Teachers’ Views on Map Skills in Social Studies Education

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 123 - 146, 30.12.2025

Muhammed Özden , Abdulkadır Ergün

https://doi.org/10.54971/synergy.1825765

https://izlik.org/JA89TA23ZJ

Öz

This study examines social studies teachers’ perspectives on the instruction of map skills included in the Social Studies curriculum. Recognizing that maps visually represent complex information and support learning through symbols and spatial relations, the research highlights the necessity of effectively teaching map-related competencies. Employing a qualitative case study design, the study was conducted with 55 Social Studies teachers working in public schools in Sivas during the 2020–2021 academic year. Participants were selected through convenience sampling, one of the purposeful sampling strategies. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher and analyzed through descriptive and content analysis techniques Findings indicate that most teachers perceive the allocated course hours as insufficient for the effective instruction of map skills. They also emphasize that students often struggle with fundamental cartographic concepts and that varying levels of comprehension within the classroom create additional challenges for instruction. Although teachers employ multiple teaching methods and techniques—most commonly direct instruction they report significant difficulties related to time management while addressing map skills. Based on the research process and results, several recommendations are proposed. For the Ministry of National Education, increasing the number of course hours and integrating a dedicated “ elective map skills” course into the curriculum are suggested. For Social Studies teachers, the study recommends greater participation in seminars and in-service training programs to enhance their use of technology, as well as expanding the incorporation of technological tools and hands-on activities into lessons. Furthermore, researchers are encouraged to conduct mixed-method studies with diverse samples to generate more comprehensive and detailed findings.

Anahtar Kelimeler

Curriculum , Map Skills , Social Studies Education

Etik Beyan

This article does not require ethics committee approval as it is derived from a master's thesis.

Sosyal Bilgiler Öğretiminde Harita Becerilerine İlişkin Öğretmen Görüşleri

https://izlik.org/JA89TA23ZJ

Öz

Bu çalışmada, 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında yer alan harita becerilerinin öğretimine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri incelenmiştir. Haritaların karmaşık bilgileri görselleştirerek öğrenmeyi kolaylaştırdığı kabulünden hareketle, bu becerilerin etkili öğretiminin gerekliliği vurgulanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı çalışmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Sivas ilindeki devlet okullarında görev yapan ve amaçlı örnekleme ile belirlenen 55 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun ders saatlerinin yetersizliği, öğrencilerin harita kavramlarını anlamakta güçlük çekmesi ve sınıf içi farklı anlama düzeylerinin öğretim sürecini zorlaştırması gibi sorunlar yaşadıklarını göstermektedir. Katılımcılar, harita becerilerinin öğretiminde ağırlıklı olarak düz anlatım başta olmak üzere çeşitli yöntem ve teknikler kullandıklarını ancak zaman yönetiminde sıkıntılar yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda, ders saatlerinin artırılması, programa seçmeli “harita becerileri” dersinin eklenmesi, öğretmenlere yönelik teknoloji odaklı hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması ve gelecekte karma yöntem çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim programı , Harita becerileri , Sosyal bilgiler eğitimi

Etik Beyan

Bu makale yüksek lisans tezinden üretildiği için etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

• Ablak, S., (2017). Sosyal bilgiler programındaki becerilere ilişkin öğrenci algılarının incelenmesi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Akengin, H., Tuncel, G., ve Cendek, M. E., (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, (34), 61-69.
• Aksoy, B., Akbaba, B., ve Kılcan, B., (2019). Sosyal bilgilerde beceri eğitimi, Ankara: Pegem Akademi
• Aspin, D. N., & Chapman, J. D., (2000). Lifelong learning: Concepts and conceptions. International Journal of Lifelong Education, 19(1), 2–19. https://doi.org/10.1080/026013700293421
• Atalay, İ. (2005)., Genel beşeri ve ekonomik coğrafya. İzmir: Meta Basım.
• Berg, B. L., & Lune, H., (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (H. Aydın, Çev. Ed.) Konya: Eğitim Kitapevi.
• Chmiliar, L. (2010). Multiple-case designs. In A. J. Mills, G. Eurepas, & E. Wiebe (Eds.), Encyclopedia of case study research (pp. 582–583). USA: SAGE Publications.
• Christensen, L.B., Johnson, R.B., ve Turner, L. A., (2015). Araştırma Yöntemleri Desen ve Analiz. (A. Aypay, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Creswell, J. W., (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (2. Edition). USA: SAGE Publications.
• Darakçı, S., (2014). Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında harita kullanımı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(4), 15-31.
• Delors, J. (1996). Learning: The treasure within. UNESCO.
• Demircioğlu, İ. H., ve Akengin, H., (2006). Zaman ve mekâna ilişkin becerilerin öğretimi. Öztürk, C. (Ed.). Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler öğretimi, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Demirel, Ö., (2006). Öğretme Sanatı, Ankara: Pegem Yayıncılık.
• Doğanay, H., (2014). Coğrafya öğretimi (3. baskı). Pegem Akademi.
• Ertürk, S., (1975). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Meteksan.
• Favier, T. T., & van der Schee, J. A. (2014). The effects of geography lessons with geospatial technologies on the development of high school students' relational thinking. Computers & Education, 76, 225-236. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.04.004
• Gersmehl, P. J. (2008) Teaching Geography. New York: Guilford Press. 2008.
• Glesne, C., (2015). Nitel araştırmaya giriş. (Çeviri Editörleri Ali, Aksoy, Pelin Yalçınoğlu). (5. Baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık
• Gliner, J.A., Morgan, G.A., ve Leech, N. L., (2015). Uygulamada araştırma yöntemleri: Desen ve analizi bütünleştiren yaklaşım (Çev: Volkan Bayar, Çev. Ed.: Selahattin Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Gökçe, N., (2015). Social studies in improvingstudents' map skills: teachers' opinions. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(5),1345-1362. https://www.doi.org/10.12738/estp.2015.5.0071
• İnan, S., (2014). Sosyal Bilgiler eğitimine giriş kavramlar, yaklaşımlar, etkinlikler. Ankara: Anı Yayıncılık.
• Jo, I., & Bednarz, S. W., (2014). Developing pre-service teachers' pedagogical content knowledge for teaching spatial thinking through geography. Journal of Geography in Higher Education, 38(2), 301-313. https://doi.org/10.1080/03098265.2014.911828
• Kerski, J. J., (2015). Opportunities and challenges in using geospatial technologies for education. Geospatial technologies and geography education in a changing world: Geospatial practices and lessons learned, 183-194. https://ww.doi.org/10.1007/978-4-431-55519-3_15
• Krakowka, A. R., (2012). Field Trips as Valuable Learning Experiences in Geography Courses. Journal of Geography, 111(6), 236–244. https://doi.org/10.1080/00221341.2012.707674
• Krippendorff, K., (2010). Content analysis. In N. J. Salkind (Ed.), Encyclopedia of Research Design. Thousand Oaks, USA: Sage Publications.
• Kuzey, M., ve Değirmenci, Y., (2019). Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının harita ve yön okuryazarlığına ilişkin kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları. Milli Eğitim Dergisi, 48(223), 207-230.
• MEB. (2015). Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7.sınıflar. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
• MEB. (2017). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7.sınıflar. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
• MEB. (2018). Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı. Ankara: Devlet Kitapları Basım Evi.
• Memişoğlu, H., ve Öner, G., (2013). Sosyal Bilgiler dersinde öğrenci ve öğretmen görüşlerine göre coğrafya konularının öğretimi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 40(3), 347-366
• Merriam, S. B., (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, Çeviri Editörü: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar). MEB Yayınları.
• Milson, A., & Kerski, J. (2012). Around the world with geospatial technologies. Social Education, 76(2), 105-108.
• Mutluer, C., (2013). Sosyal bilgiler programlarında yer alan beceriler hakkında sosyal bilgiler öğretmen görüşleri (İzmir Menemen Örneği). Electronic Turkish Studies, 8(7).
• National Research Council. (2006). Learning to think spatially: GIS as a support system in the K–12 curriculum. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/11019
• Oruç, Ş., ve Liman, E., (2012). Sosyal bi̇lgi̇ler ders ki̇taplarinda kullanilan hari̇ta ve şeki̇ller üzeri̇ne bi̇r değerlendi̇rme. Firat University Journal of Social Sciences, 22(1), 145-159.
• Öncü, M. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin harita becerileri düzeylerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma: Şanlıurfa örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Harran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Öztürk, C. (2007). Sosyal bilgiler: Toplumsal yaşama disiplinlerarası bir bakış. C. Öztürk (Ed.) Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi: Yapılandırmacı bir yaklaşım içinde (s. 21-50). Ankara: Pegem Akademi.
• Patton, M. Q., (2014). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. USA: Sage Publications.
• Sönmez, Ö. F. (2010). İlköğretim sosyal bilgiler öğretiminde harita becerileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Sönmez, V. (1998). Eğitim felsefesi. Anı Yayıncılık.
• Türk Dil Kurumu. (2020). Türk Dil Kurumu. http://sozluk.gov.tr/
• Türk Dil Kurumu. (2021). Türk Dil Kurumu. http://sozluk.gov.tr/
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (11. Baskı). Ankara: Seçkin.