Visseral Bakış ve Performatif Beden: Under the Skin ve The Love Witch’te Dişil Temsil

Öz

Bu çalışma, feminist film kuramı çerçevesinde, gerçeküstü sinemada kadın temsilinin bakış, beden ve öznellik ilişkisi üzerinden nasıl inşa edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel bir yaklaşım olan betimleyici yöntem benimsenmiş; sinemasal metnin görsel, anlatısal ve estetik yapılarının nasıl kurulduğu metin merkezli bir çözümlemeyle ele alınmıştır. Çalışma kapsamında Jonathan Glazer’ın Under the Skin (2013) ve Anna Biller’ın The Love Witch (2016) filmleri, feminist sinemanın sunduğu alternatif temsil stratejileri bağlamında karşılaştırmalı olarak çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda; Under the Skin’in bakışı askıya alan minimalist estetiği ve mekânsal yalıtım aracılığıyla izleyicinin özdeşleşme mekanizmalarını bozduğu, kadın bedenini insani anlamlarından arındırarak yabancı bir yüzey olarak kurguladığı saptanmıştır. Buna karşılık The Love Witch’in, klasik melodramın görsel kodlarını aşırı stilizasyon ve ritüel tekrarlarıyla yeniden üreterek eril bakışın yapaylığını ifşa ettiği belirlenmiştir. Çalışma, her iki yapıtın da kadın bedenini klasik anlatı sinemasının nesneleştirici konumundan kopararak; visseral derinlik, enterik imgelem ve post-sinematik varlık rejimleri üzerinden radikal bir etik ve ontolojik ufuk açtığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak feminist sinemanın, kadınlığı sabit bir özden ziyade kültürel olarak üretilen performatif bir süreç olarak sunduğu ve sinemasal aygıtın kendisini eleştirel bir biçimde yeniden düzenleyerek öznelliği dönüştürdüğü vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Feminist Sinema
• Bakış
• Beden
• Tekinsizlik
• Öznellik

Visceral Gaze and the Performative Body: Female Representation in Under the Skin and The Love Witch

Öz

This study aims to examine how the representation of women in surrealist cinema is constructed through the relationship between gaze, body, and subjectivity within the framework of feminist film theory. A descriptive method, a qualitative research approach, was adopted to reveal how the visual, narrative, and aesthetic structures of the cinematic text are established through a text-centered analysis. Within the scope of the study, Jonathan Glazer’s Under the Skin (2013) and Anna Biller’s The Love Witch (2016) are comparatively analyzed in the context of alternative representation strategies offered by feminist cinema. The findings indicate that while Under the Skin disrupts identification mechanisms through minimalist aesthetics and spatial voids that suspend the gaze, it constructs the female body as an alienated surface stripped of human meanings. In contrast, The Love Witch exposes the artificiality of the male gaze by reproducing the visual codes of classical melodrama through over-stylization and ritualistic repetitions. The research demonstrates that both films detach the female body from the objectifying positions of classical narrative cinema, opening a radical ethical and ontological horizon through visceral depth, enteric imaginary, and post-cinematic ontologies. Ultimately, it is emphasized that feminist cinema presents femininity not as a fixed essence but as a culturally produced performative process, transforming subjectivity by critically reorganizing the cinematic apparatus itself.

Anahtar Kelimeler

• Cinema
• Gaze
• Body
• Uncanny
• Subjectivity

Kaynakça

1. Ball, R. C. (2022). Gut feelings: The special effects body at the limits of taste [Doktora tezi]. University of California, Santa Barbara.
2. Biller, A. (Yönetmen). (2016). The love witch [Film]. Anna Biller Productions.
3. Braidotti, R. (1994). Nomadic subjects: Embodiment and sexual difference in contemporary feminist theory. Columbia University Press.
4. Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge.
5. Creed, B. (1993). The monstrous-feminine: Film, feminism, psychoanalysis. Routledge.
6. De Lauretis, T. (1984). Alice doesn’t: Feminism, semiotics, cinema. Indiana University Press.
7. De Lauretis, T. (1987). Technologies of gender: Essays on theory, film, and fiction. Indiana University Press.
8. Deleuze, G. (1989). Cinema 2: The time-image (H. Tomlinson ve R. Galeta, Çev.). University of Minnesota Press.

9. Denson, S. (2016). Crazy cameras, discorrelated images, and the post-perceptual mediation of post-cinematic affect. S. Denson ve J. Leyda (Ed.), Post-cinema: Theorizing 21st-century film içinde (ss. 193–233). REFRAME Books.
10. Doane, M. A. (1982). Film and the masquerade: Theorising the female spectator. Screen, 23(3–4), 74–88.
11. Gaeta, N. (2025). “It’s a freak!”: The construction of the monstrous-feminine in contemporary feminist horror cinema [Yüksek lisans tezi, Erasmus Üniversitesi Rotterdam]. Erasmus University Thesis Repository.
12. Glazer, J. (Yönetmen). (2013). Under the Skin [Film]. Film4; BFI; A24.
13. Hainge, G. (2025). Plastic surgery: Under the skin, suture, destructive plasticity and post-cinematic ontologies. Film-Philosophy, 29(1), 264–282.
14. Hunt, K. J. (2023). Noise, ecological crises, and the posthuman sensibility of Michel Serres in Jonathan Glazer’s Under the Skin. Continuum: Journal of Media & Cultural Studies, 37(4), 555–570.
15. Kristeva, J. (1982). Powers of horror: An essay on abjection (L. S. Roudiez, Çev.). Columbia University Press.
16. Lacan, J. (2006). Écrits: The first complete edition in English (B. Fink, Çev.). W. W. Norton.
17. Malabou, C. (2012). The new wounded: From neurosis to brain damage (S. Miller, Çev.). Fordham University Press.
18. McBride, K. (2019, 28 Mart). The female gaze and agency in Anna Biller’s The Love Witch. Horror Homeroom. https://www.horrorhomeroom.com/the-female-gaze-and-agency-in-anna-billers-the-love-witch/
19. Mulvey, L. (1975). Visual pleasure and narrative cinema. Screen, 16(3), 6–18.
20. Özkan, D. (2020). Dişil ütopya, eril distopya: Anna Biller’in The Love Witch (2016) filmi. Kültür ve İletişim, 23(45), 11–15.
21. Serres, M. (1995). The natural contract (E. MacArthur ve W. Paulson, Çev.). University of Michigan Press. (Orijinal çalışma 1992’de yayımlanmıştır)
22. Wollen, P. (1972). Signs and meaning in the cinema. Secker & Warburg.