Bazı toprak özellikleri ile kütle yoğunluğunun tahmini için pedotransfer modeller
Öz
Bu
çalışmanın amacı, toprakların kütle yoğunluğu değerleri ile bazı fiziksel ve
kimyasal toprak özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu özellikleri
kullanarak kütle yoğunluğu değerinin tahmin edilmesini sağlayacak bir model
geliştirmektir. Çalışmada Samsun İli Bafra ve Çarşamba İlçelerinden alınan ve
çoğunlukla ince bünyeli olan 78 adet yüzey (0-20 cm) toprak örneği
kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına
göre, silt, pH, değişebilir sodyum ve kireç içeriği hariç diğer toprak
özellikleri ile kütle yoğunluğu değeri arasında önemli istatistiksel ilişkiler
(r=0.45-0.77) belirlenmiştir. Toprakların kütle yoğunluğu değeri üzerine toprak
özelliklerinin doğrudan etkilerinin sırası ile; silt+kil, kum, kireç içeriği,
kil, Ca+Mg, nem sabiteleri, katyon değişim kapasitesi ve organik madde
içeriklerinin bir fonksiyonu olarak değiştiği, dolaylı etkilerin ise silt+kil
ve kum üzerinden gerçekleştiği tespit edilmiştir. Veri kümesi çoklu linear regresyon analizine
tabi tutularak kütle yoğunluğunu tahmin etmede kullanılabilecek PTF
(pedotransfer) oluşturulmuştur. Bilinen yöntemlerle ölçülen ve geliştirilen PTF
ile tahmin edilen kütle yoğunluğu değerlerinin karşılaştırılmasında
determinasyon katsayısı (r2) kullanılmış ve en yüksek r2 değeri 0.67 olarak
elde edilmiştir. Bu sonuçlar geliştirilen pedotransfer modellerin, Bafra ve
Çarşamba ilçe topraklarında kütle yoğunluğunun tahmin edilmesinde
kullanılabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgül M, Özdemir N, 1996. Regression models for predicting bulk density form measured soil properties. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 20: 407-413.
- Al-Qinna MI, Jaber SM, 2013. Predicting soil bulk density using advanced pedotransfer functions in an arid environment. Transactions of the American Society of Agricultural and Biological Engineers 56: 963-976.
- Anonymous, 2014. Keys to Soil Taxonomy. By Soil Survey Staff. United States Department of Agriculture. Natural Resources Conservation Service. Twelfth Edition
- Arshad MA, Lowery B, Grossman B, 1996. Physical tests for monitoring soil quality. pp. 123–142. In: J.W. Doran and A.J. Jones (Eds.) Methods for Assesing Soil Quality. Soil Sci. Soc. Am. Spec. Publ. 49. SSSA, Madison, WI.
- Aşkın T, Özdemir N, 2003. Soil bulk density related to soil particle size distribution and organic matter content. Agriculture 9 (2): 52-55.
- Barros HS, Fearnside PM, 2015. Pedotransfer functions for estimating soil bulk density in central Amazonia. Revista Brasileira de Ciência do Solo 39:397-407.
- Baykan ÖL, Berkman İ, Öğüş L, 1965. Toprak laboratuvar tatbikat kitabı Atatürk Üniv. Ziraat Fak., Erzurum.
- Bayraklı F, 1987. Toprak ve bitki analizleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yayınları, No:17, Samsun.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nutullah Özdemir
Bu kişi benim
Türkiye
İmanverdi Ekberli
*
Türkiye
Ömrüm Tebessüm Kop Durmuş
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
20 Kasım 2017
Kabul Tarihi
30 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 6 Sayı: 1