Araştırma Makalesi

Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi

Cilt: 14 Sayı: 1 26 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi

Öz

Tuzluluk, bitkisel üretimi sınırlandıran önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir ve bitkilerde büyüme, besin elementi alımı ve fizyolojik süreçler üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu çalışmada, çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ile koyun yününün, tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisinin gelişimi, besin elementi alımı ve bazı fizyolojik özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Saksı denemesi tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulmuş ve uygulamalar koyun yünü (0, 5 ve 10 g kg⁻¹) ile K-Si biyokompozit (0 ve 2 g kg⁻¹) kombinasyonlarından oluşturulmuştur. Tuz stresi 500 mg P kg-1 olacak şekilde 15-15-15 gübresi ve 10 mM NaCl uygulaması ile sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, K-Si ve koyun yünü uygulamalarının birlikte uygulanması arpa bitkisinde kuru ağırlık, N, P, K ve Si konsantrasyonlarını, nispi nem içeriği ve yaprak su tutma kapasitesini artırmıştır. K-Si uygulaması bitkide Na birikimini azaltırken, koyun yünü uygulamalarında Na konsantrasyonunda artış gözlenmiştir. Ayrıca, silisyum uygulamalarının membran geçirgenliğini azaltarak stres toleransını artırdığı belirlenmiştir. Korelasyon analizleri, bitki gelişimi ile besin elementi alımı ve fizyolojik parametreler arasında pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün birlikte kullanımının tuz stresinin olumsuz etkilerinin azaltılmasında etkili bir yaklaşım olarak değerlendirilebileceği; ancak koyun yünü uygulamalarında Na birikimi açısından doz optimizasyonunun önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdallah AM, Ugolini F, Baronti S, Maienza A, Ungaro F, Camilli F, 2019. Assessment of two sheep wool residues from textile industry as organic fertilizer in sunflower and maize cultivation. J. Soil Sci. Plant Nutr. 19:793-807. https://doi.org/10.1007/s42729-019-00079-y
  2. Ahmad B, 2014. Interactive effects of silicon and potassium nitrate in ımproving salt tolerance of wheat. J. Integr. Agric. 13:1889–1899. https://doi.org/10.1016/S2095-3119(13)60639-5
  3. Akca H, Taskin MB, Gunes A, 2023a. Phosphorus makes silicon fertilization mandatory: effect of nano-silicon on the one-sided antagonisms of phosphorus fertilization in wheat–maize and maize-maize cropping system. J. Soil Sci. Plant Nut. 23(4):5070-5083.
  4. Akca H, Taskin MB, Tugrul M, Babar SK, Gunes A, 2023b. Waste sheep wool and its hydrolysate as a nutritional support for sugar beet. Sugar Tech. 25(6):1566-1577.
  5. Akca H, Kan S, Taskin MB, Yagcioglu KD, Kadioglu YK, Gunes A. 2026. Evaluating the effectiveness of biogenic silicon sources and na-silicate as silicon fertilizers in mitigating boron toxicity in maize. J. Soil Sci. Plant Nut. 1-10.
  6. Ali M, Afzal S, Parveen A, 2021. Silicon mediated improvement in the growth and ion homeostasis by decreasing Na+ uptake in maize (Zea mays L.) cultivars exposed to salinity stress. Plant Physiol. Biochem. 158:208–218. https://doi.org/10.1016/j.plaphy.2020.10.040
  7. Allen J, Pascual KS, Romasanta RR, Trinh MV, Thach TV, Hung NV, Chivenge P, 2020. Rice straw management effects on greenhouse gas emissions and mitigation options, Sustain. Rice Straw Manag. 145–159.
  8. Anonim, 2026. https://istatistik.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/2197. Erişim tarihi: 25.03.2026

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arazi Üretim Kapasitesi ve Toprak Verimliliği, Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2026

Kabul Tarihi

12 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akça, H. (2026). Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 14(1), 13-24. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1917409
AMA
1.Akça H. Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi. tbbbd. 2026;14(1):13-24. doi:10.33409/tbbbd.1917409
Chicago
Akça, Hanife. 2026. “Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 14 (1): 13-24. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1917409.
EndNote
Akça H (01 Haziran 2026) Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 14 1 13–24.
IEEE
[1]H. Akça, “Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi”, tbbbd, c. 14, sy 1, ss. 13–24, Haz. 2026, doi: 10.33409/tbbbd.1917409.
ISNAD
Akça, Hanife. “Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 14/1 (01 Haziran 2026): 13-24. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1917409.
JAMA
1.Akça H. Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi. tbbbd. 2026;14:13–24.
MLA
Akça, Hanife. “Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2026, ss. 13-24, doi:10.33409/tbbbd.1917409.
Vancouver
1.Hanife Akça. Çeltik kavuzundan elde edilen K-Si biyokompozit materyali ve koyun yününün tuz stresi altında yetiştirilen arpa bitkisi gelişimi üzerine etkisi. tbbbd. 01 Haziran 2026;14(1):13-24. doi:10.33409/tbbbd.1917409