Araştırma Makalesi

Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi

Öz

Safranbolulu Hacı Şerif Ahmed Reşid Paşa (1858-1918), Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Musul ve Hicaz valiliği yapmış, İslam hukuku, tarih ve edebiyat alanlarında değerli eserler vermiş önemli bir şahsiyettir. 1858 yılında İstanbul’da dünyaya gelen ve 1918’de yine İstanbul’da vefat eden Ahmed Reşid Paşa’nın kaleme almış olduğu on iki eserden biri de İmâm-ı Âzam’ın siyasî hayatını kısaca ele aldığı Hazret-i İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli isimli risalesidir. Osmanlı Türkçesiyle yazılan bu risale, 24 sayfa olup, 1328/1911 yılında İstanbul’da basılmıştır. Ebû Hanîfe’yi (ö. 150/767) İmâm-ı Âzam yapan yönlerine değinen bu risale, İslamî ilimlerin tarihî sürecine ışık tutan önemli bilgiler de içermektedir. Risalede İmâm-ı Âzam’ın ilmî kapasitesi ve sonraki dönemlerde yapılan çalışmalara etkisi izah edilirken onun hem fıkıh ilminin hem de kelam ilminin kurucusu, önderi olduğu ifade edilmekte, her iki ilmin de “İmâm-ı Âzam”ı olduğu vurgusu, “Ebû Hanîfe hazretleri ilm-i kelâmda dahi İmâm-ı Âzam’dır” cümlesiyle yapılmaktadır. Risalede İmâm-ı Âzam; İmâmu’l-Ahrâr, yani soyunda esir ve köle bulunmayan, içtihatlarında hiçbir baskıya boyun eğmeden özgür düşüncesiyle hareket eden ve de yetiştirdiği müçtehitlerini baskı altında tutmadan kanaatlerini rahatça açıklamalarına imkân tanıyan bir kişilik olarak öne çıkarılmaktadır. Eser, Ebû Hanîfe’nin ilmî, ahlâkî, içtimaî ve siyasî yönü hakkında sair değerli bilgiler de ihtiva etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed Reşid Paşa. İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli. İstanbul: Matbaa-i Hayriyye, 1328.
  2. Bozkurt, Nahide. “Mansûr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/5-6. Ankara: TDV Yayınları, 2013.
  3. Bozkurt, Nebi - Küçükaşçı, Mustafa Sabri. “Mekke”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28/555-563. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  4. Bursalı Mehmed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. haz. Fikri Yavuz - İsmail Özen. 3 Cilt. İstanbul: Meral Yayınevi, 1975.
  5. Çeker, Huzeyfe. Hanefi Mezhebinde Biyografi Geleneği. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Kültür Yayınları, 2018.
  6. Erdem, Sami. “Rûhu’l-Mecelle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 35/214-215. Ankara: TDV Yayınları, 2008.
  7. İbn Abdilberr, Ebû Ömer Yûsuf b. Abdillah b. Muhammed. Câmi‘u beyâni’l-‘ilmi ve fadlih, thk. Ebü’l-Eşbâli’z-Züheyrî. 2 Cilt. Demmâm: Dâru İbni’l-Cevzî, 1414/1994.
  8. İbnülemin Mahmud Kemal İnal. Son Asır Türk Şairleri. 8 Cilt. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, ts.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2019

Kabul Tarihi

18 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilgili, İ. (2019). Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi, 2(2), 213-256. https://doi.org/10.5281/zenodo.3598226
AMA
1.Bilgili İ. Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi. Tahkik. 2019;2(2):213-256. doi:10.5281/zenodo.3598226
Chicago
Bilgili, İsmail. 2019. “Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2 (2): 213-56. https://doi.org/10.5281/zenodo.3598226.
EndNote
Bilgili İ (01 Aralık 2019) Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2 2 213–256.
IEEE
[1]İ. Bilgili, “Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi”, Tahkik, c. 2, sy 2, ss. 213–256, Ara. 2019, doi: 10.5281/zenodo.3598226.
ISNAD
Bilgili, İsmail. “Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2/2 (01 Aralık 2019): 213-256. https://doi.org/10.5281/zenodo.3598226.
JAMA
1.Bilgili İ. Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi. Tahkik. 2019;2:213–256.
MLA
Bilgili, İsmail. “Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2019, ss. 213-56, doi:10.5281/zenodo.3598226.
Vancouver
1.İsmail Bilgili. Ahmed Reşid Paşa’nın İmâm-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli Adlı Eseri ve Değerlendirmesi. Tahkik. 01 Aralık 2019;2(2):213-56. doi:10.5281/zenodo.3598226

Flag Counter