EN
TR
Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi
Öz
GEREKÇE: Akılcı olmayan ilaç kullanımları hem hastalara sunulan sağlık hizmet kalitesini hem de sağlık maliyetlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Hekimlerin reçeteleme davranışlarının bilinmesi, hekimlere yönelik girişimleri ve eğitim programlarını belirlemede önem taşımaktadır. Bu araştırma ile Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na bağlı sağlık ocaklarında çalışan pratisyen hekimlerin ilaç reçeteleme davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışma hekimlerin reçeteleme davranışlarını değerlendiren iki bölümden oluşmaktadır. Her iki bölüm de 1998 yılı Ocak ayı boyunca, Bornova Sağlık Grup Başkanlığı’na bağlı 14 sağlık ocağında çalışan hekimlerle yürütülmüştür. Birinci çalışma bir sağlık ocağında, bir ay süre ile hekimlerin yeni tanı ve tedavi süreci sonunda hastalara yazdıkları reçetelerin içerik analizini (gerçek reçeteleme davranışı), ikinci araştırma ise diğer sağlık ocaklarındaki hekimlere sunulan yazılı simüle hastalara yazdıkları reçetelerin analizini (niyetlenilen reçeteleme davranışı) içermektedir. Gerçek reçeteleme davranışının değerlendirilmesinde Dünya Sağlık Örgütünün Reçeteleme Kriterleri, niyetlenilen reçeteleme davranışının değerlendirilmesinde ise yazılı simüle hastalar kullanılmıştır. Ayrıca hekimlerin reçete yazma gerekçeleri de açık uçlu olarak toplanmıştır. BULGULAR: Gerçek reçeteleme davranışının değerlendirildiği hekimlerden bir ay sonunda 121 reçete toplanmıştır. Hekim başına ortalama reçete sayısı 20.5 ± 13.8’dır. Hekimler reçetelerinde ortalama olarak 2.7 adet ilaç yazmışlardır. Hekimlerin her yüz reçetesinin ortalama % 57.7’sinde antibiyotik, % 3.7’sinde parenteral ilaç, % 38.5’inde vitamin, % 59.1’inde analjezik yazdıkları gözlenmiştir. Niyetlenilen reçeteleme davranışının ölçüldüğü olgular için toplam 243 reçete yazılmıştır. Uzman görüşleri ile karşılaştırıldığında olgular için doğru tedavi düzenleme oranının %63.1 ile % 95.3 arasında değiştiği gözlenmiştir. Olguların tamamında (% 63.8- %100) değişen oranlarda polifarmasi yapıldığı saptanmıştır. SONUÇ: Hekimlerin hem gerçek hem de niyetlenilen (yazılı simüle olgulara) reçeteleme davranışlarının bütüncül olarak değerlendirilmesi hem pratik hem de teorik anlamda tedavi düzenlemede sorunların yaşandığına işaret etmektedir. Davranışların iyileştirilmesinde, düzenli reçete izlemlerinin yapılması, hekimlere reçeteleme sınırlaması getirilmesi yanında mezuniyet öncesi ve sonrası eğitimlere de gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ) Denig P (1994). Factors Influencing Rational Prescribing. In Drug Choice in Medical Practice. Rationales, Routines and Remedies. sf: 7-22, Groningen
- ) Hemminki E (1975). Review of Literature on the Factors Affecting Drug Prescribing. Soc.Sci.& Medicine. Vol.9, sf: 111-119
- ) Laing R., Hogerzeil H., Ross-Degnan D (2001). Ten Recommendations To Improve Use Of Medicines In Developing Countries. Health Policy Plan. Mar;16(1):13-20
- ) Pfaffenbach G., Carvalho OM., Bergsten-Mendes G (2002). Drug Adverse Reactions Leading To Hospital Admission. Rev Assoc Med Bras.Jul-Sep;48(3):237-41
- ) Ayuthya SK., Matangkasombut OP., Sirinavin S., Malathum K., Sathapatayavongs B (2003). Utilization Of Restricted Antibiotics In A University Hospital İn Thailand. Southeast Asian J Trop Med Pub Health. Mar;34(1):179-86
- ) Denig P., Wahlstrom R., de Saintonge MC., Haaijer-Ruskamp F (2002). The Value Of Clinical Judgement Analysis For Improving The Quality of Doctors’ Prescribing Decisions. Med Educ. Aug;36(8):770-80
- ) Denig P. (1992). Therapeutic Decision Making of Physicians’. Development of a More Sophisticated Drug Choice Model. Pharm Weekbl, vol:14, sf: 9-15
- ) Rishi RK., Sangeeta S., Surendra K., Tailang M (2003). Prescription Audit:Experience İn Garhwal (Uttaranchal), India. Trop.Doct. Apr:33(2):76-9
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Şubat 2005
Gönderilme Tarihi
5 Eylül 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2005 Cilt: 19 Sayı: 19
APA
Şahin, H., & Saçaklıoğlu, F. (2005). Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi. Tıp Eğitimi Dünyası, 19(19), 20-28. https://izlik.org/JA85HD74WZ
AMA
1.Şahin H, Saçaklıoğlu F. Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi. TED. 2005;19(19):20-28. https://izlik.org/JA85HD74WZ
Chicago
Şahin, Hatice, ve Feride Saçaklıoğlu. 2005. “Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Tıp Eğitimi Dünyası 19 (19): 20-28. https://izlik.org/JA85HD74WZ.
EndNote
Şahin H, Saçaklıoğlu F (01 Şubat 2005) Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi. Tıp Eğitimi Dünyası 19 19 20–28.
IEEE
[1]H. Şahin ve F. Saçaklıoğlu, “Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi”, TED, c. 19, sy 19, ss. 20–28, Şub. 2005, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85HD74WZ
ISNAD
Şahin, Hatice - Saçaklıoğlu, Feride. “Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Tıp Eğitimi Dünyası 19/19 (01 Şubat 2005): 20-28. https://izlik.org/JA85HD74WZ.
JAMA
1.Şahin H, Saçaklıoğlu F. Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi. TED. 2005;19:20–28.
MLA
Şahin, Hatice, ve Feride Saçaklıoğlu. “Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Tıp Eğitimi Dünyası, c. 19, sy 19, Şubat 2005, ss. 20-28, https://izlik.org/JA85HD74WZ.
Vancouver
1.Hatice Şahin, Feride Saçaklıoğlu. Bornova Eğitim Sağlık Grup Başkanlığı’na Bağlı Sağlık Ocaklarında Çalışan Pratisyen Hekimlerin İlaç Reçeteleme Davranışlarının Değerlendirilmesi. TED [Internet]. 01 Şubat 2005;19(19):20-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85HD74WZ