Araştırma Makalesi

Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik

Cilt: 2 Sayı: 1 30 Haziran 2019
PDF İndir
EN TR

Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik

Öz

II. Abdülhamid döneminin önde gelen âlimlerinden Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi (ö. 1901), üstlendiği önemli görevlerin yanı sıra farklı ilim dallarında telif ettiği eserler ile de etkili bir isim olmuştur. Çoğu, müellifi hayattayken basılan eserlerinden bir kısmı öğretici vasfı öne çıkan ve âlet ilimlerine hasredilen çalışmalarken az bilinen diğer bir kısmı ise felsefî bir dille yazılmıştır. Bunların en önemlisi, onun, mâhiyetlerin mec‘ûliyeti, yani yaratmaya konu olup olmaması meselesine tahsis ettiği risalesidir. Çerkeşşeyhîzâde’nin kelamcı, sûfî, fakih gibi bilinen yönlerine ilave olarak filozof yönünü öne çıkaran bu çalışması, onun Ekberî (İbn Arabî takipçileri) düşünce geleneğinden beslenerek mutlak mâhiyetin ontik statüsüne yönelik soruşturmasını içermektedir. O, bu çalışmada oldukça cesur bir biçimde mâhiyetlerin ezelîliğini savunmakta ve mâhiyetleri Tanrı’nın bilgisi ile irtibatlandırarak kulun mesûliyeti, kader, cebir, nefsü’l-emir gibi felsefî problemlere çözüm aramaktadır. Bu makale, Çerkeşşeyhîzâde’nin söz konusu risalesinin içerik açısından tahlilini ve neşrini ihtiva etmekte olup, onun az bilinen felsefî birikimini bir yönüyle ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed Cevdet Paşa. Tezâkir. Yay. Cavit Baysun. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1986.
  2. Azamat, Nihat. “Çerkeşî Mustafa Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 273-275. Ankara: TDV Yayınları, 1993.
  3. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. Resâil. İstanbul: Mahmud Bey Matbaası, 1308.
  4. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. Kasâid-i Tevfîk. İstanbul: Mihrân Matbaası, 1304.
  5. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. [Şerh-i Akâ’id-i Nesefî Tercümesindeki Hatalara Dair Risâle ]. T.y.
  6. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. Levâyihu’l-kudsiyye. İzmir: Vilâyet Matbaası, 1303.
  7. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. Risâle fî mec‘ûliyyeti’l-mâhiyye, 1305.
  8. Çerkeşşeyhîzâde, Mehmed Tevfîk. [Risâle fi’l-vücûb]. Atıf Efendi Eki, 1722. Süleymaniye Kütüphanesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Apaydın, Y. (2019). Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi, 2(1), 1-30. https://doi.org/10.5281/zenodo.3475090
AMA
1.Apaydın Y. Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik. Tahkik. 2019;2(1):1-30. doi:10.5281/zenodo.3475090
Chicago
Apaydın, Yasin. 2019. “Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2 (1): 1-30. https://doi.org/10.5281/zenodo.3475090.
EndNote
Apaydın Y (01 Haziran 2019) Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2 1 1–30.
IEEE
[1]Y. Apaydın, “Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik”, Tahkik, c. 2, sy 1, ss. 1–30, Haz. 2019, doi: 10.5281/zenodo.3475090.
ISNAD
Apaydın, Yasin. “Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi 2/1 (01 Haziran 2019): 1-30. https://doi.org/10.5281/zenodo.3475090.
JAMA
1.Apaydın Y. Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik. Tahkik. 2019;2:1–30.
MLA
Apaydın, Yasin. “Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik”. Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2019, ss. 1-30, doi:10.5281/zenodo.3475090.
Vancouver
1.Yasin Apaydın. Çerkeşşeyhîzâde Mehmed Tevfîk Efendi’nin Mâhiyetin Mec‘ûliyeti Meselesine Dair Risalesi: İnceleme ve Tahkik. Tahkik. 01 Haziran 2019;2(1):1-30. doi:10.5281/zenodo.3475090

Flag Counter