COVID-19 ÖNCESİ VE SONRASI DÖNEMDE TÜRKİYE’DEKİ KATILIM BANKALARININ CAMELS YÖNTEMİ İLE FİNANSAL PERFORMANSLARININ ANALİZİ

Öz

Tüm dünyayı kısa sürede etkileyen Covid-19 pandemisi, ilk olarak 2019 yılında ortaya çıkmış ve Türkiye’de 2020 yılında etkisini göstermeye başlamıştır. Pandemi sürecinde bankacılık sektöründe özellikle finansal performans açısından değişimler gözlenmiştir. Türkiye’de son dönemde bankacılık sektöründe payı artan katılım bankaları, yatırımcılara kar ve zarar ortaklığıyla çeşitli finansman hizmetleri sunmaktadır. Bu çalışmada; Türkiye’de faaliyette bulunan katılım bankalarının finansal performansları Covid-19 öncesi ve sonrası dönemde CAMELS yöntemi ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. CAMELS analizinde kullanılan oranlar literatür araştırması doğrultusunda belirlenmiş ve bankaların konsolide olmayan finansal tabloları ile bağımsız denetim raporlarından faydalanılmıştır. Analiz sonucunda Covid-19 öncesi dönemde en yüksek performansı Vakıf Katılım Bankası, en düşük performansı Albaraka Türk Katılım Bankası’nın gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Covid-19 dönemi kapsamında değerlendirilen 2020 yılında en yüksek performansa Ziraat Katılım Bankası’nın sahip olduğu sonucu elde edilmiştir. İlgili yılda en düşük performansı Albaraka Türk Katılım Bankası gerçekleştirmiştir. Son olarak Covid-19 sonrası yıllara ait sonuçlar incelendiğinde ise en yüksek performans Kuveyt Türk Katılım Bankası tarafından gerçekleştirilmiştir. 2021, 2022 ve 2023 yıllarında en düşük performansı ise sırasıyla; Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Finans Katılım Bankası ve Ziraat Katılım Bankası göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• CAMELS Analizi
• Covid-19 Pandemisi
• Finansal Performans
• Katılım Bankaları
• Türkiye

Analysis of Financial Performance of Participation Banks in Türkiye Before and After Covid-19 with CAMELS Method

Öz

The Covid-19 pandemic, which affected the whole world in a short time, first emerged in 2019 and started to show its effect in 2020 in Türkiye. During the pandemic, changes were observed in the banking sector, especially in terms of financial performance. Participation banks, whose share in the banking sector has recently increased in Türkiye, offer various financing services to investors through profit and loss sharing. In this study, the financial performances of participation banks operating in Türkiye were analyzed comparatively with the CAMELS method in the pre and post Covid-19 period. The ratios used in the CAMELS analysis were determined in line with the literature research and the unconsolidated financial statements and independent audit reports of the banks were utilized. As a result of the analysis, it was determined that Vakıf Participation Bank achieved the highest performance and Albaraka Türk Participation Bank achieved the lowest performance in the pre-Covid-19 period. It was concluded that Ziraat Participation Bank had the highest performance in 2020, which was evaluated within the scope of the Covid-19 period. Albaraka Türk Participation Bank had the lowest performance in the relevant year. Finally, when the results for the years after Covid-19 are analyzed, the highest performance was achieved by Kuveyt Türk Participation Bank. Albaraka Türk Participation Bank, Türkiye Finans Participation Bank and Ziraat Participation Bank showed the lowest performance in 2021, 2022 and 2023, respectively.

Anahtar Kelimeler

• CAMELS Analysis
• Covid-19 Pandemic
• Financial Performance
• Participation Banks
• Türkiye

Kaynakça

1. Afkar, T., ve Fauziyah, B. (2021). Predictions and trends profitability for islamic commercial banks in Indonesia during the Covid-19 pandemic. International Journal of Economics, Business, and Accounting Research, 5(1), 188-196.
2. Akyüz, F., Soba, A. Ş., ve Yeşil, T. (2020). Katılım bankalarının CAMELS analizi yöntemiyle finansal performanslarının değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (87), 145-166.
3. Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. (2024). Finansal bilgiler. https://www.albaraka.com.tr/tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler/faaliyet-raporlari Erişim Tarihi: 17.06.2024
4. Baloğlu, G. (2022). Covid-19 pandemi döneminde Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarının başarı sıralamasındaki değişimin finansal göstergeler üzerinden TOPSİS yöntemiyle değerlendirilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 22(67), 159-180.
5. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), 2024. https://www.bddk.org.tr/ Erişim Tarihi: 15.06.2024
6. Batır, T. E. (2019). Türkiye’de kamu katılım bankalarının bankacılık sektörü bazında değerlendirilmesi: CAMELS analizi ile 2015-2017 yıllarına ilişkin bir inceleme. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (83), 193-212.
7. Beybur, M. (2021). Covid-19'un Türk bankacılık sektöründeki mevduat ve katılım bankalarının karlılık düzeyleri üzerindeki etkisi. Third Sector Social Economic Review, 56(4), 2627-2646.
8. Beyter, R. (2024). CAMELS analizi ve istatistiksel yöntemler kullanılarak mevduat ve katılım bankacılığı sektörlerinin karşılaştırmalı performans analizi: Türkiye örneği. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Finans Enstitüsü Finans Anabilim Dalı, İstanbul, 2024.

9. Diker, F., ve Onay, E. (2022). Covid-19 pandemisi sürecinde katılım bankalarının finansal performanslarının analizi. Journal of Academic Value Studies, 8(3), 328-338.
10. Dilber, C., ve Hatipoğlu, M. (2022). CAMELS göstergeleri bağlamında katılım bankacılığı ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(4), 2972-2993.
11. Doğan, M. (2013). Katılım ve geleneksel bankaların finansal performanslarının karşılaştırılması: Türkiye örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (58), 175-188.
12. Eren, F. Y., Özdağoğlu, A., ve Bekci, İ. (2021). Katılım bankalarının CAMELS oranlarının analizi: MULTIMOORA ve MAUT yöntemleri ile bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(30), 552-572.
13. Eyceyurt Batır, T. (2019). Türkiye’de kamu katılım bankalarının bankacılık sektörü bazında değerlendirilmesi: CAMELS analizi ile 2015-2017 yıllarına ilişkin bir inceleme. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (83), 193-212.
14. Fakhri, U. N., ve Darmawan, A. (2021). Comparison of islamic and conventional banking financial performance during the Covid-19 period. International Journal of Islamic Economics and Finance, 4(I), 19-40.
15. Ferrouhi, E. A. (2014). Moroccan banks analysis using CAMEL model. International Journal of Economics and Financial Issues, 4(3), 622-627.
16. Gençtürk, M., Senal, S., ve Aksoy, E. (2021). Covid-19 pandemisinin katılım bankaları üzerine etkilerinin bütünleşik CRITIC-MARCOS yöntemi ile incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (92), 139-160.
17. Gümüş, F., ve Nalbantoğlu, Ö. (2016). Türk bankacılık sektörünün CAMELS analizi yöntemiyle 2002-2013 yılları arasında performans analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2).
18. Gürçay, H. R., ve Dağıdır, C. (2022). Covid-19 sürecinde katılım bankaları ile özel mevduat bankalarının performans değerlendirmesi: Türkiye örneği. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, 3(1), 1-25.
19. Işık, Ö. (2023). Covid-19 salgınının katılım bankacılığı sektörünün performansına etkisinin MEREC-PSI-MAIRCA modeliyle incelenmesi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 363-385.
20. Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. (2024). Finansal bilgiler. https://www.kuveytturk.com.tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler Erişim Tarihi: 17.06.2024
21. Nakiboğlu, A. ve Işık, S. (2020). Covid-19 salgınının ekonomi üzerindeki etkileri: Türkiye’de işletme sahipleri üzerinde bir araştırma. Turkish Studies, 15(4), 765-789.
22. Lasak, P. (2021). The commercial banking sector in eurozone after the pandemic: The paths to recovery. European Research Studies Journal, 14(1), 1233-1246.
23. Majumder, M. T. H., ve Rahman, M. M. (2017). A CAMEL model analysis of selected banks in Bangladesh. International Journal of Business and Technopreneurship, 6(2), 233-266.
24. Rastogi, S., ve Singh, V. (2017). Analysis of public and private sector banks performance using CAMELS model: A longitudinal study. International Journal of Research in Economics and Social Sciences (IJRESS), 7(11), 33-38.
25. Rozzani, N., ve Rahman, R. A. (2013). CAMELS and performance evaluation of banks in Malaysia: conventional versus Islamic. Journal of Islamic Finance and Business Research, 2(1), 36-45.
26. Saeed, H., Shahid, A., ve Tirmizi, S. M. A. (2020). An empirical investigation of banking sector performance of Pakistan and Sri Lanka by using CAMELS ratio of framework. Journal of Sustainable Finance & Investment, 10(3), 247-268.
27. Sayed, G. J., ve Sayed, N. S. (2013). Comparative analysis of four private sector banks as per CAMEL rating. Business Perspectives and Research, 1(2), 31-46.
28. Shabri, H., ve Hosen, M. N. (2023). Assessment of islamic bank soundness: Analysis using CAMELS, RGEC and Altman Z score methods. MALIA: Journal of Islamic Banking and Finance, 7(1), 1-12.
29. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı, (2020). Bankalar sektör araştırma raporu, Ankara. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2020/12/BANKALAR-sektor-arastirma-raporu-2020.pdf Erişim Tarihi: 15.06.2024
30. Türkiye Bankalar Birliği, 2024. https://www.tbb.org.tr/tr/finansal-tuketici/faydali-bilgiler/4575 Erişim Tarihi: 15.06.2024
31. Türkiye Finans Bankası A.Ş. (2024). Finansal raporlar. https://www.turkiyefinans.com.tr/tr-tr/yatirimci-iliskileri/finansal-raporlar/sayfalar/faaliyet-raporlari.aspx Erişim Tarihi: 17.06.2024
32. Türkiye Katılım Bankaları Birliği, 2024. https://www.tkbb.org.tr/veripetegi-detay/5 Erişim Tarihi: 15.06.2024
33. World Health Organization (2024). Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (Ncov) infection is suspected: Interim guidance. https://www.who.int/publications/i/item/10665-332299 Erişim Tarihi: 10.07.2024
34. Vakıf Katılım Bankası A.Ş. (2024). Finansal bilgiler. https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/hakkimizda/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgiler Erişim Tarihi: 17.06.2024
35. Yazıcıoğlu, Y., ve Uygurtürk, H. (2023). Yabancı, özel ve kamusal sermayeli mevduat bankaları ile katılım bankalarının CAMELS yöntemiyle analizi. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 6(2), 115-131.
36. Yıldız, N. (2023). Performance analysis of participation banks operating in Türkiye. Cumhuriyet Universitesi Journal of Economics & Administrative Sciences (JEAS), 24(1).
37. Yurttadur, M. (2021). Covid 19 pandemisinin katılım bankalarının karlılıklarına etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 2285-2297.
38. Yurttadur, M., ve Demirbaş, H. (2017). Türkiye’de bulunan katılım bankaları ve özel sermayeli mevduat bankalarının finansal performanslarının karşılaştırılması. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 89-117.
39. Zagherd, M. K. W., ve Barghi, M. (2017). Performance evaluation of Iranian banking industry through CAMELS framework. Journal of Accounting and Marketing, 6(2), 1-7.
40. Ziraat Katılım Bankası A.Ş. (2024). Finansal bilgiler. https://www.ziraatkatilim.com.tr/yatirimci-iliskileri/finansal-bilgileri Erişim Tarihi: 17.06.2024