Şehir İmajı Algısında Yerleşiklik ve Eğitim Süresi Etkisi: Somut ve Soyut İmaj Faktörlerinin Analizi

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin şehir imajı algılarını demografik değişkenler bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Kocaeli’nde üniversite öğrencilerinden oluşan 386 kişilik bir örneklemden anket yöntemiyle toplanan veriler, IBM SPSS 22 ve LISREL 8.8 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada şehir imajı kavramı, somut imaj, soyut imaj ve yerel halk algısı olmak üzere üç temel boyutta değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, cinsiyetin şehir imajı algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığını ortaya koymuştur. Buna karşın, öğrencilerin ikamet durumları ve şehirde geçirdikleri eğitim sürelerinin algılar üzerinde belirleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Kocaeli’nde ikamet eden öğrenciler ve üniversite eğitimine yeni başlayan birinci sınıf öğrencileri şehri hem somut hem de soyut boyutlarda daha olumlu değerlendirmektedir. Ancak, eğitim süresi ilerledikçe öğrencilerin şehir imajına yönelik bu olumlu algılarının azaldığı ve daha eleştirel bir yaklaşım sergiledikleri gözlemlenmiştir. Çalışma, şehir imajı algısını şekillendiren demografik faktörleri detaylandırarak literatüre katkı sağlamanın yanı sıra, yerel yöneticilere şehir pazarlaması ve öğrenci odaklı kent politikaları geliştirme konusunda stratejik öneriler sunmaktadır. Özellikle öğrencilerin şehirde geçirdiği süreye bağlı olarak algılarında meydana gelen değişimi ve yerel halka yönelik bakış açılarını ortaya koyması, araştırmanın özgün yönünü oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Şehir İmajı
• Soyut İmaj
• Somut İmaj
• Üniversite Öğrencisi
• Demografik Özellikler

The Effect of Residential Status and Duration of Education on City Image Perception: An Analysis of Tangible and Intangible Image Factors

Öz

This study aims to examine university students’ perceptions of city image within the context of demographic variables. The data were collected through a survey from a sample of 386 university students in Kocaeli and analyzed using IBM SPSS 22 and LISREL 8.8 software. In the study, the concept of city image was evaluated across three main dimensions: tangible image, intangible image, and perception of local residents. The findings revealed that gender does not have a statistically significant effect on city image perception. However, students’ residence status and the length of time they have spent studying in the city were found to play a determining role in shaping their perceptions. Students residing in Kocaeli and first-year students who had just begun their university education evaluated the city more positively in both tangible and intangible dimensions. Nevertheless, as the duration of education increases, these positive perceptions tend to decline, and students begin to adopt a more critical perspective toward the city image. By detailing the demographic factors that shape city image perception, the study contributes to the existing literature and provides strategic recommendations for local administrators in developing city marketing strategies and student-oriented urban policies. In particular, the changes in students’ perceptions depending on the length of time spent in the city highlight the importance of sustainable and experience-oriented urban planning approaches.

Anahtar Kelimeler

• City Image
• Tangible Image
• Intangible Image
• University Student
• Demographic Characteristics

Kaynakça

1. Aliağaoğlu, A., & Uzun, A. (2017). Üniversite öğrencilerinin şehir imajlarına yönelik bir araştırma: Balıkesir Üniversitesi örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 39-58. https://izlik.org/JA99AS62JM
2. Almeida-García, F., Domínguez-Azcue, J., Mercadé-Melé, P., & Pérez-Tapia, G. (2020). Can a destination really change its image? The roles of information sources, motivations, and visits. Tourism Management Perspectives, 34, 100662. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100662
3. Andriotis, K., & Vaughan, R. D. (2003). Urban residents’ attitudes toward tourism development: The case of Crete. Journal of Travel Research, 42(2), 172-185. https://doi.org/10.1177/0047287503257488
4. Ap, J. (1992). Residents’ perceptions on tourism impacts. Annals of Tourism Research, 19(4), 665-690. https://doi.org/10.1016/0160-7383(92)90060-3
5. Avcılar, M. Y., & Kara, E. (2015). Şehir markası kavramı ve marka şehir yaratma stratejilerine yönelik literatür incelemesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 16(34), 76-94.
6. Aydoğdu, M., & Boyraz, Z. (2022). Marka şehir olma sürecinde üniversite öğrencilerinin şehir imajı ve algısı: Malatya şehri örneği. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, 14(3), 213–232. https://doi.org/10.46291/ZfWT/140314
7. Baloglu, S., & McCleary, K. W. (1999). A model of destination image formation. Annals of Tourism Research, 26(4), 868-897. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00030-4
8. Bilgeoğlu, S., & Alagöz, S. B. (2019). Marka şehir ve marka imajının ölçümü: Konya şehir imajı üzerine bir araştırma. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 21(37), 82-100.

9. Bramwell, B., & Rawding, L. (1996). Tourism marketing images of industrial cities. Annals of Tourism Research, 23(1), 201-221. https://doi.org/10.1016/0160-7383(95)00061-5
10. Cassia, F., Vigolo, V., Ugolini, M. M., & Baratta, R. (2018). Exploring city image: Residents’ versus tourists’ perceptions. TQM Journal, 30(5), 476-489. https://doi.org/10.1108/TQM-11-2017-0161
11. Cherifi, B., Smith, A., Maitland, R., & Stevenson, N. (2014). Destination images of non-visitors. Annals of Tourism Research, 49, 190-202. https://doi.org/10.1016/j.annals.2014.09.008
12. Chon, K. (1990). The role of destination image in tourism: A review and discussion. The Tourist Review, 45(2), 2-9. https://doi.org/10.1108/eb058040
13. Crompton, J. L. (1979). An assessment of the image of Mexico as a vacation destination and the influence of geographical location upon that image. Journal of Travel Research, 17(4), 18-23. https://doi.org/10.1177/004728757901700404
14. Çetintahra, G. E. (2011). Kent imajı yaratma sürecinde kentsel tasarım ve planlamanın sorgulanması. İdealkent, 2(3), 158-171. https://dergipark.org.tr/tr/pub/idealkent/issue/36633/417068
15. Demirel, M. (2014). Burdur kent imajı: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğrencileri üzerine bir alan araştırması - Burdur city image: A case study on Mehmet Akif Ersoy University students. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 230-241. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/181837
16. Dolnicar, S., Grabler, K., & Mazanec, J. A. (2000). Analyzing destination images: A perceptual charting approach. Journal of Travel & Tourism Marketing, 8(4), 43-57.
17. Duğan, Ö., & Akıncı, S. (2017). Marka imajı açısından Uşak şehir algısı: Üniversite öğrencileri üzerine bir saha araştırması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 385-408. https://doi.org/10.28965/usaksosbil.33379
18. Duğan, Ö., & Akıncı, S. (2017). Marka İmajı Açısından Uşak Şehir Algısı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Saha Araştırması. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 385-408. https://doi.org/10.12780/usaksosbil.346925
19. Echtner, C. M., & Ritchie, J. B. (2003). The meaning and measurement of destination image: [Reprint of original article published in v. 2, no. 2, 1991: 2-12.]. Journal of Tourism Studies, 14(1), 37-48.
20. Echtner, C. M., & Ritchie, J. R. B. (1991). The meaning and measurement of destination image. Journal of Tourism Studies, 2(2), 2-12.
21. Echtner, C. M., & Ritchie, J. R. B. (1993). The measurement of destination image: An empirical assessment. Journal of Travel Research, 31(4), 3-13. https://doi.org/10.1177/004728759303100402
22. Eglins-Eglitis, A., & Lusena-Ezera, I. (2016). From industrial city to the creative city: Development policy challenges and Liepaja case. Procedia Economics and Finance, 39, 122-130. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(16)30256-8
23. Fırat, A., & Kömürcüoğlu, F. (2015). Muğla şehir markası ve imaj algısı: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi öğrencileri üzerine bir alan araştırması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(26), 285-304. https://izlik.org/JA72FF97MZ
24. Gartner, W. C., & Hunt, J. D. (1987). An analysis of state image change over a twelve-year period (Utah 1971-1983). Journal of Travel Research, 26(2), 15-19. https://doi.org/10.1177/004728758702600204
25. Gegez, A. E. (2015). Pazarlama araştırmaları (5. baskı). Beta Basım Yayın Dağıtım.
26. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2009). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Prentice Hall.
27. Hankinson, G. (2005). Destination brand images: A business tourism perspective. Journal of Services Marketing, 19(1), 24-32. https://doi.org/10.1108/08876040510579361
28. Heath, T. (2001). Revitalizing cities: Attitudes toward city-center living in the United Kingdom. Journal of Planning Education and Research, 20(4), 464-475. https://doi.org/10.1177/0739456X0102000410
29. Hollands, R., & Chatterton, P. (2002). Changing times for an old industrial city: Hard times, hedonism and corporate power in Newcastle’s nightlife. City, 6(3), 291-315. https://doi.org/10.1080/1360481022000037742
30. Hunt, J. D. (1975). Image as a factor in tourism development. Journal of Travel Research, 13(3), 1-7. https://doi.org/10.1177/004728757501300301
31. Jenkins, O. H. (1999). Understanding and measuring tourist destination images. International Journal of Tourism Research, 1(1), 1-15. https://doi.org/10.1002/(SICI)1522-1970(199901/02)1:1
32. Kavak, B. (2017). Pazarlama ve pazar araştırmaları (Tasarım ve analiz) (2. baskı). Detay Yayıncılık.
33. Kim, H., & Lee, S. (2015). Impacts of city personality and image on revisit intention. International Journal of Tourism Cities, 1(1), 50-69. https://doi.org/10.1108/Ijtc-08-2014-0004
34. Kiper, T., & Alan, O. (2020). Kentsel imaj ve estetiği güçlendirecek tasarım kararları geliştirme: Edirne İli Merkez İlçesi I. Murat Mahallesi. Akademia Doğa ve İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 72-92. https://dergipark.org.tr/en/pub/adibd/issue/56994/821981
35. Koçer, S. (2019). Şehir pazarlaması: Üniversite öğrencilerinin Kocaeli şehrine yönelik algılarının ölçülmesi. M. Cinman & E. Dinçerden (Ed.), İletişim bilimleri çalışmaları I içinde (ss. 111-126). Akademisyen Kitabevi.
36. Kotler, P., & Gertner, D. (2002). Country as brand, product, and beyond: A place marketing and brand management perspective. Journal of Brand Management, 9(4), 249-261. https://doi.org/10.1057/palgrave.bm.2540076
37. Kotler, P., Haider, D., & Rein, I. (1993). Marketing places: Attracting investment, industry, and tourism to cities, states, and nations. Free Press.
38. Kurtuluş, K. (2010). Araştırma yöntemleri. Türkmen Kitabevi.
39. Liu, Y. D. (2016). Event branding, image reconstruction and urban regeneration: A case study of Liverpool as the 2008 European Capital of Culture. Journal of Urban Regeneration and Renewal, 9(4), 381-392. https://www.ingentaconnect.com/content/hsp/jurr/2016/00000009/00000004/art00006
40. Lynch, K. (1960). The image of the city. The MIT Press.
41. Lynch, K. (1990). The image of the city. The MIT Press. https://doi.org/10.2307/427643
42. Lynch, K. (2014). The city image and its elements (1960). The people, place, and space reader içinde (ss. 50-55). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315816852
43. Matos, N., Mendes, J., & Pinto, P. (2015). The role of imagery and experiences in the construction of a tourism destination image. Journal of Spatial and Organizational Dynamics, 3(2), 135-154. https://doi.org/10.14583/jsod.v3i2.77
44. McKendry, C., & Janos, N. (2015). Greening the industrial city: Equity, environment, and economic growth in Seattle and Chicago. International Environmental Agreements: Politics, Law and Economics, 15(1), 45-60. https://doi.org/10.1007/s10784-014-9267-0
45. Merrilees, B., Miller, D., & Herington, C. (2009). Antecedents of residents’ city brand attitudes. Journal of Business Research, 62(3), 362-367. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2008.05.011
46. Nuryakin, H. J., & Fatmawati, I. (2021). The influence of heritage image, destination image, and experiential quality on behavioural intentions of foreign tourists. Jurnal Dinamika Manajemen, 12(1), 29-40. https://doi.org/10.15294/jdm.v10i1.17359
47. Olcay, A., & Doğan, G. (2015). Bir destinasyon olarak Gaziantep şehir imajına yönelik öğrenci görüşleri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 235-268. https://doi.org/10.17238/abantsh.86765
48. Olsson-Collentine, A., van Assen, M. A. L. M., & Hartgerink, C. H. J. (2019). The prevalence of marginally significant results in psychology over time. Psychological Science. https://doi.org/10.1177/0956797619830326
49. Özdemir Yılmaz, G., & Bostan, D. (2024). Balıkesir ilinin kültürel miras değerlerinin bilinirliğine yönelik lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrenciler üzerine bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(2), 134–149.
50. Pritschet, L., Powell, D., & Horne, Z. (2016). Marginally significant effects as evidence for hypotheses: Changing attitudes over four decades. Psychological Science, 27(7), 1036-1042. https://doi.org/10.1177/0956797616645672
51. Rasoolimanesh, S. M., Seyfi, S., Rastegar, R., & Hall, C. M. (2021). Destination image during the COVID-19 pandemic and future travel behavior: The moderating role of past experience. Journal of Destination Marketing & Management, 21, 100620. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2021.100620
52. Sağdıç, M. (2014). Üniversite öğrencilerinin İstanbul’a ilişkin algılarının şehir imajı açısından analizi. Electronic Turkish Studies, 9(2). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6697
53. Siyavuş, A. E. (2020). Üniversite öğrencilerinin şehir imajlarına yönelik bir araştırma: Tekirdağ şehir imajı. International Journal of Geography and Geography Education, 42, 400-412. https://doi.org/10.32003/igge.738382
54. Stylidis, D. (2018). Residents’ place image: A cluster analysis and its links to place attachment and support for tourism. Journal of Sustainable Tourism, 26(6), 1007-1026. https://doi.org/10.1080/09669582.2018.1435668
55. Stylidis, D. (2020). Residents’ destination image: A perspective article. Tourism Review, 75(1), 228-231. https://doi.org/10.1108/Tr-05-2019-0191
56. Stylidis, D., & Cherifi, B. (2018). Characteristics of destination image: Visitors and non-visitors’ images of London. Tourism Review, 73(1), 55-67. https://doi.org/10.1108/Tr-05-2017-0090
57. Tan, W.-K. (2017). Repeat visitation: A study from the perspective of leisure constraint, tourist experience, destination images, and experiential familiarity. Journal of Destination Marketing & Management, 6(3), 233-242. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2016
58. Tasci, A. D. A., & Kozak, M. (2006). Destination brands vs destination images: Do we know what we mean? Journal of Vacation Marketing, 12(4), 299-317. https://doi.org/10.1177/1356766706067603
59. Yıldırgan, R., Batman, O., & Sarıışık, M. (2015). Sapanca’nın turistik destinasyon imajı üzerine bir alan araştırması. İşletme Bilimi Dergisi, 3(2), 109-125. https://doi.org/10.12713/ibad.2015.3.2.0005
60. Young, C., Diep, M., & Drabble, S. (2006). Living with difference? The “cosmopolitan city” and urban reimagining in Manchester, UK. Urban Studies, 43(10), 1687-1714. https://doi.org/10.1080/00420980600888486
61. Yükselen, C. (2017). Pazarlama araştırmaları (7. baskı). Detay Yayıncılık.