Araştırma Makalesi

Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması

Cilt: 12 Sayı: 2 16 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması

Öz

Toprak kökenli protozoa Polymyxa betae ile taşınan beet necrotic yellow vein virus (BNYVV), tüm dünyada şeker pancarı üretim alanlarında en yaygın görülen ve en tahripkar virüstür. BNYVV, özellikle şeker pancarı lateral köklerinin anormal şekilde artışına yol açması dolayısıyla kök sakallanması veya rhizomania olarak bilinen hastalığa neden olmaktadır. BNYVV’nin yanı sıra, şeker pancarı alanlarında kist nematodu (Heterodera schachtii Schmidt)’na da sık rastlanmakta olup, her iki problem verimde önemli kayıplara neden olabilmektedir. Bu çalışma; rhizomania hastalığına ve namatoda karşı son yıllarda ıslah edilmiş olan farklı genotiplerdeki [Rz1, Rz1+Rz2, Rz1+Rz3, Rz2+Rz3 ve Rz1+nematoda tolerant (Rz1+NT)] şeker pancarı çeşit ve hatlarının verim ve kalite performanslarının değerlendirilmesi amacıyla tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışma, BNYVV ve H. schachtii ile bulaşık olduğu bilinen Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Şeker Enstitüsü’ne ait Ilgın (Konya) deneme istasyonunda 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Pancarda yetiştiricilik açısından önemli parametreler (verim, şeker oranı, arıtılmış şeker oranı ve arıtılmış şeker verimi) dikkate alındığında, araştırma sonucunda Rz1+NT genotipinin, diğer genotiplerden daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir. Bu alanda, hassas genotip ile kıyaslandığında 2017 yılında Rz1+NT genotipinde 81.77 ton/ha ile 2.7 kat, 2018 yılında 68.95 ton/ha ile 3.8 kat daha fazla pancar verimi elde edilmiştir. Bu genotipte şeker verimi ise, ilk yıl 12.16 ton/ha, 2. yıl ise 10.69 ton/ha olmuştur. Ayrıca, rhizomania’ya dayanıklı şeker pancarı genotiplerinde virüsün enfeksiyon durumu DAS-ELISA testine göre değerlendirilmiştir. İncelenen bu genotiplerin bazı tekerrürlerinde virüs belirlenmesine rağmen, BNYVV-Ilgın populasyonunun dayanıklı şeker pancarı çeşit ve hatlarının hiçbirisinde dayanıklılığı kırmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TÜBİTAK (TOVAG: 215O495) projesi kapsamında desteklenmiştir.

Proje Numarası

TOVAG: 215O495

Kaynakça

  1. Abe H, Tamada T, 1986. Ascociation of Beet necrotic yellow vein virus with isolates of Polymyxa betae Keskin. Annals of Phytopathological Society of Japan, 52, 235-247.
  2. Asher, MCJ, 1993. Rhizomania. p:312-346. Editors: DA Cooke and RK Scott. The Sugar Beet Crop. Chapman and Hall, London, U.K.
  3. Atherton P, Dutton J, Madsen R, Pews, R. 1998. International Commision for Uniform Methods of Sugar Analysis. Proceedings of 22nd Session Berlin. International Media Limited PO Box 26 Port Talbot West Glamorgan SA13 1NX UK.
  4. Biancardi E, Lewellen RT, De Biaggi M, 2002. The origin of rhizomania resistance in sugar beet. Euphytica 127, 383–397.
  5. Bornemann K, Varrelmann M, 2013. Effect of sugar beet genotype on the Beet necrotic yellow vein virus P25 pathogenicity factor and evidence for a fitness penalty in resistance-breaking strains, Molecular Plant Pathology, 14, 356-364.
  6. Candemir F, Kutluk-Yilmaz ND, Gülser C. 2012. The effect of tobacco waste application on Tobacco mosaic virus (TMV) concentration in the soil. Žemdirbystė Agriculture, 99 (1), 99-104.
  7. Canova, A. 1959. On the Pathology of Sugar Beet. Inf. Fitopatol., 9: 390-396.
  8. Clark MF, Adams AN, 1977. Characteristics of the microplate method of enzyme linked immunosorbent assay for the detection of plant viruses. Journal of General Virology, n. 34: 475-483.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toprak Mikrobiyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

17 Eylül 2024

Kabul Tarihi

3 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaya, R., Kutluk Yılmaz, N. D., & Gülser, C. (2024). Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 12(2), 172-182. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1551837
AMA
1.Kaya R, Kutluk Yılmaz ND, Gülser C. Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması. tbbbd. 2024;12(2):172-182. doi:10.33409/tbbbd.1551837
Chicago
Kaya, Rıza, Nazlı Dide Kutluk Yılmaz, ve Coşkun Gülser. 2024. “Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12 (2): 172-82. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1551837.
EndNote
Kaya R, Kutluk Yılmaz ND, Gülser C (01 Aralık 2024) Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12 2 172–182.
IEEE
[1]R. Kaya, N. D. Kutluk Yılmaz, ve C. Gülser, “Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması”, tbbbd, c. 12, sy 2, ss. 172–182, Ara. 2024, doi: 10.33409/tbbbd.1551837.
ISNAD
Kaya, Rıza - Kutluk Yılmaz, Nazlı Dide - Gülser, Coşkun. “Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi 12/2 (01 Aralık 2024): 172-182. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1551837.
JAMA
1.Kaya R, Kutluk Yılmaz ND, Gülser C. Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması. tbbbd. 2024;12:172–182.
MLA
Kaya, Rıza, vd. “Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması”. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2024, ss. 172-8, doi:10.33409/tbbbd.1551837.
Vancouver
1.Rıza Kaya, Nazlı Dide Kutluk Yılmaz, Coşkun Gülser. Beet necrotic yellow vein virus-Ilgın (Konya) populasyonunun farklı şeker pancarı genotiplerinde verim ve kalite üzerine etkisinin ve tarla şartlarında dayanıklılık kırma durumunun araştırılması. tbbbd. 01 Aralık 2024;12(2):172-8. doi:10.33409/tbbbd.1551837