Comparing Gender Role Attitudes in Generations X and Z: An Experience of a Research Group at the Beginning of Medical Education

Öz

Introduction: Gender, as distinct from biological sex, refers to the roles and expectations imposed on individuals by society. This study aims to comparatively examine the attitudes of Generation X and Generation Z toward gender roles within the framework of generational conflict and to analyze established occupational stereotypes. Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted as part of the Medical Faculty Term 1 Social Responsibility Project (TODUP). Following the approval of the Non-Invasive Research Ethics Committee, a sociodemographic form, occupational scenarios, and the Gender Perception Scale were administered to a total of 100 participants representing Generation X (n=50) and Generation Z (n=50). Data were analyzed using the independent samples t-test. Results: A statistically significant and strong difference was found between the gender perception scores of the participants based on their sex (p < 0.05); women's egalitarian attitude scores (110.97) were significantly higher than those of men (91.46). Contrary to expectations, no significant difference was found between Generation X (106.76) and Generation Z (105.40) (p = 0.529). In occupational scenarios, roles such as political leader (84%) and CEO (79%) were predominantly identified with the male gender, while pre-school teaching (89%) was identified with the female gender. Discussion: The research reveals that the primary divergence in gender perception is based on biological sex rather than generational differences. The persistence of traditional occupational stereotypes highlights the importance of such projects conducted by medical students in raising awareness. It is recommended that social equality strategies focus on targets that specifically increase awareness among male individuals.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• Generation X
• Generation Z
• medical education
• occupational stereotypes

Etik Beyan

This study was approved by the Kocaeli University Faculty of Medicine Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee. The research was conducted in strict accordance with the ethical principles outlined in the Declaration of Helsinki.

X ve Z Kuşaklarında Toplumsal Cinsiyet Rolü Tutumlarının Karşılaştırılması: Tıp Eğitimi Başlangıcındaki Bir Araştırma Grubu Deneyimi

Öz

Giriş: Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetten farklı olarak toplum tarafından bireye yüklenen rol ve beklentileri ifade eder. Bu çalışma, kuşak çatışması ekseninde X ve Z kuşaklarının toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumlarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi ve yerleşik mesleki kalıpyargıları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Tıp Fakültesi Dönem 1 Toplumsal Duyarlılık Projesi (TODUP) kapsamında yürütülmüştür. Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınan çalışmada; X (n=50) ve Z (n=50) kuşaklarını temsil eden toplam 100 katılımcıya sosyodemografik form, meslek senaryoları ve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Veriler bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların toplumsal cinsiyet algısı puanları arasında cinsiyete göre istatistiksel olarak çok güçlü ve anlamlı bir fark saptanmıştır (p < 0,05); kadınların eşitlikçi tutum puanları (110,97) erkeklerden (91,46) belirgin düzeyde yüksektir. Beklentilerin aksine X (106,76) ve Z (105,40) kuşakları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p = 0,529). Meslek senaryolarında; siyasi liderlik (%84) ve CEO (%79) rolleri yüksek oranlarda erkek cinsiyetiyle, okul öncesi öğretmenliği (%89) ise kadın cinsiyetiyle özdeşleştirilmiştir. Tartışma: Araştırma, toplumsal cinsiyet algısındaki temel ayrışmanın kuşak farkından ziyade biyolojik cinsiyet temelli olduğunu ortaya koymaktadır. Mesleki rollerdeki geleneksel kalıpyargıların varlığını sürdürmesi, hekim adaylarının yürüttüğü bu tür projelerin farkındalık yaratmadaki önemini vurgulamaktadır. Toplumsal eşitlik stratejilerinde özellikle erkek bireylerin farkındalığını artıracak hedeflere odaklanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet
• X kuşağı
• Z kuşağı
• tıp eğitimi
• mesleki stereotipler

Etik Beyan

Bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu tarafından etik olarak uygun bulunmuştur. Araştırma süresince Helsinki Deklarasyonu prensiplerine tam sadakatle bağlı kalınmıştır.

Kaynakça

1. 1. Bardakçı Ş, Oğlak S. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği endeksi ve Türkiye. Toplum Polit Derg. 2022;3(1):71-90.
2. 2. İmamoğlu E. KÜRESEL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ ENDEKSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE VE AVRUPA BİRLİĞİ (AB) ÜLKELERİ ÜZERİNDEN BİR ANALİZ. Anadolu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilim Fakültesi Derg. 2023;24(4):364-392. doi:10.53443/anadoluibfd.1280638
3. 3. Savaş G. Türkiye’de yaşayan bireylerin toplumsal cinsiyet eşit (siz) liği algısı-Gender (In) equality perception of individuals living in Turkey. Akdeniz Kadın Çalışmaları Ve Toplum Cinsiyet Derg. 2018;1(2):101-121.
4. 4. Akgül H. X, Y ve Z kuşağı bireylerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. Int J Educ Spectr. 2022;4(1):31-42.
5. 5. Stoller R. Sex and gender: The development of femininity and masculinity. Lond Maresfield Repr. Published online 1968.
6. 6. Karmakar D, Chandola R. Difference in perceiving role of man and women among gen X and gen Z in current society. Eur Chem Bull ECB. 2023;12(1):99-104.
7. 7. Can İ, Büyükbayraktar ÇG. Erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları. Selçuk Üniversitesi Edeb Fakültesi Derg. 2018;(39):355-372.
8. 8. Bates DG, Aydın S. 21. Yüzyılda Kültürel Antropoloji: Insanın Doğadaki Yeri. İstanbul Bilgi Üniversitesi; 2009.

9. 9. Butler J, Trouble G. Feminism and the Subversion of Identity. Gend Trouble. 1990;3(1):3-17.
10. 10. Tunçsiper Ç. Avrupa Birliği ve Türkiye için küresel cinsiyet eşitsizliği endeksi bağlamında bir karşılaştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilim Fakültesi Derg. 2023;16(4):1084-1102.
11. 11. Durgun C, Oğuz Gök G. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ BAĞLAMINDA BRICS & G7 ÜLKELERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Beykent Üniversitesi Sos Bilim Derg. 2017;10(2). doi:10.18221/bujss.288737
12. 12. Wharton AS. Gender inequality. Handb Soc Probl Comp Int Perspect. Published online 2004:156.
13. 13. Özden S, Gölbaşı Z. Sağlık çalışanlarının toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının belirlenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilim Derg. 2018;4(3):95-100.
14. 14. Oakley A. Sex, gender and society. London: Temple Smith; 1972.).
15. 15. (Walby S. Theorizing patriarchy. Oxford: Basil Blackwell; 1990.)
16. 16. Dalagan E. Türkiye’de Eğitim ve Toplumsal Cinsiyet Perspektifi. Siirt Sos Araştırmalar Derg. 2024;3(1):75-88.
17. 17. Özveren AD, Dama ÖÜN. Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair mevcut durum algısı. Çalış İlişkileri Derg. 2022;13(1):107-122.
18. 18. Korkmaz A, Başer M. Toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında ataerkillik ve iktidar ilişkileri. Sürekli Tıp Eğitimi Derg. 2019;28(1):71-76.
19. 19. Connell R. Gender and Power: Society, the Person and Sexual Politics. John Wiley & Sons; 2013. Accessed February 12, 2026.
20. 20. Connell RW, Messerschmidt JW. Hegemonic Masculinity: Rethinking the Concept. Gend Soc. 2005;19(6):829-859. doi:10.1177/0891243205278639
21. 21. Warwick-Booth L. Social Inequality. Sage; 2018. Accessed February 1, 2026.
22. 22. Öztürk İ, Şimşek AH. Systematic review of glass ceiling effect in academia: The case of Turkey. OPUS Int J Soc Res. 2019;13(19):481-499.
23. 23. Никурадзе ОИ, Салынская ТВ. GENDER EQUALITY IN THE SCIENTIFIC COMMUNITY: PERSPECTIVES OF X AND Z GENERATIONS. In: БУДУЩИЙ МИР, ОБЩИЕ УСИЛИЯ, ПОДЛИННЫЙ ПРОГРЕСС. 2020:139-142.
24. 24. Federal Glass Ceiling Commission. Environmental Scan: Cornell University ILR School; 1995
25. 25. Cotter DA, Hermsen JM, Ovadia S, Vanneman R. The glass ceiling effect. Soc Forces. 2001;80(2):655-681.
26. 26. Tahtalıoğlu H. Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında cam tavan sendromunun kadınlar üzerindeki etkileri. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2016;9(2):89-105.
27. 27. İnceoğlu İ, Akçalı E. Televizyon Dizilerinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Araştırması . İstanbul: Türk Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (TÜSİAD); 2018 Mart
28. 28. World Economic Forum. Global Gender Gap Report 2025. Geneva: World Economic Forum; 2025
29. 29. Sarıkaya O, Uzunbacak HH, Akçakanat T. Comparison of General Attitudes and Beliefs of Generations X, Y, and Z. İmgelem. 2024;(14):455-474.
30. 30. Duman MZ. KUŞAK ÇATIŞMASI-X ve Z Kuşağı Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma. Nobel Akademik Yayıncılık.
31. 31. ALTINOVA HH, DUYAN V. TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISI ÖLÇEĞİNİN GEÇERLİK GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. J Soc Soc Work Ve Sos Hizmet. 2013;24(2).
32. 32. Erdoğan EK. Türkiye Yükseköğretiminde Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği. Eğitim Bilim Toplum. 2023;21(83):163-185.
33. 31. Connell RW. Masculinities. Cambridge: Polity Press; 1995.
34. 32. Alabaş R, Akyüz Hİ, Kamer ST. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGILARININ BELİRLENMESİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sos Bilim Enstitüsü Derg. 2019;16(44):429-448.
35. 33. Bolzendahl CI, Myers DJ. Gender Role Attitudes and Connections to Partisanship and Religiosity. Gender & Society. 2004;18(6):759-789.
36. 34 Öngen B, Aytaç S. Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlari ve yaşam değerleri ilişkisi. Istanb J Sociol Stud. 2013;(48):1-18.
37. 35. Uçtu AK, Karahan N. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin cinsiyet rolleri, toplumsal cinsiyet algısı ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan Ve Toplum Bilim Araştırmaları Derg. 2016;5(8):2882-2905.
38. 36. Özpulat F. Hemşirelik öğrencilerinin şiddet eğilimleri ile toplumsal cinsiyet algıları arasındaki ilişki. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilim Fakültesi Derg. 2017;2(2):151-161.
39. 37. Esen E, Soylu Y, Siyez DM, Demirgürz G. Üniversite Öğrencilerinde Toplumsal Cinsiyet Algısının Toplumsal Cinsiyet Rolü ve Cinsiyet Değişkenlerine Göre İncelenmesi. E-Int J Educ Res. 2017;8(1). Accessed February 12, 2026. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/310185
40. 38. Direk N, Irmak B. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumlar. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg. 2017;31(3):121-128.
41. 39. Alptekin D. Çelişik Duygularda Toplumsal Cinsiyet AyrımcılığıSorgusu: Üniversite Gençliğinin Cinsiyet Algısına Dair Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sos Bilim Enstitüsü Derg. 2014;(32):203-211.
42. 40. Verdonk P, Benschop YWM, De Haes HCJM, Lagro-Janssen TLM. Medical Students’ Gender Awareness: Construction of the Nijmegen Gender Awareness in Medicine Scale (N-GAMS). Sex Roles. 2008;58(3-4):222-234. doi:10.1007/s11199-007-9326-x
43. 41. Dalkılıç RA. Farklı yaş gruplarında toplumsal cinsiyet rolleri algısının yansıması: Denizli örneği. Published online 2019.
44. 42. Yılmaz DV, Zeyneloğlu S, Kocaöz S, Kısa S, Taşkın L, Eroğlu K. Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşleri. Uluslar İnsan Bilim Derg. 2009;6(1):775-792.
45. 43. Günay G, Bener Ö. Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde aile içi yaşamı algılama biçimleri. Türkiye Sos Araştırmalar Derg. 2011;153(153).
46. 44. Angın E, Erden G. Otizm ve Özgül Öğrenme Güçlüğü tanısı almış çocukların sağlıklı kardeşlerinin psikolojik uyumu, kardeş ilişkileri ve algıladıkları anne kabul-reddi. Unpubl Master’s Thesis Ank Univ Grad Sch Soc Sci Ank. Published online 2015.
47. 45. Samulowitz A, Gremyr I, Eriksson E, Hensing G. "Brave Men" and "Emotional Women": A Theory-Guided Literature Review on Gender Bias in Health Care and Gendered Norms in Clinical Practice. Int J Equity Health. 2018;17(1):15.