Araştırma Makalesi

OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Sayı: 63 29 Temmuz 2025
  • Mehmet Emre Sarıyıldız *
PDF İndir
EN TR

OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Öz

Otonom araçlar, hızla gelişen teknolojiyle birlikte insanların hayatını kolaylaştıran önemli yeniliklerden biri olmuştur. Ancak bu araçların geliştirilmesi ve kullanımı, etik soruları ve ikilemleri de beraberinde getirmektedir. Otonom araçlar, karar verme süreçlerinde insan müdahalesine ihtiyaç duymadan çalıştıkları için, acil durumlar karşısında alacakları kararların etik yönleri büyük önem taşımaktadır. Bu durum, araçların tasarımından sorumlu üreticilerin etik yükümlülüklerini de gündeme getirmektedir. Üreticiler, otonom araçların yazılım ve donanım tasarımlarını yaparken sadece güvenlik ve teknik yeterlilikleri değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluklarını da göz önünde bulundurmalıdır. Bu makale, otonom araçlarda karşılaşılan etik ikilemleri, üreticilerin bu ikilemlerle nasıl başa çıkması gerektiğini ve bu bağlamda üreticinin ürün sorumluluğunu ele alacaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale Etik Kurul iznine tabi değildir

Kaynakça

  1. Abdul Hamid U Z ve Mehndiratta M, ‘Adopting Aviation Safety Knowledge into the Discussions of Safe Implementation of Connected and Autonomous Road Vehicles’ (2021) SAE Technical Papers (SAE WCX Digital Summit)
  2. Altunyaldız Z, Legal Aspects of “Autonomous” Vehicles Report, Committee on Legal Affairs and Human Rights, Parliamentary Assembly
  3. Awad E ve diğerleri, ‘The Moral Machine Experiment’ (2018), 1-91, Son Erişim Tarihi: 13.01.2025
  4. Barringer K L, ‘Code Bound and Down A Long Way to Go and Short Time to Get There: Autonomous Vehicle Legislation in Illinois’ (2013) 38(1) Southern Illinois University Law Journal, 121-142
  5. BASt, Rechtsfolgen zunehmender Fahrzeugautomatisierung, Berichte der Bundesanstalt für Straßenwesen, Fahrzeugtechnik Heft F 83
  6. Bayındır S, ‘Otonom Araçlarda Sözleşme Dışı Hukuki Sorumluluk Hallerinin Değerlendirilmesi’ (2021) 7(2) İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 383-410
  7. Beiker S A, ‘Legal Aspects of Autonomous Driving’ (2012) 52(4) Santa Clara Law Review, 1145-1156
  8. Bonnemains V ve Saurel C ve Tessier C, ‘Embedded Ethics: Some Technical and Ethical Challenges’ (2018) Ethics and Information Technology, 1-34

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Emre Sarıyıldız * Bu kişi benim
0009-0007-2857-4953
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 1899

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Sarıyıldız, M. E. (2025). OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 63, 747-792. https://doi.org/10.54049/taad.1752847
AMA
1.Sarıyıldız ME. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ. TAAD. 2025;(63):747-792. doi:10.54049/taad.1752847
Chicago
Sarıyıldız, Mehmet Emre. 2025. “OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 63: 747-92. https://doi.org/10.54049/taad.1752847.
EndNote
Sarıyıldız ME (01 Temmuz 2025) OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 63 747–792.
IEEE
[1]M. E. Sarıyıldız, “OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ”, TAAD, sy 63, ss. 747–792, Tem. 2025, doi: 10.54049/taad.1752847.
ISNAD
Sarıyıldız, Mehmet Emre. “OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 63 (01 Temmuz 2025): 747-792. https://doi.org/10.54049/taad.1752847.
JAMA
1.Sarıyıldız ME. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ. TAAD. 2025;:747–792.
MLA
Sarıyıldız, Mehmet Emre. “OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, sy 63, Temmuz 2025, ss. 747-92, doi:10.54049/taad.1752847.
Vancouver
1.Mehmet Emre Sarıyıldız. OTONOM ARAÇLARDA ORTAYA ÇIKAN ETİK İKİLEMLER ÇERÇEVESİNDE ÜRETİCİNİN TASARIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ. TAAD. 01 Temmuz 2025;(63):747-92. doi:10.54049/taad.1752847