Tohumluk Mısır Üretiminde Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Ergonomik Risk Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, mevsimlik tarım işçilerinin farklı tarımsal işlemlerdeki statik veya dinamik çalışma pozisyonlarının incelenmesi, analiz edilmesi, kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açan çalışma pozisyonlarının iyileştirilmesi için önerilerde bulunulmasıdır. Bu çalışmada, tohumluk mısır tarımında çalışan mevsimlik tarım işçilerinin vücut duruş pozisyonları incelenmiştir. Üç farklı işçilik türü değerlendirmeye alınmıştır. Bu işçilik türlerinde çalışanların duruş pozisyonları görsel ve video ile kayıt altına alınmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın değerlendirilmesinde, ergonomik risk değerlendirmesi yöntemlerinden biri olan REBA (Rapid Entire Body Assessment) yöntemi kullanılmıştır. REBA formu üzerinden elde edilen REBA skorunun risk seviyesi referans aralıkları değerlendirilmiştir. Değerlendirmeye göre: mısır püskülü çekim işçiliği için REBA skoru 8 (yüksek risk seviyesi), mısır koçanı kırım işçiliği REBA skoru 6 (orta risk seviyesi), mısır koçanı temizleme ve ayıklama işçiliği REBA skoru 6 (orta risk seviyesi) olarak belirlenmiştir. Mısır çekim işçiliği için molaların arttırılması, mısır boylarının kısaltılması önerilmiştir. Mısır koçanı kırım işçiliği için biçerdövere mısır tablası takılarak ile mısır hasadı önerilmiş, bu işçilik özelinde risklerin tamamen ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. Mısır koçanı temizleme ve ayıklama işçiliği için bant tezgâhının her bir çalışan boyutlarına uygun yüksekliklerle ayarlanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomik Risk Değerlendirmesi
• REBA
• REBA Yöntemi

Analysis of Working Stances in Corn Production by REBA Method and Ergonomic Risk Assessment

Öz

The aim of this study is to examine and analyze the static or dynamic working positions of seasonal agricultural workers in different agricultural processes, and to make suggestions for improving working positions that cause musculoskeletal disorders. In this study, body posture positions of seasonal agricultural workers working in seed corn farming were investigated. Three different types of labor were evaluated. Posture positions of the employess in these types of labor were recorded and evaluated visually and with video. REBA (Rapid Entire Body Assessment) method, which is one of the ergonomic risk assessment methods, was used in the evaluation of the study. The risk level reference ranges of the REBA score obtained on the REBA form were evaluated. According to the evaluation: REBA score for corn silk drawing work was 8(high risk level), corn cob crushing work REBA score 6 (medium risk level), corn cob cleaning and weeding work REBA score 6 (medium risk level). It has been suggested to increase the breaks and shorten the corn lengths for maize draft work. It is aimed to completely eliminate the risks in this work by suggesting cutting with a combine harvester fort he corn cob crushing work. For corncob cleaning and sorting labor, it is suggested that the belt loom be adjusted with each worker’s dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Ergonomic Risk Assessment
• REBA
• REBA Method

Kaynakça

1. Akalp, H.G., Saklangıç, U. ve Çırakoğlu, S. 2021. Zeytin Tarımında Çalışan İşçilerin Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi İle Analizi. Ergonomi Dergisi, 4(2), 88-96. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.961369.
2. Aygün, İ., Çakmak, B. ve Alayunt, F.N. 2018. Narenciye Hasadının Ergonomik Açıdan İncelenmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6(0), 312-318. DOI: https://doi.org/10.21923/jesd.358270.
3. Baş, H., Sönmez, H.A., Öztürk, H. ve Yapıcı, F. 2018. Çalışma Duruşunun Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Etkileri ve Örnek Uygulama. Ergonomi Dergisi, 1(2), 103-107. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.481341.
4. Emir, S., Akyıldız, M., Eker, C., Tüfekçi, S., Derici, M. ve Ocaktan, D.G. 2019. Paketleme Bölümünde Çalışanların Çalışma Duruşlarının Ergonomik Risk Analizi. Ergonomi Dergisi, 2(2), 126-130. DOI: https://doi.org/10.33439/ergonomi.488413.
5. Erdemir, F. ve Eldem, C. 2020. Bir Döküm Atölyesindeki Çalışma Duruşlarının Dijital İnsan Modelleme Tabanlı REBA Yöntemi ile Ergonomik Analizi. Politeknik Dergisi, 23(2), 435-443. DOI: https://doi.org/10.2339/politeknik.534877.
6. Felekoğlu, B. ve Taşan, S.Ö. 2017. İş İle İlgili Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına Yönelik Ergonomik Risk Değerlendirme: Reaktif / Proaktif Bütünleşik Bir Sistematik Yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(3), 777-793. DOI: https://doi.org/10.17341/gazimmfd.337625.
7. Gündüz, T., Sevimli, M. ve Ulusu, H.A. 2018. Pirinç Paketleme İşinde Çalışanların Çalışma Koşullarının Ergonomik Risk Analizleri İle Geliştirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 20(1), 38-54. DOI: https://doi.org/10.25092/baunfbed.369102.
8. Gürleyen, E. ve Kahya, E. 2018. Kombi Montaj Hattında REBA Yöntemi ile Ergonomik Risk Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6(0), 58-66. DOI: https://doi.org/10.21923/jesd.356322.

9. Hignett, S. and McAtamney, L. 2000. Rapid Entire Body Assessment (REBA). Applied Ergonomics. 31(2), 201-205. DOI: https://doi.org/10.1016/S0003-6870(99)00039-3.
10. Mert, A.E. 2014. Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması ve Bir Çanta İmalat Atölyesinde Uygulanması. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. Ankara: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü.
11. Okan, S.Ü. ve Kaya, A. 2015. Orman Fidanlıklarında Fidan Repikaj İşlerinde Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi İle Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 157-163. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/jesd/issue/20874/224013.
12. Özay, M.E. ve Doğanbatır, Ç.S. 2018. Parakende Sektöründe Bir Süpermarkette REBA, NIOSH ve SNOOK Tabloları Yöntemlerini Kullanarak Ergonomik Risk Analizi Vaka Çalışması. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 6(3), 448-459. DOI: https://doi.org/10.21923/jesd.321303.
13. Polat, O., Mutlu, Ö., Çakanel, H., Doğan, O., Özçetin, E. ve Şen, E. 2017. Bir Mobilya Fabrikasında Çalışan İşçilerin Çalışma Duruşlarının REBA Yöntemi ile Analizi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 5, 263-268. DOI: https://doi.org/10.21923/jesd.41742.
14. Sabancı, A. ve Sümer, S.K. 2015. Ergonomi. Nobel Akademik Yayıncılık Yayın No: 80. Ankara, 472 s.
15. Sağıroğlu, H., Coşkun, M.B. ve Erginel, N. 2015. REBA İle Bir Üretim Hattındaki İş İstasyonlarının Ergonomik Risk Analizi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 339-345. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/jesd/issue/20874/224045.
16. URL-1. "TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Mısır Raporu". Erişim tarihi: 03.04.2020. https://www.zmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=32782&tipi=38&sube=0%23.