Erken Çocuklukta Sistem Düşüncesi: Öğretmen Deneyimlerine Yönelik Nitel Bir Çalışma

Purpose: This study aims to examine the experiences of preschool teachers in implementing the systems thinking approach in their classrooms. 

Method and Materials: A qualitative phenomenological research design was used. The study group comprised 7 preschool teachers in Turkey selected via criterion sampling and used the “systems thinking in education” approach. Data collection involved a semi-structured interview form developed by the researchers. The interviews were conducted online via digital communication platforms, and the obtained data were analyzed using content analysis. 

Results: Teachers were primarily introduced to the approach by colleagues, aiming to enhance children’s thinking and problem-solving skills. They adapted systems thinking tools and predominantly used storytelling during implementation. While the main challenge was identified as a lack of teacher competence, the participants observed significant contributions to permanent learning and transfer skills in children. Professionally, the approach fostered new perspectives and idea generation. The recommendations include disseminating the approach, integrating it into the curriculum, and providing teacher and family training.

Amaç: Bu araştırma, sınıfında sistem düşüncesi yaklaşımını uygulayan okul öncesi öğretmenlerinin deneyimlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 

Yöntem ve Araçlar: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu Türkiye’nin farklı şehirlerinde eğitim programında “eğitimde sistem düşüncesi” yaklaşımını kullanan yedi okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış olup görüşmeler, dijital iletişim platformu üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 

Sonuçlar: Katılımcı öğretmenlerin çoğu sistem düşüncesi yaklaşımına meslektaşları tarafından yönlendirilmiş, çocuklara düşünme ve problem çözme becerisi edindirme ile farklı bakış açıları sunmayı hedeflemiştir. Etkinliklerinde uyarlama yaparlarken sistem düşüncesi araçlarını uyarlamakta, uygulamada çoğunlukla hikâye anlatımı yöntemini kullanmaktadırlar. Öğretmenlerin çoğu uygulamada öğretmenin donanımlı olmamasının en büyük zorluk olduğunu belirtmiş, sistem düşüncesi uygulamalarının çocuklara kalıcı öğrenme ve transfer etme açısından katkı sağladığını gözlemlemiştir. Kişisel ve mesleki yönden ise sistem düşüncesinin en çok farklı bakış açıları kazanma ve yeni fikirler üretme açısından katkı sağladığını belirtmiş, uygulama önerisi olarak yaklaşımın yaygınlaştırılması, müfredata alınması, öğretmen eğitimi ve aile eğitimi yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.