Araştırma Makalesi

SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ

Cilt: 1 Sayı: 1 17 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ

Öz

Yerküre dörtte üç oranında su ile çevrilidir. Ancak bu yüksek orana rağmen su, yeryüzünde homojen bir dağılım göstermemektedir. Dahası hidrolojik çevrimler, yenilenebilir bir kaynak olmasına rağmen suyun bulunduğu bölgeye her zaman aynı miktarda geri dönmediğini göstermektedir. Bu durum yaşanan olumsuz iklim değişimlerinin de etkisiyle canlıların yaşam sürdüğü şehirlerin, bölgelerin, ülkelerin hatta bir bütün olarak kıtaların kuraklık riski altında olduğunu göstermektedir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyinden bağımsız olarak gözlemlendiğinde, dünyadaki mevcut tatlı suyun %80’inden fazlasının tarımsal aktiviteler tarafından kullanıldığı görülmektedir. Bu eksende tatlı su arzı kısıtlı veya su kıtlığı riski taşıyan ve özellikle tarıma dayalı büyüme modellerine sahip ülkelerin yoğun tarımsal ürün ithalat ve ihracatına dayalı ekonomi politikalarını gözden geçirmesi gerekmektedir. Ulusal ölçekte ülkemiz ve uluslararası ölçekte dünya ülkelerinin sadece yüzey ve yeraltı suyunun doğrudan kullanım miktarına odaklı geleneksel su kullanım hesaplarından uzaklaşması gerekmektedir. Bunun yerine doğrudan ve dolaylı kullanım miktarını verebilen, daha akılcı ve bilimsel hesap metodolojisine sahip, ürünlerin üretim ve tedarik süreçlerinin tümünde gömülü olan suyun, su ayak izi (SA) ve bununla yakından ilişkili olan sanal su (gömülü su) (SS) kavramını doğru anlaması önem arz etmektedir. Su ayak izi ve sanal su metodolojinin doğru anlaşılması sayesinde suyun sadece doğrudan transferi değil, su kullanımı gerektiren ürün, üretim ve tedarik süreçleri boyunca dolaylı transferinin de gözlemlenebilmesi ve bu sayede zamansal ve mekânsal su yönetim politikalarının geliştirilebilmesi mümkün kılınacaktır. Çalışma kapsamında ulusal ve uluslararası arenada yoğun ithal ve ihraç olunan tarımsal ürünlerin sanal su muhteviyatları tablolar halinde kıyaslanmıştır. Bilimsel veriler irdelenerek suyun stratejik bir politika aracı olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çevre ve su ile ilgili gelecek durum projeksiyonları yapan bilim organizasyonlarının güncel raporları ışığında, suyun geleceği, gıda güvenliği, su kıtlığına çözüm, tarımsal sürdürülebilirlik, suyun jeopolitik stratejisi ve iklim değişimi ile ilgili parametreler mukayese edilip ulusal ve uluslararası etkileri tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adamo, N., Al-Ansari, N., & Sissakian, V. K. (2020). Global climate change impacts on Tigris-Euphrates Rivers basins. Journal of Earth Sciences and Geotechnical Engineering, 10(1), 49–98.
  2. Anaç, S., Özçakal, E., & Mengü, G. P. (2011). Sanal su kavramı ve su yönetiminde önemi [The concept of virtual water and its importance in water management]. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 48(2), 159–164.
  3. Bilen, Ö. (2012). Özden Bilen kişisel internet sitesi: Hidropolitik ve su kaynakları arşivi. https://www.ozdenbilen.com/anaSayfa.aspx
  4. Chapagain, A. K., & Hoekstra, A. Y. (2004). Water footprints of nations (Value of Water Research Report Series No. 16). UNESCO-IHE. https://research.utwente.nl/en/publications/water-footprints-of-nations
  5. Chapagain, A. K., & Hoekstra, A. Y. (2011). The blue, green and grey water footprint of rice from production and consumption perspectives. Ecological Economics, 70(4), 749–758.
  6. Connor, R., & Chaves Pacheco, A. (2024). Global employment trends and the water dependency of jobs: Technical paper. UNESCO Digital Library. https://unesco.org/ark:/48223/pf0000388410
  7. Dalin, C., Taniguchi, M., & Green, T. (2019). Unsustainable groundwater use for global food production and related international trade. Global Sustainability, 2, Article e12. https://doi.org/10.1017/sus.2019.7
  8. Falkenmark, M., Rockström, J., & Karlberg, L. (2009). Present and future water requirements for feeding humanity. Food Security, 1(1), 59–69. https://doi.org/10.1007/s12571-008-0003-x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hidromekanik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

17 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2026

Kabul Tarihi

18 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Nas, H. (2026). SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ. Teknik Bilimler ve Yenilik Dergisi, 1(1), 37-50. https://izlik.org/JA75TN86SN
AMA
1.Nas H. SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ. TBYD. 2026;1(1):37-50. https://izlik.org/JA75TN86SN
Chicago
Nas, Hüsamettin. 2026. “SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ”. Teknik Bilimler ve Yenilik Dergisi 1 (1): 37-50. https://izlik.org/JA75TN86SN.
EndNote
Nas H (01 Ağustos 2026) SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ. Teknik Bilimler ve Yenilik Dergisi 1 1 37–50.
IEEE
[1]H. Nas, “SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ”, TBYD, c. 1, sy 1, ss. 37–50, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TN86SN
ISNAD
Nas, Hüsamettin. “SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ”. Teknik Bilimler ve Yenilik Dergisi 1/1 (01 Ağustos 2026): 37-50. https://izlik.org/JA75TN86SN.
JAMA
1.Nas H. SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ. TBYD. 2026;1:37–50.
MLA
Nas, Hüsamettin. “SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ”. Teknik Bilimler ve Yenilik Dergisi, c. 1, sy 1, Ağustos 2026, ss. 37-50, https://izlik.org/JA75TN86SN.
Vancouver
1.Hüsamettin Nas. SANAL SU TRANSFERİ VE SU AYAK İZİNİN ULUSLARARASI ÖLÇEKTE STRATEJİK ÖNEMİ. TBYD [Internet]. 01 Ağustos 2026;1(1):37-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75TN86SN