İmar Planı Uygulama Yöntemi Seçiminde Mesleki Liyakat ve Etik

Öz

Türkiye’de imar planlarının zemine uygulanması, yürürlükteki imar mevzuatına göre üç ayrı yöntem ile yapılabilmektedir. Hangi şartlarda hangi yöntemin tercih edilmesi konusunda uygulamadan sorumlu idare yetki sahibidir. Bu anlamda idare, uygulamanın içeriğini teknik, hukuki, sosyolojik ve ekonomik yönden değerlendirmeye alıp; mesleki liyakat ve kurum etiği ilkeleri içerisinde karar vermelidir. Kamu yararı kararını üzerinde bulunduran imar planlarının zemine uygulanması da kamu yararınadır. Bu durumda, mesleki liyakat içerisinde yapılacak en uygun yöntemin seçim kararı da kamu yararına hizmet edecektir. Bu nedenle, sorumlu idare adına plan uygulama yöntemine karar veren birimin mesleki ve idari liyakat içerisinde hareket etmesi gerekir. Bu çalışmada, Türkiye’de plan uygulaması işleminden sorumlu idarelerin yöntem seçiminde dikkat etmesi gereken hususlar örnek bir uygulama özelinde değerlendirilecektir. Hangi şartlarda hangi yöntemin seçilmesi gerektiği konusuna yasal mevzuat, mesleki liyakat ve etik ilkeler göz önünde bulundurularak açıklık getirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki Liyakat
• İmar Planı Uygulaması
• Üstün Kamu Yararı
• İmar Planı Uygulamasında Yöntem Seçimi

Professional Competence and Ethics in Choosing the Development Plan Implementation

Öz

Development plan implementations in Turkey, can be made by three different methods according to the development regulation. The responsible administration for implementation has authority to subject of which method should be preferred/chosen under which conditions. In this sense, the administration should evaluate the content of the implementation from technical, legal, sociological and economic issues and should decide within the principles of professional merit and professional ethics. The implementation of development plans with public interest should also be in the public interest. In the present case, the decision to choose the most appropriate method within professional merit will also serve the overriding public interest. Therefore, the department that makes the decision on behalf of the responsible administration should conduct in professional and administrative merit. In this study, points to take into consideration that choice of method of the administration responsible for implementation of plan in Turkey will be investigated with a sample implementation. The subject of which method should choose under which conditions will be clarified by considering the legal regulations, professional merit and ethical principles.

Anahtar Kelimeler

• Professional Competence
• Development Plan Implementation
• Overriding Public Interest
• Method Selection in Development Plan Implementation

Kaynakça

1. Akçeşme, H. (2006). İmar Planlarının Uygulanmasında ve Kentsel Rantın Kamuya Aktarılmasında Kullanılan Araçlar: 18. Madde Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Anayasa, (1982). 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Kabul Tarihi: 18/10/1982, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 09/11/1982, Sayısı: 17863, Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5, Cildi: 22, Sayfası: 3.
3. Arazi ve Arsa Düzenlemesi, Y. (2020). Arazi ve Arsa Düzenlemesi Hakkında Yönetmelik, Dayandığı Kanunun Tarihi: 03/05/1985, No: 3194, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 22/02/2020, Sayısı: 31047.
4. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, 05.04.2004 tarihli, 840/3401 Sayılı Genelgesi.
5. Belediye, K. (2005). 5393 Sayılı Belediye Kanunu, Kabul Tarihi: 03/07/2005, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 13/07/2005, Sayısı: 25874, Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5, Cildi: 44.
6. Çelik, K. (2006). Planlama ve İmar Kanunu Uygulaması, Arazi ve Arsa Düzenlemesi. Ankara: Devran Matbaacılık.
7. Danışman, A. İ. & İnam, Ş. (2018). İmar Planı Uygulama Yöntemlerinin Teknik, Ekonomik ve Sosyolojik Unsurlar İçerisinde Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Semineri, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
8. Danıştay 6. Dairesinin, 12.01.2004 tarih ve E:2003/1709, K:2004/26.

9. İmar, K. (1985). 3194 Sayılı İmar Kanunu, Kabul Tarihi: 03/05/1985, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 09/05/1985, Sayısı: 18749, Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5, Cildi: 24, Sayfası: 378.
10. İnam, Ş. (1989). Arsa ve Arazi Düzenlemesi ve 3194 Sayılı İmar Kanununun 18. Maddesi Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Konya.
11. İnam, Ş., Çay, T. & İşcan, F. (2015). Planlama ve İmar Kanunu Tasarısının Uygulanabilirliğinin Araştırılması. S.Ü. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Teknik-Online Dergisi, 14(1), 12-14.
12. Kamulaştırma, K. (1983). 4650 Sayılı Kanunla Değişik 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, Kabul Tarihi: 04/11/1983, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 08/11/1983, Sayısı: 18215, Yayımlandığı Düsturun Tertibi: 5, Cildi:22, Sayfası: 843.
13. Kılınç, G., Özgür, H. & Genç, F.N. (2009). Yerel Yönetimlerde İmar Uygulamaları ve Etik. Türkiye’de Yolsuzluğun Önlenmesi İçin Etik Projesi, TC Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu, Ankara.
14. Planlı Alanlar, Y. (2017). Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Dayandığı Kanunun Tarihi: 03/05/1985, No: 3194, Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi: 03/07/2017, Sayısı: 30113.
15. Sadıç, Ö. & Arabacı, C. (2013). İmar Planı Uygulamalarında Uygulama Yöntemleri ve Yaşanan Sorunlar. 1. Uluslararası Kentsel Dönüşüm Sempozyumu, 07-08 Ekim 2013, Ankara.
16. Uzun, B. (1992). Kentsel Arsa Düzenlemelerinde İmar Parseli Üretme Yöntemleri ve Sonuçlarının İrdelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
17. Uzun, B. (2000). Çevre Yolu-Mülkiyet İlişkilerinin İmar Hakları Açısından İncelenmesi ve Arazi Düzenlemesi Yaklaşımıyla Bir Model Önerisi. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
18. Yıldız, F. (2020). İmar Bilgisi, Planlama – Uygulama – Mevzuat (12. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.