The importance of marine cadastre and marine spatial planning in Türkiye from the perspective of the Blue Homeland

Öz

While the effective management and sustainable use of terrestrial areas has been prioritized from past to present, marine areas have been given a lower priority. Today, however, it is increasingly recognized that a country's interests are not limited to the land-sea interface; national sovereignty encompasses holistic structure that includes land, sea and air. Türkiye, which is surrounded by seas on three sides and has a sea area as large as its land area, is aware of its rights and interests in the seas and has put forward the “Blue Homeland” strategy to be able to assert and protect legally, politically and economically. In order to implement this strategy effectively and sustainably, it needs to be supported by technical and administrative tools such as marine cadastre and marine spatial planning. In this study, relevant plans and documents, legal regulations, academic publications and technical reports were systematically analyzed using document analysis methodology, and the contribution of marine cadastre and marine spatial planning to the implementation of the Blue Homeland strategy was evaluated from a multidimensional perspective. It has been concluded that marine cadastre and marine spatial planning are of great importance in the concretization and sustainable realization of the Blue Homeland strategy.

Anahtar Kelimeler

• Blue Homeland
• Marine Cadastre
• Marine Spatial Planning
• Maritime Jurisdiction
• Marine Spatial Management

Mavi Vatan perspektifinden Türkiye’de deniz kadastrosu ve deniz mekânsal planlamanın önemi

Öz

Geçmişten günümüze karasal alanların etkin yönetimi ve verimli kullanımı öncelikli bir konu olarak ele alınırken, denizel alanlara daha az bir öncelik verilmiştir. Ancak günümüzde, bir ülkenin çıkarlarının yalnızca kara-deniz arayüzü ile sınırlı olmadığı; ulusal egemenliğin kara, deniz ve hava unsurlarını içeren bütüncül bir yapıyı kapsadığı giderek daha fazla kabul görmektedir. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ve kara alanı kadar deniz alanına sahip Türkiye, denizlerdeki hak ve menfaatlerinin bilincinde olarak bunların korunması ve geliştirilmesine yönelik hukuki, siyasi ve ekonomik mücadeleyi yürütmek amacıyla ‘Mavi Vatan’ stratejisini benimsemiştir. Bu stratejinin etkin ve sürdürülebilir bir şekilde uygulanabilmesi için deniz kadastrosu ve deniz mekânsal planlama gibi teknik ve yönetsel araçlarla desteklenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılarak ilgili plan ve belgeleri, yasal düzenlemeler, akademik yayınlar ve teknik raporlar sistematik biçimde incelenmiş; deniz kadastrosu ve deniz mekânsal planlamasının Mavi Vatan stratejisinin uygulanabilirliğine katkısı çok boyutlu bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Deniz kadastrosu ve deniz mekânsal planlamanın, Mavi Vatan stratejisinin somutlaştırılmasında ve sürdürülebilir bir şekilde hayata geçirilmesinde büyük öneme sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, deniz mekânsal planlama süreci daha ayrıntılı ve kapsamlı bir şekilde ele alınmalı ve deniz kadastrosu ise bir an önce uygulamaya geçirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Mavi Vatan
• Deniz Kadastrosu
• Deniz Mekânsal Planlama
• Deniz Yetki Alanları
• Denizel Alan Yönetimi

Kaynakça

1. Abdullah, A., Omar, A. H., Chan, K. L., Mat Arof, X., Jamil, H., & Teng, C. H. (2014). The development of marine cadastre conceptual model for Malaysia. In Proceedings of the FIG Congress: Engaging the Challenges-Enhancing the Relevance, Kuala Lumpur, Malaysia.
2. Acar, Ö., & Bengin, E. (2018, 3-5 Mayıs). Yozgat (Baştürk Köyü) arazi toplulaştırma projesinin bölgesel kalkınma açısından değerlendirilmesi. III. Uluslararası Bozok Sempozyumu, Yozgat, Türkiye.
3. Akdeniz, H. B., & İnam, Ş. (2024a). Deniz kadastrosu üzerine yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, 11(2), 80-95. https://doi.org/10.9733/JGG.2024R0007.T
4. Akdeniz, H. B., & İnam, Ş. (2024b). A Bibliometric Analysis of Marine Spatial Planning Research Using Vosviewer. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 16(1), 133-158. https://doi.org/10.18613/deudfd.1469233
5. Akdeniz, H.B., & İnam, Ş. (2025, 18-20 Nisan). Türkiye’de deniz kadastrosunun gerekliliği: hukuki, teknik ve yönetimsel boyutlar. IV. International Bandırma Scientific Conference, Balıkesir, Türkiye.
6. Astor, Y., Sulasdi, W. N., Hendriatiningsih, S., & Wisayantono, D. (2017). The evaluation of marine cadastre definitions among Australia, Canada and United States of America based on Indonesia’s perspective as an archipelagic state. In Cadastre: Geo-Information Innovations in Land Administration. Springer International Publishing.
7. Balla, E., & Wouters, R. (2017). Marine cadastre in Europe: state of play (NR355). In 2017 World Bank Conference on Land and Poverty. Washington DC: The World Bank.
8. Başer, V., Bıyık, C., & Demir, O. (2011). Türkiye için deniz kadastrosu kavramının gelişimi. 7. Kıyı Mühendisliği Sempozyumu, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Türkiye.

9. Başer, V. (2014). Kıyı ve denizel alanlarda arazi yönetimine yönelik sorunlar ve çözüm yaklaşımları, (Yayın No. 360790) [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
10. Bengin, E., & Acar, Ö. (2018, 3-5 Mayıs). Yozgat ilinin tarımsal kalkınmasında kırsal alan düzenlemesinin önemi. III. Uluslararası Bozok Sempozyumu, Yozgat, Türkiye.
11. BMDHS. (1982). Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS), The United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), United Nations. Erişildi 25 Haziran 2025. https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf
12. Bölükbaşı, Z. N. (2009). Deniz ticaretinde hat taşımacılığının Türkiye’nin ihracatındaki rolü ve İzmir Limanı örneği, (Yayın No. 249462) [Yüksek Lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
13. Chalastani, V.I., Manetos, P., Al-Suwailem, A.M., Hale, J.A., Vijayan, A.P., Pagano, J., ... & Duarte, C.M. (2020). Reconciling tourism development and conservation outcomes through marine spatial planning for a Saudi Giga-Project in the Red Sea (The Red Sea Project, Vision 2030). Frontiers in Marine Science, 7, 168. https://doi.org/10.3389/fmars.2020.00168
14. Cockburn, S., Nichols, S., & Monahan, D. (2003, October). UNCLOS’potential influence on a marine cadastre: depth, breadth, and sovereign rights. In Proceedings of the Advisory Board on the Law of the Sea to the International Hydrographic Organization (ABLOS) Conference" Addressing Difficult Issues in UNCLOS". Presented at the International Hydrographic, Bureau, Monaco.
15. Collie, J. S., Beck, M. W., Craig, B., Essington, T. E., Fluharty, D., Rice, J., & Sanchirico, J. N. (2013). Marine spatial planning in practice. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 117, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.ecss.2012.11.010
16. Collier, P., Leahy, F., & Williamson, I. (2001, 25-28 September). Defining a marine cadastre for Australia. Session 5A on Marine Cadastre, Institute of Australian Surveyors Annual Conference, Brisbane, Australia.
17. Çay, T., & Acar, Ö. (2022). Balıkesir ilinde yapılan arazi toplulaştırma projelerinin teknik analizi. Geçmişten Günümüze Balıkesir’in Kültürel Mirası, Palet Yayınları.
18. Çelik, M. Ö., & Yakar, M. (2022). Türkiye’de Deniz Kadastrosunun Gerekliliği Üzerine Bir Çalışma. Türkiye Arazi Yönetimi Dergisi, 4(2), 46-53. https://doi.org/10.51765/tayod.1050866
19. Dawidowicz, A., & Kulawiak, M. (2018). The potential of Web-GIS and geovisual analytics in the context of marine cadastre. Survey Review, 50(363), 501-512. https://doi.org/10.1080/00396265.2017.1328331
20. Denizcilik Genel Müdürlüğü (2023). Deniz ticareti 2023 istatistikleri, Ankara.
21. Domínguez-Tejo, E., Metternicht, G., Johnston, E., & Hedge, L. (2016). Marine spatial planning advancing the ecosystem-based approach to coastal zone management: a review. Marine Policy, 72, 115-130. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2016.06.023
22. Ehler, C., & Douvere, F. (2009). Marine Spatial Planning: a step-by-step approach toward ecosystem-based management. Intergovernmental Oceanographic Commission and Man and the Biosphere Programme.
23. Ehler, C. N. (2021). Two decades of progress in Marine Spatial Planning. Marine Policy, 132, 104134. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2020.104134
24. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (2019). Doğalgaz boru hatları ve projeleri, Erişildi 25 Haziran 2025, https://enerji.gov.tr/neupgm-boru-hatlari-ve-projeleri
25. Erbaş, S. (2018). Deniz kadastrosu için denizel alanların kullanımına yönelik konumsal bir veritabanı modelinin geliştirilmesi, (Yayın No. 522608) [Doktora tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
26. Erkut, F. N. (2022). Türkiye’nin yeni strateji arayışları: Mavi Vatan Doktrini, (Yayın No. 763989) [Yüksek Lisans tezi, Selçuk Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
27. FAO (2020). Food and Agriculture Organization, Erişildi 18 Haziran, 2025, https://openknowledge.fao.org/home
28. Gürdeniz, C. (2020). Mavi Vatan yazıları. Kırmızı Kedi Yayınları.
29. Hafizh, F. R., & Djunarsjah, E. (2024). Role of marine cadastre in supporting efforts towards achieving sustainable development goal 14 in Indonesia. Australian Journal of Maritime & Ocean Affairs, 1-12. https://doi.org/10.1080/18366503.2024.2389678
30. İMEAK Deniz Ticaret Odası, (2023). Denizcilik sektörü raporu, İstanbul.
31. Karakaya, Y. (2021). Atatürk dönemi sonrası Türk denizcilik politikalar, (Yayın No. 733780) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
32. Kaynar, M. K., & Ak, G. (2017). Ege’de temel sorun: unutulmayan Türk Adaları. International Journal of Academic Values Studies, (8), 88-103.
33. Kovačić, M., Rukavina, B., & Vozila, D. (2022). Determining the maritime domain boundaries and maritime domain cadastre-issues and dilemmas. Pomorski zbornik, 62(1), 125-140.
34. Michalak, S. (2018). A multipurpose marine cadastre to manage conflict use with marine renewable energy. Trends and Challenges in Maritime Energy Management, 447-462. https://doi.org/10.1007/978-3-319-74576-3_31
35. Ng'ang'a, S.M., Sutherland, M., Cockburn, S., & Nichols, S. (2004). Toward a 3D marine cadastre in support of good ocean governance: A review of the technical framework requirements. In Computer, Environment and Urban Systems, 28(5), 443-470.
36. Nişancı, R., Uzun, B., Demir, O., Yıldırım, V., & Özçelik, A. E. (2011). Denizel alanlara yönelik kadastro bilgi sistemi tasarımı: Trabzon örneği. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13. Pazarcı, H. (2014). Uluslararası hukuk. Turhan Kitapevi Yayınları.
37. OECD (2016). Türkiye Ekonomik İnceleme Raporu. Erişildi 18 Haziran 2025, https://www.oecd.org/en/countries/turkiye.html
38. Racetin, I., Kilić Pamuković, J., & Zrinjski, M. (2022). Role of marine spatial data infrastructure and marine cadastre in a sustainable world. Journal of Marine Science and Engineering, 10(10), 1407. https://doi.org/10.3390/jmse10101407
39. Robertson, B., Benwell Benwell, G., & Hoogsteden, C. (1999, October). The marine resource: administration, infrastructure requirements. UN-FIG Conference on Land Tenure and Cadastral Infrastructures for Sustainable Development, Melbourne, Australia.
40. Santos, C. F., Ehler, C. N., Agardy, T., Andrade, F., Orbach, M. K., & Crowder, L. B. (2019). Marine spatial planning. In World seas: An environmental evaluation. Academic Press.
41. Saygılı, M. K. (2023). Türkiye’nin deniz yetki alanlarındaki ulusal güvenlik doktrini: Mavi Vatan, (Yayın No. 802324) [Yüksek Lisans tezi, Trakya Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
42. Schaefer, N., & Barale, V. (2011). Maritime spatial planning: opportunities & challenges of the EU integrated maritime policy. Journal of Coastal Conservation, 15(2), 237-245. https://doi.org/10.1007/s11852-011-0154-3
43. Schütz, S.E., & Slater, A.M. (2019). From strategic marine planning to project licences–striking a balance between predictability and adaptability in the management of aquaculture and offshore wind farms. Marine Policy, 110, 103556. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2019.103556
44. Seet, R. P. A. (2013). Accurate low-water line determination: the influence of Malaysia’s legislation and coastal policies on maritime baseline integrity [Doctoral thesis, University of Glasgow].
45. Srebro, H., Fabrikant, I., & Marom, O. (2010, 11-16 April). Towards a marine cadastre in Israel. FIG congress 2010, facing the challenges – Building capacity, Sydney, Australia.
46. Srebro, H. (2015, September). Implementation of marine cadastre in Israel. In Proceedings of the FIG Working Week.
47. Strain, L., Rajabifard, A., & Williamson, I. (2006). Marine administration and spatial data infrastructure. Marine Policy, 30(4), 431-441. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2005.03.005
48. Sutherland, M., Cockburn, S., & Nichols, S. (2004). Toward a 3D marine cadastre in support of good ocean governance: A review of the technical framework requirements. Computers, Environment and Urban Systems, 28(5), 443-470. https://doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2003.11.002
49. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE), (2024). Su ürünleri raporu 2024, Ankara.
50. Türkiye DMP Platformu (2025). Türkiye deniz mekânsal planlaması, Erişildi 10 Temmuz, 2025, https://dmpturkiye.dehukam.org/
51. Uslu, G., & Sesli, F. A. (2011). Türkiye için deniz kadastrosunun önemi. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13, 18-22.
52. Van der Ploeg, J. D. (2006). Agricultural production in crisis. Handbook of Rural Studies.
53. Yaycı, C. (2022). Mavi Vatan:" Bir Harita ve Bir Doktrin Kitabı" Türkiye'nin Denizlerdeki Misak-ı Milli'si. Istanbul University Press.
54. Yılmaz, M. S. (2022). Türkiye’nin Doğu Akdeniz politikasının stratejik iletişimi: Mavi Vatan söylemi, (Yayın No. 907515) [Yüksek Lisans tezi, Milli Savunma Üniversitesi], YÖK Ulusal Tez Merkezi.
55. Zamzuri, N. A. A., & Hassan, M. I. (2021). 3D marine cadastre within land administration. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 767(1).