113).
10. Jöreyeva, S. (2021). Surhabderya viloyati ziyoratgohlari. O’zkitob Savdo Nashriyot Matbaa İcodiy Üyi.
11. Korkmaz, N. (2023). UNESCO’da ve Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’nde sürdürülebilir kalkınma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi.]. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
12. Nikonorov, V. P. (2004). A unique comb from Kampyr-Tepe. Krakow.
13. Nuriddinova, G. & Yetiş, Ş. (2024). Özbekistan somut olmayan kültürel miras unsurlarının turistik ürün olarak geliştirilmesine yönelik alternatif öneriler. SAKTAD.
14. Ogilshod Eshniyoz qizi. Z. (2022). Tourism opportunities of Boysun district and their use. IJOIS, 18.
15. Oğuz, M. Ö. (2018). Somut olmayan kültürel miras nedir?. Geleneksel Yayıncılık.
16. Oripov D. (2025). Xorazm: Qoʻrqut, Onaqutı Va Kechirmas Ota. Ilm Vaqtı, 3.