Organik ve inorganik ve biyo gübrelerin bezelyenin bitkisel özelliklerine etkileri

Öz

Bu araştırma organik (Nutri-umix 660, Fosil), inorganik (DAP) ve biyo (Rhizobium leguminoserum) gübrelerin bezelyenin toprak altı ve toprak üstü aksamlarına etkilerini belirlemek amacıyla Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme serasında 2019 yılı bahar yetiştirme mevsiminde yürütülmüştür. Araştırmada çiçeklenme öncesi dönem, çiçeklenme dönemi ve çiçeklenme sonrası dönemlerde bitki boyu, kök uzunluğu, yaş ve kuru bitki, kök, yaprak, nodül ve sap ağırlığı, yaprakçık sayısı, nodül sayısı ve yaprak alanı özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda çiçeklenme öncesi dönemde bezelyede bitkisel özellikler üzerine uygulamalar arasında en fazla etki Fosil gübresinden elde edilmiştir. Çiçeklenme döneminde yapılan uygulamaların incelenen tüm özellikler üzerine önemli etkilerinin olduğu saptanmıştır. Çiçeklenme sonrası dönemde ise incelenen özellikler üzerine en fazla etkiyi organik gübrelerin gösterdiği belirlenmiştir. Üç dönemin birleşik analiz sonuçlarına bakıldığında, incelenen 8 özellik üzerine en çok Nutri-umix, 6 özellik üzerine ise Fosil ve Bakteri uygulamasının olumlu katkılarının olduğu bulunmuştur. Sonuçlar bezelye bitkisi yetiştiriciliğinde konvansiyonel tarım uygulamaları yerine organik tarım uygulamalarının tercih edilebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bezelye
• Pisum sativum
• Organik gübre
• İnorganik gübre

Effects of organic and inorganic and bio fertilizers on the plant traits of pea

Öz

This research was conducted to determine on the effects of organic (Nutri-umix 660, Fosil), inorganic (DAP) bio (Rhizobium leguminoserum) fertilizers on subsoil and aboveground parts of pea in Dicle University Agriculture Faculty Department of Field Crops Greenhouse. The research was carried out in the randomized blocks design with three replications. In the research, plant height, fresh and dry plant, stem + leaf, root, nodule and leaflet weight, number of nodules and leaf area traits were examined in pre-blooming, fullblooming and post blooming periods. As a result of the research, Fosil application has the most effect on pea plant characteristics in preblooming period. It has been determined that the applications made during the full-blooming period have a significant effect on all the investigated properties. In the post blooming period, it was determined that organic fertilizers had the most effect on the investigated properties. Take into considering the combined analysis results of the three periods, it was found that Nutri-umix mostly contributed to the 8 traits, and Fossil and Bacteria on 6 traits. The results have shown that organic farming practices can be preferred instead of conventional farming practices in the pea cultivation.

Anahtar Kelimeler

• Pea,
• Pisum sativum
• Organic fertilizer
• Inorganic fertilizer

Kaynakça

1. Akkurt M, 2010. Fasulye (Phaseolus vulgaris L.) bitkisinde bakteri aşılamasının azot fiksasyonuna ve bitkinin kök ve toprak üstü organlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
2. FAO, 2018. http://www.fao.org/faostat/en/data/QC. (Alıntı tarihi: 30. 09. 2019).
3. Fekadu E, Kibret K, Melese A, Bedadi B, 2018. Yield of faba bean (Vicia faba L.) as affected by lime, mineral P, farmyard manure, compost and Rhizobium in acid soil of Lay Gayint District, North Western high lands of Ethiopia. Agriculture & Food Security, 7(1), 16.
4. Göre E, 2003. Bezelyede Ascochyta hastalıklarıyla biyolojik mücadelede fluoresent Pseudomonas’ların etkisinin saptanması üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi, Ege Üniv., Fen Bil. Enst., İzmir.
5. Graham P.H, 1981. Some problems of nodulation and symbiotic nitrogen fixation in Phaseolus vulgaris. A review. Field Crops Res. 4: 93-112.
6. Kağan S, 2012. Bakteri aşılama ve azot uygulamasının nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinde verim ve verim ögelerine etkisi. Yüksek lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniv., Fen Bil. Enst., Eskişehir.
7. Kamman C.I, Linsel S, Gossling J.W, Koyro H.W, 2011. Influence of biochar on drought tolerance of chenopodium quinoa willd and on soil-plant relations. Plant and Soil, 195-210.
8. Karaman, M.R., Turan, M., 2012. Bitki beslemede sürdürülebilir yönetim stratejisi ve gübre etkinlik parametreleri. Toprak Su Dergisi 1(1): 15-21, Ankara.

9. Koç M, Barutçular C, 2000. Buğdayda çiçeklenme dönemindeki yaprak alan indeksi ile verim arasındaki ilişkinin Çukurova koşullarındaki durumu. Turk J. Agric. For. 24: 585-593.
10. Mohamed S. S. E, Babiker H. M, 2012. Effects of Rhizobium inoculation and urea fertilization on faba bean (Vicia faba L.) production in a semi-desert zone. Advances in Environmental Biology, 824-831.
11. Öner F, Sezer İ, 2007. Işık ve Sıcaklığın Mısırda (Zea mays L.) Büyüme Parametreleri Üzerine Kantitatif Etkileri. Journal of Tekirdag Univ., Agricultural Faculty, 4(1): 55-64.
12. Özturan Akman Y, 2017. Rhizobium ve Mikoriza uygulamalarının fasulye (Phaseolus vulgaris L.)’nin tane verimi ve bazı tarımsal karakterleri üzerine etkileri. Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniv. Fen Bil. Enst. Samsun.
13. Rao M. S. S, Bhagsari A. S, Mohammed A. I, 2002. Fresh green seed yield and seed nutritional traits of vegetable soybean genotypes. Crop Science. 42: 1950-1958.
14. Redden R. J, Diatloff A, Usher T, 1990. Field screening accessions of Phaseolus vulgaris for capacity to nodulate over a range of environments. Australian Journal of Experimental Agriculture, 30(2), 265-270.
15. Steinshamn H, Thuen E, Bleken M.A, Brenoe U.T, Ekerholt G, Yri C, 2004. Utilization of nitrogen and phosphorus in an organic dairy farming system in Norway. Agric Ecosys Environ. 104:509-522.
16. Şahin A, 2018. Bazı kuru fasulye çeşitlerinde (Phaseolus vulgaris L.) bakteri aşılama ve azot dozlarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniv. Fen Bil. Enst. Diyarbakır.
17. Şehirali S, 1988. Yemeklik Dane Baklagiller. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay. No: 108, Ders Kitabı: 314, Ankara. 435 s.
18. Şen M. F, 2018. Fasulyede (Phaseolus vulgaris L.) potasyum humat uygulaması ve bakteri aşılamasının verim ve verim öğeleri üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniv. Fen Bil. Enst., Van.
19. TUİK, 2017. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/kn=92&locale=tr. (Alıntı tarihi: 30.09.2019).
20. Uzun S, 1996. The quantitative effects of temperature and light environment on the growth, Development and yield of tomato and aubergine (Unpublished Phd Thesis). The Univ. of Reading, England.
21. Zinkiewicz E, Ruszkowska M, Wojcieska U, Wolska E, Giza A, 1992. Growth and symbiotic nitrogen fixation in two biotypes of lucerne (Medicago media Pets.). Pare. Pul, 100, 121-133.