Ayçiçeği Üretiminde Farklı Toprak İşleme–Ekim Sistemlerinin Enerji Kullanım Etkinliği Yönünden Karşılaştırılması
Öz
Erzurum yöresinde, 2004–2007 yıllarında fiğ, buğday ve ayçiçeği, münavebeleri esas alınarak
yürütülen bu çalışmada, ayçiçeği üretiminin geleneksel toprak işleme–ekim sistemine alternatif
olabilecek, farklı toprak işleme–ekim sistemlerinin enerji kullanım etkinliği yönünden karşılaştırılması
amaçlanmıştır. Denemede yer alan toprak işleme–ekim sistemleri; Geleneksel toprak işleme (S1,
kulaklı pulluk+diskli tırmık+kombikrüm+ekim makinası), Azaltılmış toprak işleme–1 (S2,
kültivatör+kombikrüm+ekim makinası), Azaltılmış toprak işleme–2 (S3, dik rotavatör+ekim
makinası) ve Doğrudan ekim (S4, doğrudan ekim makinası)’ den oluşmuştur.
Enerji kullanım etkinliği yönünden toprak işleme–ekim sistemlerinin karşılaştırılmasında; yakıt–yağ,
insan iş gücü, makina imalat, gübre ve tohum girdilerinin eşdeğer enerji miktarları ile ayçiçeği
veriminden elde edilen eşdeğer enerji çıktı değerleri belirlenmiştir. Bu değerlerden hareketle enerji
çıktı/girdi oranları, özgül enerji (MJ/kg), enerji üretkenliği (kg/MJ) ve net enerji verimi (MJ)
değerleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; S2 sisteminde en yüksek verim değeri (3914
kg/ha) elde edilmiş, bunu S1, S3 ve S4 sistemleri takip etmiştir. Toplam enerji girdilerinde, sistemleri
oluşturan tarım alet/makinaları arasında birim alan (ha) başına yakıt–yağ enerji girdisinde en
yüksek değeri pulluk oluşturmuş, bunu dik rotavatör, kültivatör, ekim makinaları (pnömatik ve
doğrudan), ve biçerdöver takip etmiştir. Sistemlerin enerji tüketim oranlarına bakıldığında, toprak
analiz sonucuna göre verilen kimyasal gübre, tartışmasız en yüksek enerji girdi oranına sahip
olmuştur. Bunu yakıt–yağ, makina imalat, tohum ve insan iş gücü enerji oranları takip etmiştir.
Sistemler arasında enerji çıktı/girdi oranları, özgül enerji, enerji üretkenliği ve net enerji üretimi
açısından S2 en iyi sonucu vermiş, bunu sırasıyla S3, S1 ve S4 sistemleri takip etmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpkent, N., (1984). Tarımda Enerji Kullanımı ve Enerji Tasarrufu. Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları No: 296, Ankara
- Anonymous, (1). Conservation Agriculture: Economic Benefits, http://www.ecaf.org/. (Erişim tarihi:11.08.2014)
- Anonymous, (2). Energy Consumption and Input–Output Relation of Field Operation, FAO, Rome. (Erişim tarihi:11.08.2014)
- Arıkan, M., (2011). Adana İlinde Kolza Üretiminde Enerji Kullanımı, Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Adana
- ASAE, (1995). Agricultural Machinery Management Data. ASAE Standarts, ASAE Data: ASAE D 497.2 Mar 94, 335–342 Çakır, R., Keçecioğlu, G., (1988). Buğday ve Mısır Bitkilerinde Çizel ve Pullukla Toprak İşlemede Enerji Gereksinimi. Tarımsal Mekanizasyon 11. Ulusal Kongresi. 164–171, Erzurum.
- Davoodi, M. J. Ş., Housyar, E., (2009). Energy Consumption of Canola and Sunflower Production in Iran. American– Eurasian J. Agric. &Environ.Sci., 6 (4): 381–384. ISSN 1818–6769, IDOSI Publications.
- Dinçer, H., (1980). Tarımsal Üretimin Enerji Esaslarına Göre Değerlendirilmesi. 5. Tarımsal
- Ejilah, I. R., A. A. Asere, (2008). A Comparati ve Performance and Emission Analysis of Blended Groundnut Oil and Mineral Oil Based Lubricants Using a Spark Ignition Engine. Agricultural Engineering International: The CIGR E journal manuscript EE 07017. Vol. X.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zinnur Gözübüyük
Türkiye
İsmail Öztürk
Bu kişi benim
Türkiye
Ahmet Çelik
Bu kişi benim
Türkiye
Salih Evren
Bu kişi benim
Türkiye
Erdal Daşçı
Bu kişi benim
Türkiye
Mesut Cemal Adıgüzel
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Ağustos 2015
Gönderilme Tarihi
16 Haziran 2015
Kabul Tarihi
12 Temmuz 2015
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 11 Sayı: 2