MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ

İlhami Kiziroğlu; Ali Riza Koç; Filiz Kiziroğlu; Bedri Altuk

MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ

Öz

Bu çalışmada, Muğla ili Yeniköy–Kemerköy Termik Santrali’ne bağlı Hüsamlar açık ocak linyit sahasında yürütülen biyoekolojik rehabilitasyon ve doğal regenerasyon süreçleri değerlendirilmiştir. Rehabilitasyon alanında yağmur suları ile oluşan ve ekosistem gelişimi açısından önem taşıyan iki gölcük ekosistemi ayrıntılı olarak incelenmiş, bu alanların mevcut durumu ve gelecekteki ekolojik işlevleri ortaya konmuştur. Kömür çıkarımı sonrası bozulan alanlarda, orman ağaçlarının bilimsel ve silvikültürel standartlara uygun şekilde dikimi gerçekleştirilmiştir. Alanın ekolojik koşullarına uyumlu dominant tür olan kızılçam (Pinus brutia) temel ağaç türü olarak kullanılmıştır. Buna ek olarak, uzun vadede sosyo-ekonomik katkı sağlanması amacıyla fıstık çamı (Pinus pinea) ve zeytin (Olea europaea) fidanlarının dikimi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, planlı rehabilitasyon uygulamalarının ekosistem iyileşmesini hızlandırdığını ve sürdürülebilir arazi kullanımına önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Çalışma, maden sahalarının doğa temelli yaklaşımlarla yeniden kazanılmasına yönelik uygulamalara örnek teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bock M, Respondek O, Wilke F (2016) Aktuelle Überlegungen zu Sanierungsnotwendigkeit und -umfang ehemaliger Braunkohlentiefbaugruben in Ostdeutschland. Berg Huettenmaenn Monatsh, 161: 60–64. https://doi.org/10.1007/s00501-015-0442-6
Daniels von G (2023) Regulatorischer Rahmen der Folgenbewältigung des Kohleausstiegs in Sachsen. Wasserwissenschaft, 113: 34-38.
Demirbugan A (2018) Sürdürülebilirlik ve maden sahalarının rehabilitasyonu. Doğal Kaynaklar ve Ekonomi Bülteni, 26: 3-14.
Demirtugan A (2020) Madencilikte sürdürülebilir rehabilitasyon yaklaşımı: Lusatia linyit havzası deneyimi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 3(2): 68-73.
Dowling J, Atkin S, Belae AG (2004) Development of the sleeper pit lake. Mine Water Environ, 23: 2-11.
Gerwin W, et al. (2023) Perspectives of lignite post-mining landscapes. Environ Sci Europe.
Igogo T, Awuah-Offei K, Newman A, Lowder T, Engel-Cox J (2021) Integrating renewable energy into mining operations: Opportunities, challenges, and enabling approaches. Applied Energy, 300: 117375.
Limpitlaw D, Briel A (2014) Post-mining land use opportunities in developing countries-a review. The Journal of The Southern African Institute of Mining and Metallurgy, 114: 899-903.

McCullogh CD, Etten EJB (2011) Ecological restoration of novel lake districts: new approaches for new landscapes. Mine Water and the Environment. https://doi.org/10.1007/s10230-011-0144.6
Soni AK, Mishra B, Singh S (2014) Pit lakes as an end use of mining: A review. JME Journal of Mining & Environment, 5(2): 99-11.
Sumer S, Pitts L, McCulloch J, Quan H (1995) Alberta lake reestablished after draining to mine coal. Mining Engineering, 47: 1015–1020.
Wehmeyer A (2020) Allgemeiner Rahmen der energetischen Folgenutzung von ehemaligen Kohlestandorten im Zuge des Kohleausstiegs. Natur und Recht, 42: 162–168.
AE (2004) Guidelines for lake development at coal mine operations in the mountains and foothills of the northern East Slopes. Alberta Environment (AE), Alberta, 91 pp.
Demirbugan A (2019a) Maden sahalarının rehabilitasyonu: Kavramlar ve ekonomik analiz örnekleri. MTA Genel Müdürlüğü, Ankara.
International Council on Mining and Metals (ICMM) (2019) Integrated mine closure. ICMM, London.
Kiziroğlu İ (2019) Ekolojik potpuri. 2. baskı. Sarıyıldız Matbaası, Ankara, 320 pp. ISBN 975-7460-07-10.
Greinert A, Kostecki J, Nietrzeba-Marcinonis J (2025) Nationale Verantwortung und internationale Erwartungen bei der Rekultivierung von Bergbaufolgelandschaften – am Beispiel des Braunkohletagebaus Turow. In: Kramer M (ed) Systematische Nachhaltigkeit. Springer, Berlin, pp 185–203. First Online: 21 May 2025.
Kiziroğlu İ (2022) Ulusal düzeyde yürütülen tartışmalar: Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliğinin nedenleri ve olası önlemler. In: Coşkun H (ed) Çankırı Şabanözü yerel gelişmelerde sürdürülebilirlik. Ütopya & Bizim Büro Uluslararası Yayınevi, Ankara, pp 149–179.
Abschlussbericht der KWSB (2019) Abschlussbericht der Kommission „Wachstum, Strukturwandel und Beschäftigung“ vom 26.01.2019. Berlin, p. 64.
Australian Renewable Energy Agency (2024) Agnew renewable energy microgrid. Available at: https://arena.gov.au/projects/agnew-renewable-energy-microgrid/ (Accessed: 20 June 2024).
BMWK – Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz (2024) Grundsätzliche politische Einigung für eine Entschädigung der LEAG für den Braunkohleausstieg, 4 June. Available at: https://www.bmwk.de/Redaktion/DE/Pressemitteilungen/2024/06/20240604-entschaedigung-der-leag.html (Accessed: 4 June 2024).
Endenich M (2025) Rekultivierung von Tagebauen: Rehabilitation of post-mining landscapes in Lusatia. RWE, Germany.
IMWA – International Mine Water Association (n.d.) Mine water and the environment: Lusatia case studies – Rehabilitation of the Lusatian water balance. Conference proceedings. Available at: https://www.imwa.info (Accessed: 2025).
LBEB – Lausitz Energie Bergbau AG (2023) Bericht über das Geschäftsjahr 2023.
LEAG Mining & Energy (n.d.) Lusatian Lake District transformation reports.
LMBV – Lausitz und Mitteldeutsche Bergbau-Verwaltungsgesellschaft (n.d.) Mine rehabilitation in Germany (LMBV). Maennling N and Toledano P (2018) The renewable power of the mine. Mühlenberg H (2024) Wer zahlt am Ende für die Sanierung der Tagebaue? MDR Exakt, 15 April.
OGM – Orman Genel Müdürlüğü (2020) Özel ağaçlandırma tamimi (Tamim No: 7310). Resmî Gazete, 23 October 2019, No. 30927.
Smid K (2024) Rekultivierungskosten in der Lausitz: Schätzung zu Folgen des Braunkohletagebaus. Greenpeace, 12 pp.
Swantje FS (2024) Braunkohlefolgekosten in der Lausitz: Transparenz und Sicherung der verursachergerechten Finanzierung. FÖS Report 03/2024. Available at: https://www.ttkder.org.tr/rapor/rapor.pdf (Accessed: 2024).
Tudeshki H and Pelow JCh (2018) Validierung und Plausibilitätsprüfung der bergbedingten Rückstellungen für die Braunkohlentagebaue der Lausitz. Energis Bergbau AG, 29 October. Available at: https://www.oba.sachsen.de/download/VS001.pdf (Accessed: 2018).
Aygün O, Jackson S, Fraser C, Stockwell J (2025) Evaluating climate change effects on water availability for a proposed mine in Eastern Canada. In: Valente T, Mühlbauer R, Ordóñez A, Wolkersdorfer C (eds) International Mine Water Association Conference – Time to Come. International Mine Water Association (IMWA), Braga, pp 90–96.
Bastida E (2002) Development managing in competitive legal frameworks for mining: Argentina, Chile and Peru experiences. PhD thesis, Centre for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy, University of Dundee, UK. Available at: https://pthproducts.com/ripper/ Demirbugan A (2019) Kömür sahalarının rehabilitasyonu. Ulusal Tarım ve Çevre Bilimleri Kongresi, 5–6 December 2019, Ankara.
Demirbugan A, Karakul H, Avcı K (2013) Maden sahalarının doğaya yeniden kazandırılması: Yeniköy Linyitleri İşletmesi (YLİ) Yaylıktepe sahası örneği. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Rapor No: 11618, Ankara (yayımlanmamış rapor).
Kiziroğlu İ, Altuk B (2025) Yeniköy–Kemerköy Enerji, Hüsamlar maden sahası doğaya geri kazandırma çalışmaları: 2. dönem final raporu. Ankara, 63 pp.
Kuyumcu M (2005) Doğu Almanya linyit ocakları ıslahı ve çevreye entegrasyonu. Madencilik ve Çevre Sempozyumu, 5–6 May 2005, Ankara.
Ram AJ (2024) Ein Bergwerk als Energiesystem. Montanuniversität Leoben, Leoben, 119 pp.
Struzina M, Koch T (2016) Latest development in water management of the Eastern German lignite industry. In: Proceedings of IMWA 2016. Freiberg, Germany.
Urban Agenda Platform (n.d.) Urban agenda: Lusatian Lakeland dönüşüm özeti. Available at: https://urbanagendaplatform.org
Younger PL (2005) Westfield Pit Lake, Fife (Scotland): The evolution and current hydro-geological dynamics of the largest bituminous coal pit lake. In: Proceedings of the 9th International Mine Water Congress. Spain, pp 281–287.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İlhami Kiziroğlu ^*
Türkiye

Ali Riza Koç Bu kişi benim
Türkiye

Filiz Kiziroğlu Bu kişi benim
Türkiye

Bedri Altuk Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 196

IZ

https://izlik.org/JA63ZP47PZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kiziroğlu, İ., Koç, A. R., Kiziroğlu, F., & Altuk, B. (2026). MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ. Tabiat ve İnsan, 4(196), 1-34. https://izlik.org/JA63ZP47PZ

AMA

1.Kiziroğlu İ, Koç AR, Kiziroğlu F, Altuk B. MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ. Tabiat ve İnsan. 2026;4(196):1-34. https://izlik.org/JA63ZP47PZ

Chicago

Kiziroğlu, İlhami, Ali Riza Koç, Filiz Kiziroğlu, ve Bedri Altuk. 2026. “MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ”. Tabiat ve İnsan 4 (196): 1-34. https://izlik.org/JA63ZP47PZ.

EndNote

Kiziroğlu İ, Koç AR, Kiziroğlu F, Altuk B (01 Temmuz 2026) MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ. Tabiat ve İnsan 4 196 1–34.

IEEE

[1]İ. Kiziroğlu, A. R. Koç, F. Kiziroğlu, ve B. Altuk, “MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ”, Tabiat ve İnsan, c. 4, sy 196, ss. 1–34, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63ZP47PZ

ISNAD

Kiziroğlu, İlhami - Koç, Ali Riza - Kiziroğlu, Filiz - Altuk, Bedri. “MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ”. Tabiat ve İnsan 4/196 (01 Temmuz 2026): 1-34. https://izlik.org/JA63ZP47PZ.

JAMA

1.Kiziroğlu İ, Koç AR, Kiziroğlu F, Altuk B. MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ. Tabiat ve İnsan. 2026;4:1–34.

MLA

Kiziroğlu, İlhami, vd. “MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ”. Tabiat ve İnsan, c. 4, sy 196, Temmuz 2026, ss. 1-34, https://izlik.org/JA63ZP47PZ.

Vancouver

1.İlhami Kiziroğlu, Ali Riza Koç, Filiz Kiziroğlu, Bedri Altuk. MUĞLA/YENİKÖY TERMİK SANTRALİ AÇIK OCAK MADEN ALANI REHABİLİTASYON VE REGENERASYON İŞLEMLERİ. Tabiat ve İnsan [Internet]. 01 Temmuz 2026;4(196):1-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63ZP47PZ