Araştırma Makalesi

Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri

Cilt: 2 Sayı: 194 20 Temmuz 2023
PDF İndir

Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri

Öz

Ülkemiz kıyılarında üreyen deniz kaplumbağası Caretta caretta ve Chelonia mydas "tehdit altında" olan türler arasında gösterilmektedir. Ayrıca ülkemizin de taraf olduğu Bern ve Barcelona Antlaşmaları gereği deniz kaplumbağaları “kesin koruma altına alınan fauna türleri” listesinde yer almaktadır. Bu nedenle yurdumuzun Akdeniz kıyıları bu türler açısından çok büyük önem taşımaktadır. Şu an ülkemizde deniz kaplumbağaları tarafından yuvalama alanı olarak kullanıldığı belirlenen 21 kumsal bulunmaktadır. Ancak hala keşfedilmemiş üreme alanları mevcut olup buralarda hiçbir koruma önlemi olmadığı için antropojenik kaynaklı zararlar devam etmektedir. Antalya/Manavgat Boğaz Sahili de bu tür keşfedilmemiş önemli bir üreme alanı olma potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada daha önce envanter çalışması yapılmayan Antalya/Manavgat Boğaz Kumsalında (Manavgat Irmağının denize döküldüğü yerden Side yönünde yaklaşık 9 km’lik sahil) üreyen deniz kaplumbağalarının yuvalı-yuvasız çıkış sayıları, sahilin farklı bölgelerinde deniz kaplumbağası yuva sayıları yoğunluklarının ne durumda olduğunun belirlenmesi ve kumsalda ergin, yavru kaplumbağaların ve yuvaların zarar görmesine neden olacak abiyotik ve biyotik faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma öncesinde Tarım Orman Bakanlığından Boğaz Sahilinde ilk kez resmi Araştırma İzni alınmış ve Mayıs-Ekim 2022 tarihleri arasında, Batı Mendirek - Side antik kent doğu kapısı arasındaki kumsalda 250 yuvada onbinlerce juvenil Caretta bireyinin korunması ve resmi kayıtlarının tutulması için çaba sarf edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, gözlemlerimizde tespit edilen 250 deniz kaplumbağa yuvasından 247’sının iri başlı deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve 3 tanesinin de yeşil deniz kaplumbağasına (Chelonia mydas) ait olduğu tespit edilmiştir. Çalışma alanında deniz kaplumbağalarını tehdit eden faktörlerin başında turizm ve yoğun sahil kullanımından dolayı antropojenik kaynaklı; yapay ışık kaynakları, sahile çöp bırakılması, üreme zamanında geceleri sahilde çok fazla insan bulunması yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışma sırasında desteklerini esirgemeyen; Manavgat Kaymakamı Abdülkadir DEMİR'e, Manavgat Belediye Başkanı Şükrü SÖZEN'e, Manavgat İlçe Jandarma Komutanlığına, Manavgat Orman İşletme Müdürlüğü ve Doğa Koruma Milli Parklar görevlilerine, İlçe Spor Müdürlüğüne, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ve katılımcı tüm öğrencilere teşekkür ederiz. Araştırma boyunca gece gündüz hep sahilde olan gönüllü desteklerini esirgemeyen hep yanımızda olan DEKAFOK derneği başkanı sayın Seher AKYOL'a teşekkürü bir borç biliriz.

Kaynakça

  1. Altın, A. , Ayyıldız, H. & Maden, M. (2021). Antalya ili Demre (Kale) kumsalındaki Deniz kaplumbağası (Caretta caretta) popülasyonunun koruma ve izleme faaliyetleri . Marine and Life Sciences , 3 (2) , 80-86 . DOI: 10.51756/marlife.1005331
  2. Anonim. (2020). National Light Pollution Guidelines for Wildlife Including Marine Turtles, Seabirds and Migratory Shorebirds. Department of Biodiversity, Conservation and Attractions, Common wealth of Australia 2020, 111 s.
  3. Aymak, C. (2004). Alata Sahilindeki Deniz Kaplumbağalarının (Chelonia mydas ve Caretta caretta) Biyolojik Özellikleri, Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,
  4. Balanga, V. (2003). The Green Sea Turtle. Herpetology-F03. Term Paper.
  5. Baran, I., Durmus, H., Cevik, E., Ucuncu, S., ve Canbolat, A. F. (1992). Türkiye deniz kaplumbağaları stok tespiti. Tr. J. Zool., 16; 119-139.
  6. Baran, İ. ve Kasparek, M. (1989). Marine Turtles in Turkey. Status survey 1988 and recommendation for conservation and management. Prepared by WWF Hiedelberg , 128pp.
  7. Başkale, E. (2003). Deniz Kaplumbağa (Caretta caretta (L., 1758)) Yuva Yerlerinin Değiştirme Yöntemiyle Korunması, Yüksek Lisans Tezi. P.A.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü,78s, Denizli.
  8. Başkale, E. ve Kaska, Y. (2003). Koruma Amaçlı Deniz Kaplumbağa Yuvalarının Taşınması. I. Ulusal Deniz Kaplumbağası Sempozyumu, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapısal Biyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2023

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2 Sayı: 194

Kaynak Göster

APA
Sert, H., Deval, M. C., & Taşkavak, E. (2023). Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri. Tabiat ve İnsan, 2(194), 24-49. https://izlik.org/JA66AR98PA
AMA
1.Sert H, Deval MC, Taşkavak E. Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri. Tabiat ve İnsan. 2023;2(194):24-49. https://izlik.org/JA66AR98PA
Chicago
Sert, Hakan, Mehmet Cengiz Deval, ve Ertan Taşkavak. 2023. “Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri”. Tabiat ve İnsan 2 (194): 24-49. https://izlik.org/JA66AR98PA.
EndNote
Sert H, Deval MC, Taşkavak E (01 Temmuz 2023) Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758) Populasyonlarına Etkileri. Tabiat ve İnsan 2 194 24–49.
IEEE
[1]H. Sert, M. C. Deval, ve E. Taşkavak, “Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri”, Tabiat ve İnsan, c. 2, sy 194, ss. 24–49, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66AR98PA
ISNAD
Sert, Hakan - Deval, Mehmet Cengiz - Taşkavak, Ertan. “Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri”. Tabiat ve İnsan 2/194 (01 Temmuz 2023): 24-49. https://izlik.org/JA66AR98PA.
JAMA
1.Sert H, Deval MC, Taşkavak E. Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri. Tabiat ve İnsan. 2023;2:24–49.
MLA
Sert, Hakan, vd. “Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri”. Tabiat ve İnsan, c. 2, sy 194, Temmuz 2023, ss. 24-49, https://izlik.org/JA66AR98PA.
Vancouver
1.Hakan Sert, Mehmet Cengiz Deval, Ertan Taşkavak. Yoğun Sahil Kullanımının Side-Sorgun Boğaz Sahili’nde (Manavgat/Antalya) Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta (Linnaeus, 1758) ve Chelonia mydas (Linnaeus, 1758)) Populasyonlarına Etkileri. Tabiat ve İnsan [Internet]. 01 Temmuz 2023;2(194):24-49. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66AR98PA