NÖROMUHASEBENİN MUHASEBE MESLEK MENSUPLARINA FİNANSAL KARAR ALMA SÜREÇLERİNDE ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: VAN İLİ ÖRNEĞİ
Öz
Nöromuhasebe, finansal karar alma süreçlerini yalnızca rasyonel modellerle açıklamak yerine, bu süreçlerin altında yatan bilişsel ve duygusal mekanizmaları inceleyen disiplinler arası bir yaklaşımdır. Nöromuhasebe, bilişsel ve duygusal süreçlerin birbirinden bağımsız olmadığını, aksine etkileşim içinde olduğunu vurgulamaktadır. Bilişsel yanlılıklar çoğu zaman duygusal tepkiler tarafından tetiklenmekte ve bu iki faktör birlikte finansal karar alma davranışını şekillendirmektedir. Bu çalışmanın amacı, nöromuhasebenin muhasebe meslek mensuplarının finansal karar almalarındaki etkilerini incelenmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya katılmayı kabul eden Van ili merkezindeki muhasebe meslek mensuplarını kapsamaktadır. Çalışmanın amacı nöromuhasbenin Van ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının finansal karar almalarındaki etkilerini incelemek olup, faaliyet gösteren 268 muhasebe meslek mensubuna 25 sorudan oluşan iki bölümlük anket formu uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar SPSS programına aktarılmış, normallik testi sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği sonucuna varıldığından dolayı Korelasyon ve Regresyon testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, nöromuhasebenin, finansal karar alma üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bilişssel yanlılıkların ve duygusal tepkilerin finansal karar alma davranışı üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir etkisi ve ilişkisi bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Nöromuhasebe, Muhasebe, Finansal Karar Verme Süreci
Etik Beyan
Bu araştırma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kuruluna bağlı Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulunun 07.04.2026 tarih ve 2026/07-25 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.
Kaynakça
- Ağaç, S. (2026). The Effect of Neuroaccounting on the Accounting Profession: A Research on Accounting Professionals. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (19), 1-13.
- Artienwicz, N. (2016). Behavioral stream in Polish accounting: Its relation to behavioral finance and the perspectives for neuroaccounting development in Poland, ın neuroeconomics and the decision-making process. IGI Global, 246-245.
- Ayboğa, H., & Koç, Ş. (2022). İşletmelerde Hilenin Önlenmesi Ve Tespitinde davranışsal muhasebe ve nöromuhasebe tekniğinin uygulama süreci ve öneriler. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 6(1), 97-110.
- Birnberg, J. G., & Ganguly, A.R. (2012). Is neuroaccounting waiting in the wings? An essay. Accounting, Organizations and Society, 37(1), 1-13.
- Camerer, C., Loewenstein, G., & Prelec, D. (2005). Neuroeconomics: How neuroscience can inform economics. Journal of Economic Literature, 43(1), 9–64.
- Carvalho, C. V. D. O., Cornacchione, E., Rocha, A. F. D., & Rocha, F. T. (2017). Cognitive Brain Mapping of Auditors and Accountants in Going Concern Judgments. Revista Contabilidade & Finanças, 28, 132-147.
- Cesar, A. M. R. V. C., Perez, G., Vidal, P. G., & Marin, R.D.S. (2010). Neuroaccounting contribution to understanding the decision making: An example from an Innovative company. In Congresso Anpcont, 4, 1-17.
- Cochran, W.G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
- Demircioğlu, N. E., & Ever, D. (2021). Nörobilimin Muhasebeye Etkisi: Nöromuhasebe, Ömer Halisdemir Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 612-623.
- Dickhaut, J., Basu, S., McCabe, K., & Waymire, G. B. (2010). Neuroaccounting: Consilience Between the Biologically Evolved Brain and Culturally Evolved Accounting Principles. Accounting Horizons, 24(2).