Bazı patates (Solanum Tuberosum L.) çeşitlerinin verim ve verime etkili parametrelerin belirlenmesi üzerine bir araştırma

Öz

Bu çalışma 2016 yılında 1151 m rakımdaki Bingöl ilinde bulunan Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Deneme alanında 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuş ve yürütülmüştür. Araştırmada 8 farklı patates çeşidi (Melody, Estrella, Granola, Blondine, Madeleine, Agria, Aurea, Alegria) materyal olarak kullanılmış ve Bitki Boyu, Ocak Başına Sap Sayısı (OBSS), Ocak Başına Yumru Sayısı (OBYS), Büyük Yumru Oranı (BYO), Küçük Yumru Oranı (KYO), Orta Yumru Oranı (OYO), Ocak Başına Yumru Verimi (OBYV), Tek Yumru Ağırlığı (TYA) ve Dekara verim parametreleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek bitki boyunun 64,33-44,73 cm, OBSS’ nın 6,17-3,20 adet, yumru sayısının 10,71-6,03 adet, BYO’nın %34,31-%10,60, OYO’nın %51,89-%36,21, KYO’nın %48,21-%21,25, OBYV’nin 342,70-138,54 g, TYA’nın 41,31-20,99 g, Dekara verimin ise 1943,64-833,05 kg/da arasında değiştiği tespit  edilmiştir. Sonuç olarak, Estrella ve Blondine patates çeşitleri sırasıyla 1943,64 kg/da ve 1921,54 kg/da verim ile ilk sırada yer almışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Patates,çeşit,rakım

A research on determination of yield and efficiency parameters on yield of some potato cultivars (Solanum Tuberosum L.)

Öz

This investigation was projected and carried out in experimental area of Agricultural Faculty of Bingöl University in Bingöl at 1151 altitude in 2016  in randomized complete block design with three replications . In the research 8 different potato cultivars (Melody, Estrella, Granola, Blondine, Madeleine, Agria, Aurea, Alegria) was used and studied value of plant height (PH), main stems per hill (MSPH), tuber number per hill (TNPH), bigger tuber size ratio (BTSR), middle tuber size ratio (MTSR), smaller tuber size ratio (STSR), tuber yield per hill (TYPH), single tuber weight (STW) and tuber yield per decar (TYPD). According to results; PH between 64.33-44.73 cm, MSPH between 6.17-3.20 number/per hill, TNPH between 10.71-6.03 number/per hill, BTSR between 34.31%-10.60%, MTSR between 51.89%-36.21%, STSR between  48.21%-21.25%, TYPH between 342.70-138.54 g, STW between 41.31-20.99 g and TYPD between 1943.64-833.05 kg/da. were changed. As a result, Estrella and Blondine potato varieties were in the first place respectively with 1943.64 kg/da ve 1921.54 kg/da tuber yield.

Anahtar Kelimeler

• Potato,variety,altitude

Kaynakça

1. [1] Arıoğlu, H., Nişasta ve Şeker Bitkiler, Ç.Ü. Ziraat Fakültesi, Genel Yayın No:188, Ders Kitapları No: 57, Adana, s.3-250, 1997.
2. [2] Arıoğlu, H., Çalışkan M.E., Onaran H., Türkiye’de patates üretimi, sorunları ve çözüm önerileri. IV. Ulusal Patates Kongresi, 06-08 Eylül 2006, Bildiler Kitabı, s:1-10, Niğde. 2006.
3. [3] Onaran, H., Dünden bugüne patates çalışmaları, Türktob Dergisi 10: 30-35, 2014.
4. [4] FAO, Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2016.
5. [5] Samancı, B., Özkaynak, E., Çetin, M.S., Antalya koşullarında turfanda patates yetiştiriciliğinde bazı çeşitlerin verim ve verim ile ilgili özelliklerinin belirlenmesi, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16(1), 27-33, 2003.
6. [6] Yıldırım, B., Tunçtürk, M., Çiftçi, C., Değişik dikim zamanlarının farklı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinde verim ve verim unsurları üzerine etkisi, Y.Y.Ü. Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi 15(1):1-9, 2005.
7. [7] Öztürk, E., Polat, T., Kavurmacı, Z., Kara, K., Bazı Patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin Erzurum koşullarında yumru verimi ve verim unsurlarının belirlenmesi, Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 1 (1): 15-18, 2008.
8. [8] Öcal, M., Farklı bölgelerden alınan patates tohumluklarının turfanda üretim koşullarındaki büyüme ve verim özelliklerinin karşılaştırılması, Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Yüksek Lisans Tezi), 2009.

9. [9] Kavurmacı, Z., Kara, K., Öztürk, E., Polat, T., Farklı azot ve fosfor dozlarının patatesin (Solanum tuberosum L.) yumru verimleri üzerine etkileri, 9. Tarla Bitkileri Kongresi, Bursa, s. 852-856, 2011.
10. [10] Karakuş, M., Hatipoğlu, H., Arslan, H., Rastgeldi, U., Şanlıurfa koşullarına uygun bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin belirlenmesi, 9. Tarla Bitkileri Kongresi, Bursa, s. 1159-1162, 2011.
11. [11] Şanlı, A., ve Kardoğan, T., Isparta ekolojik koşullarında farklı olgunlaşma grubuna giren bazı patates (Solanum tuberosum L.) çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 16-1, 33-41, 2012.
12. [12] Çalışkan, M.E., Çalışkan, S., Demirel, U., Polgar, Z., Bazı patates çeşitlerinin ana ürün ve turfanda üretim koşullarındaki performanslarının karşılaştırılması, 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Konya, s. 116-122, 2013.
13. [13] Anonim, 2014. Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Toprak Tahlil Laboratuvarı.
14. [14] Anonim, Bingöl Meteoroloji 13. Bölge Müdürlüğü. 2016.
15. [15] Günel, E., Erzurum ekolojik koşullarında farklı dikim ve hasat zamanlarının patatesin verimine bazı agronomik ve teknolojik karakterlerine etkileri üzerinde bir araştırma, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü (Doçentlik Tezi), Erzurum, 1976.