Araştırma Makalesi

Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı tarihsel bir fotoğraf aracılığıyla 8.sınıf öğrencilerinin “tarihsel düşünme becerilerini” belirlemektir. Tarihsel düşünme becerileri “tarihsel önem, kanıt, süreklilik ve değişim, neden ve sonuç, tarihsel bakış açısı ve ahlaki muhakeme” temalarından oluşmaktadır Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma 2024-2025 eğitim öğretim yılında, Erzurum ilinde yer alan bir ortaokulda 8. sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 20 öğrenciyle yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, uzman görüşleri alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yolu ile çözümlenmiştir. Tarihsel fotoğrafların öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerini ortaya çıkarmada etkili bir materyal olduğu düşünülmektedir. Öğrenciler sunulan tarihsel fotoğraf odağında “tarihsel önem” ile ilgili olumlu yargılara varmıştır. Fotoğraf neden sonuç bağlamında ilişkilendirilerek açıklanabilmiştir. Fotoğrafın tarihsel kanıt olarak durumu değerlendirilmiştir. Öğrenciler değişen unsurları geniş bir yelpazede değerlendirirken sürekliliği olan unsurları belirlemede yetersiz kalmıştır. Öğrenciler ahlaki muhakeme yaparken tarihsel karakterleri olumlu özellikler odağında değerlendirmiştir. Tarihsel bakış açısı alınırken tarihsel bağlama göre farklı bakış açılarıyla çıkarımlar yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tarihsel düşünme becerileri, Tarihsel fotoğraf, Tarih eğitimi

Etik Beyan

Bu araştırmanın etik ve bilimsel ilkelere uygunluğu Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü, Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurul Başkanlığı, Eğitim Bilimleri Birim Etik Kurulu’nun 31.01.2025 tarih ve 01 sayılı kararıyla onaylanmıştır.

Kaynakça

  1. Akbaba, B. (2005). Tarih öğretiminde fotoğraf kullanımı. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 185–197.
  2. Akbaba, B. (2003). Tarih öğretiminde fotoğraf kullanımı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Ankara.
  3. Akbaba, B. (2014). Sosyal bilgiler öğretiminde görsel materyal kullanımı. İçinde M. Safran (Ed.), sosyal bilgiler öğretimi (s. 283–319). Ankara: Pegem Akademi.
  4. Aktın, K. (2017). Okul öncesi dönemde müze eğitimi ile çocukların tarihsel düşünme becerilerinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 465–486.
  5. Aslan, E. (2008). Tarih öğretiminde fotoğraf kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 82-91.
  6. Aslan, E. (2020). Tarih öğretiminde görsel kullanımı. Journal of History School, 48, 3006-3031. DOI No: http://dx.doi.org/10.29228/Joh.46026.
  7. Aslan, H. (2015). Tarih öğretmenlerinin görsel kullanma durumları ve bunun lise öğrencilerinin görsel okuma becerilerine yansıması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  8. Avgerinou, M. D. (2007). Towards a visual literacy index. Journal Of Visual Literacy, 27(1), 29–46.
  9. Barton, K. C. (2005). “Best not to forget them”: secondary students’ judgments of historical significance in Northern Ireland. Theory and Research in Social Education, 33(1), 9–14.
  10. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: choosing among five approaches. SAGE Publications.

Kaynak Göster

APA
Aktaş, Ö., & Marancı, Ş. (2025). Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 6(2), 77-93. https://doi.org/10.54971/synergy.1788959
AMA
1.Aktaş Ö, Marancı Ş. Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. SİNERJİ. 2025;6(2):77-93. doi:10.54971/synergy.1788959
Chicago
Aktaş, Özgür, ve Şeyda Marancı. 2025. “Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi”. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi 6 (2): 77-93. https://doi.org/10.54971/synergy.1788959.
EndNote
Aktaş Ö, Marancı Ş (01 Aralık 2025) Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi 6 2 77–93.
IEEE
[1]Ö. Aktaş ve Ş. Marancı, “Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi”, SİNERJİ, c. 6, sy 2, ss. 77–93, Ara. 2025, doi: 10.54971/synergy.1788959.
ISNAD
Aktaş, Özgür - Marancı, Şeyda. “Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi”. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Aralık 2025): 77-93. https://doi.org/10.54971/synergy.1788959.
JAMA
1.Aktaş Ö, Marancı Ş. Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. SİNERJİ. 2025;6:77–93.
MLA
Aktaş, Özgür, ve Şeyda Marancı. “Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi”. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 77-93, doi:10.54971/synergy.1788959.
Vancouver
1.Özgür Aktaş, Şeyda Marancı. Tarihsel Fotoğraf Aracılığıyla Tarihsel Düşünme Becerilerinin İncelenmesi. SİNERJİ. 01 Aralık 2025;6(2):77-93. doi:10.54971/synergy.1788959