Araştırma Makalesi

Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma

Cilt: 13 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma

Öz

Fosfor (P), bitki büyümesi için gerekli olan, toprak çözeltisinde çok düşük konsantrasyonda bulunan ve optimum bitki büyümesi için nadiren yeterli olan temel bir elementtir. Bu çalışmanın amacı, fındık yetiştiriciliği yapılan alanlarda toprak P formları konsantrasyonu ve fosfataz aktivitelerinin değişkenliği hakkında temel bilgileri elde etmek, fosfor formları ve ilgili enzimler ile bazı fiziko-kimyasal özellikler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada toprak örnekleri fındık ekim alanlarından 0-30 cm derinlikten alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde yarayışlı fosfor (eP), kalsiyuma bağlı fosfor (Ca_P), demire bağlı fosfor (Fe_P), alüminyuma bağlı fosfor (Al_P), çözünebilir ve zayıf bağlı fosfor (Pçözünür), indergende çözünen fosfor (Pindirgen)fraksiyonları, alkali fosfataz (ALPA) ve asit fosfataz enzimi (ACPA) analizleri ile toprakların bazı fizikokimyasal özellikleri belirlenmiştir. Veriler, klasik istatistiksel ve jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada genel olarak inorganik fosfor fraksiyonlarının değişim sırası Ca_P> Al_P> Pindirgenen> Fe_P>Pçözünür şeklinde belirlenmiştir. Çalışmada, toprakların yarayışlı P miktarı ile bazı toprak özellikleri ve fosfor fraksiyonları arasında istatistiksel olarak önemli ilişkiler tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

Teşekkür

Bu çalışma, TAGEM/TSKAD/17/A09/P02/02 “Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü” Proje No'lu proje kapsamında üretilmiştir.

Kaynakça

  1. Abdala DB, da Silva IR, Vergütz L, Sparks DL, 2015. Long-term manure application effects on phosphorus speciation, kinetics and distribution in highly weathered agricultural soils. Chemosphere, 119, 504-514.
  2. Alovisi AMT, Neto AEF, Serra AP, Alovisi AA, Tokura LK., Lourente, ERP, da Silva RS, da Silva CFB, Fernandes JS, 2016. Phosphorus and Silicon Fertilizer Rates Effects on Dynamics of Soil Phosphorus Fractions in Oxisol Under Common Bean Cultivation. African Journal of Agricultural Research, 11(30), 2697-2707.
  3. Atreya KS, Sharma RM, Bajracharya NP, 2008. Developing a sustainable agro-system for central Nepal using reduced tillage and straw mulching. J Environ Manag, 88:547–555.
  4. Barton AP, Fullen MA, Mitchell DJ, 2004. Effects of soil conservation measures on erosion rates and crop productivity on subtropical Ultisols in Yunnan province, China. Agric Ecosyst Environ, 104: 343–357.
  5. Bouyoucos GJ, 1951. A recalibration of the hydrometer method for making mechanical analysis of soils. Agron J, 43(9):434–438.
  6. Burrough PA, McDonnell RA,1998. Principles of Geographical Information Systems. Oxford, Oxford University Press.
  7. Cambardella CA, Moorman TB, Novak JM, Parkin TB, Karlen DL, Turco RF, Konopka AE, 1994. Field-scale variability of soil properties in Central Iowa soils. Soil Sci Soc Am J, 58:1501–1511.
  8. Chen H, 2003. Phosphatase activity and P fractions in soils of an 18-year-old Chinese fir (Cunninghamia lanceolata) plantation. Forest Ecology and Management, 178(3), 301-310.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

11 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

10 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ertaş, A., Dengiz, O., & Erkoçak, A. (2025). Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 13(2), 126-135. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1739229
AMA
1.Ertaş A, Dengiz O, Erkoçak A. Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma. tbbbd. 2025;13(2):126-135. doi:10.33409/tbbbd.1739229
Chicago
Ertaş, Ayşe, Orhan Dengiz, ve Aylin Erkoçak. 2025. “Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 13 (2): 126-35. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1739229.
EndNote
Ertaş A, Dengiz O, Erkoçak A (01 Aralık 2025) Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 13 2 126–135.
IEEE
[1]A. Ertaş, O. Dengiz, ve A. Erkoçak, “Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma”, tbbbd, c. 13, sy 2, ss. 126–135, Ara. 2025, doi: 10.33409/tbbbd.1739229.
ISNAD
Ertaş, Ayşe - Dengiz, Orhan - Erkoçak, Aylin. “Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 126-135. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1739229.
JAMA
1.Ertaş A, Dengiz O, Erkoçak A. Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma. tbbbd. 2025;13:126–135.
MLA
Ertaş, Ayşe, vd. “Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 126-35, doi:10.33409/tbbbd.1739229.
Vancouver
1.Ayşe Ertaş, Orhan Dengiz, Aylin Erkoçak. Toprak fosfor formları ve ilgili enzimler arasındaki ilişkilerinin belirlenmesi ve mekansal değişimleri: Zonguldak fındık alanları örnek bir çalışma. tbbbd. 01 Aralık 2025;13(2):126-35. doi:10.33409/tbbbd.1739229