GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”
Öz
Günümüzde Türk dünyasının kara bağlantısı olan Güney Azerbaycan ve İran Türklerinin tarihi gerçeğinin aydınlatılması Türkoloji ve İranoloji çalışmalarına büyük katkısı olacaktır. Bununla ortaya çıkacak İran Türklerinin tarihi-kültürel varlığı, coğrafyanın Türk dünyası için jeopolitik ve stratejik önemini daha da belirgin kılacaktır.
“Settar Han Hamaseti” Abbas Penahî Makûyi’nin tarihi romanlarından biri olarak 1885-1914 döneminin siyasî-içtimâyi şartlarını yansıtan, meşruta harekâtına ışık tutan ender romanlardan biridir. 850 sayfalık hacimli roman İran coğrafyasında yaşayan Azerbaycan Türklerinin tarihî-siyasî hayatına dair geniş bir bakış açısı sunmaktadır. Romanın başkahramanı Settar Han Karadağlı olsa da eser, Güney Azerbaycan Türklerinin özgürlük uğruna verdikleri meşakkatli hayatı da yansıtmaktadır. Özellikle Tebriz şehrinin on bir ay boyunca muhasarası sırasında ortaya çıkan açlık ve kıtlıktan doğan zorluklar, halkın özveri ile bu zorlukları göğüslemesi, halkın azatlık uğruna çektiklerini meşakkatli hayat romanda yansıtılmaktadır.
“Settar Han Hamaseti” eserinden yola çıkarak Güney Azerbaycan Türklerinin o dönemki siyasi durumu, sömürgeci güçlerin tutumu ve Güney Azerbaycan Türklerinin tarihte uğradıkları zulümler üzerinde durularak Güney Azerbaycan Türklerinin yakın dönem tarihi olayları konusunda bilgiler verilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıgüzel, Sedat. (2006), “Bakı 1501”, Selçuk üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü Dergisi, sayı 15 sayfa1-18.
- Akpınar, Yavuz. (1994), “Azeri Edebiyatı Araştırmaları”, Dergâh Yayınları, İstanbul.
- Azizpour, Roghaiyeh. (2019). İran’da yayınlanan Dede Korkut Dergisi üzerine bir inceleme (1980-1982). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrasya Araştırmaları Anabilim Dalı. Niğde.
- Penahi, Makuyi, A. “Settar Han Hamasesi” 1957, Bakü.
- Pedram, Muhammed Hasan (1378/1999), Trajediye Settar Han, Ahtar, Tebriz.
- Serdariniya, Semed (1380/2002), تبریز شهر اولینها Tebriz Şehr-i Evvelinha,” (Farsça) Tebriz: Azerbaycan Senet ve Kültür yayını.
- Ordubadi, Mehemmed. Said (1331/1952), Qanlı Seneler (Arap Harfli Azerbaycan Türkçesinde), Diba Basımevi, Tehran. انجمن، ارگان انجمن ایالتی آذربایجان، منصوره رفیعی، ص 5
- براون، ادوارد، نامه هایی از تبریز ترجمه حسن جوادی. چاپ دوم ۱۳۶۱ شرکت سهامی انتشار تهران.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Antropoloji, Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
2 Şubat 2021
Kabul Tarihi
3 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 130 Sayı: 257
APA
Kobotarıan Azeroğlu, N. (2022). GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”. Türk Dünyası Araştırmaları, 130(257), 357-382. https://doi.org/10.55773/tda.872995
AMA
1.Kobotarıan Azeroğlu N. GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”. TDA. 2022;130(257):357-382. doi:10.55773/tda.872995
Chicago
Kobotarıan Azeroğlu, Nabi. 2022. “GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI ‘SETTAR HAN HAMASETİ’”. Türk Dünyası Araştırmaları 130 (257): 357-82. https://doi.org/10.55773/tda.872995.
EndNote
Kobotarıan Azeroğlu N (01 Nisan 2022) GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”. Türk Dünyası Araştırmaları 130 257 357–382.
IEEE
[1]N. Kobotarıan Azeroğlu, “GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI ‘SETTAR HAN HAMASETİ’”, TDA, c. 130, sy 257, ss. 357–382, Nis. 2022, doi: 10.55773/tda.872995.
ISNAD
Kobotarıan Azeroğlu, Nabi. “GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI ‘SETTAR HAN HAMASETİ’”. Türk Dünyası Araştırmaları 130/257 (01 Nisan 2022): 357-382. https://doi.org/10.55773/tda.872995.
JAMA
1.Kobotarıan Azeroğlu N. GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”. TDA. 2022;130:357–382.
MLA
Kobotarıan Azeroğlu, Nabi. “GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI ‘SETTAR HAN HAMASETİ’”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 130, sy 257, Nisan 2022, ss. 357-82, doi:10.55773/tda.872995.
Vancouver
1.Nabi Kobotarıan Azeroğlu. GÜNEY AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN TARİHÎ ROMANI “SETTAR HAN HAMASETİ”. TDA. 01 Nisan 2022;130(257):357-82. doi:10.55773/tda.872995
Cited By
GÜNEY AZERBAYCAN AYDINLARINDAN ALİ TEBRİZLİ’NİN DİL VE EDEBİYAT KİTABI
Türk Dünyası Araştırmaları
https://doi.org/10.55773/tda.1554928