EN
TR
Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri
Öz
Mikroplastikler (MP’ler) yeni nesil olarak ortaya çıkan kirleticiler olmakla birlikte, su ve toprak ekosistemlerindeki varlıkları, tüm ekosistemler için büyük bir tehdit oluşturdukları için son zamanlarda büyük ilgi çekmektedir. MP’lerin denizel ekosistemlerde su üzerindeki olumsuz etkilerinin sıklıkla ortaya konulmasıyla birlikte, büyük miktarlarda MP varlığı çoğu denizel ekosistemlerde görülmeye başlanmıştır. Plastik malzemelerin üretiminin ve kullanımının küresel artışı, uygun olmayan plastik atık yönetimi ve bertarafına yönelik stratejilerinin tam belirlenmemiş olması, karasal ekosistemlerde de MP kirliliğinde artışa yol açmaktadır. Buna karşın, MP’lerin karasal ortamlardaki etkileri henüz tam olarak belirlenememiştir. Mikroplastik parçacıklar (<1mm-5mm) doğrudan (arıtma çamuru uygulamaları, sulama suları, atmosferik birikim vb. uygulamalarla), ya da dolaylı olarak büyük plastik parçaların iklimsel faktörler neticesinde yerinde bozunması (plastik malç materyali) ile toprak ekosistemine dahil olabilmektedir. Toprak ekosistemindeki MP’ler, toprağın fizikokimyasal özelliklerini değiştirebilmektedirler. Bu etki MP’lerin boyutuna, şekline, türüne ve miktarına bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Toprakta bulunan MP’ler polimer türü, şekli ve boyutu açısından toprak organik maddesinin ayrışması ve bazı bitki besin maddeleri döngülerinde farklı etkiler sergilemektedir. Bunun yanısıra, toprağın fizikokimyasal özelliklerinden toprak mikrobiyal aktivitesi, hacim ağırlığı, agregat stabilitesi, su tutma kapasitesi, buharlaşma gibi parametreler toprak ve bitki sağlığı üzerine olumsuz etkiler göstermektedir. Bu derleme, MP’lerin toprak özellikleri üzerine etkilerine ve toprak ekosisteminde varlığı neticesinde meydana gelen değişikliklere ışık tutmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allison SD, Jastrow JD, 2006. Activities of extracellular enzymes in physically isolated fractions of restored grassland soils. Soil Biol. Biochem. 38: 3245–3256.
- Andrady AL, 2011. Microplastics in the marine environment. Mar. Pollut. Bull. 62(8):1596–1605.
- Andrés Rodríguez-Seijo RP, 2018. Microplastics in agricultural soils are they a real environmental hazard? Chapter 3. Bioremediation of Agricultural Soils. CRC Press, Boca Raton, FL.
- Bandopadhyay S, Sintim HY, DeBruyn JM, 2019. Structural and functional responses of soil microbial communities to biodegradable plastic film mulching in two agroecosystems. bioRxiv.
- Boots B, Russell CW, Green DS, 2019. Effects of microplastics in soil ecosystems: above and below ground. Environ. Sci. Technol. 53(19):11496–11506.
- Cao D, Wang X, Luo X, Liu G, Zheng H, 2017. Effects of polystyrene microplastics on the fitness of earthworms in an agricultural soil. IOP Conf. Ser. Earth Environ. 61:012148.
- Cary J, Hayden C, 1973. An index for soil pore size distribution. Geoderma, 9(4): 249–256.
- Chen H, Wang Y, Sun X, Peng Y, Xiao L, 2020. Mixing effect of polylactic acid microplastic and straw residue on soil property and ecological function. Chemosphere 243, 125271.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2021
Kabul Tarihi
28 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Akça, M. O., & Sözüdoğru Ok, S. (2021). Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 9(2), 79-91. https://doi.org/10.33409/tbbbd.997807
AMA
1.Akça MO, Sözüdoğru Ok S. Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri. tbbbd. 2021;9(2):79-91. doi:10.33409/tbbbd.997807
Chicago
Akça, Muhittin Onur, ve Sonay Sözüdoğru Ok. 2021. “Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9 (2): 79-91. https://doi.org/10.33409/tbbbd.997807.
EndNote
Akça MO, Sözüdoğru Ok S (01 Aralık 2021) Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9 2 79–91.
IEEE
[1]M. O. Akça ve S. Sözüdoğru Ok, “Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri”, tbbbd, c. 9, sy 2, ss. 79–91, Ara. 2021, doi: 10.33409/tbbbd.997807.
ISNAD
Akça, Muhittin Onur - Sözüdoğru Ok, Sonay. “Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 9/2 (01 Aralık 2021): 79-91. https://doi.org/10.33409/tbbbd.997807.
JAMA
1.Akça MO, Sözüdoğru Ok S. Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri. tbbbd. 2021;9:79–91.
MLA
Akça, Muhittin Onur, ve Sonay Sözüdoğru Ok. “Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2021, ss. 79-91, doi:10.33409/tbbbd.997807.
Vancouver
1.Muhittin Onur Akça, Sonay Sözüdoğru Ok. Toprak Ekosistemi Üzerine Mikroplastiklerin Etkileri. tbbbd. 01 Aralık 2021;9(2):79-91. doi:10.33409/tbbbd.997807
Cited By
Impact of Biodegradable Mulches on Qualitative Characteristics and Bioactive Compounds of Capia Pepper (Capsicum Annum L.) Under Cold Storage
Journal of Soil Science and Plant Nutrition
https://doi.org/10.1007/s42729-023-01359-4Çilek üretiminde plastik malç uygulamasından kaynaklı toprakta plastik birikiminin belirlenmesi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1185820Öğretmen Adaylarının Plastik ve Biyoplastik Konularına İlişkin Bilişsel Yapılarının İncelenmesi
Journal of Individual Differences in Education
https://doi.org/10.47156/jide.1398270Mikroplastiklerin marul bitkisinin (Lactuca Sativa l.) fizyolojik karakteristikleri ile toprak özellikleri üzerine etkisi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1526281