EN
TR
Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme
Öz
Amaç: Kanıta dayalı tıp; hekimlerin, hastalarla ilgili tıbbi kararlar verirken klinik deneyimlerinin yanı sıra bilimsel kanıtı da dürüst, açık ve mantıklı şekilde kullanmalarıdır. Kanıta dayalı tıbbı uygulayabilmek için klinik soru oluşturma, veri tabanlarında etkin arama yapma ve bilimsel araştırmaların eleştirel olarak değerlendirilmesi gibi konularda bilgi ve beceriye sahip olmak gereklidir. Kanıta dayalı tıp uygulamalarını engelleyen önemli faktörlerden birisi yeterince bilgi ve beceriye sahip olunmamasıdır. Bu nedenle ulusal ve uluslararası eğitim organizasyonları tıp fakültesi eğitim programlarında kanıta dayalı tıp eğitimlerine yer verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak gerek en etkin eğitim yöntemi gerekse ölçme-değerlendirme yöntemleri konusunda henüz fikir birliğine varılamamış ve altın standart belirlenmemiştir. Genel yaklaşım tıp fakültelerinin güncel eğitim stratejilerini göz önünde bulundurarak eğitim programları, amaç ve hedefleri ve öğrencilerinin gereksinimleri doğrultusunda kendileri için en etkin olabilecek eğitim programını geliştirmeleri yönündedir. Geleneksel derleme olarak hazırlanan bu makalede kanıta dayalı tıp eğitim programları geliştirilirken göz önünde bulundurulması gereken temel prensiplerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Derleme türü geleneksel derlemedir. Derlemenin hazırlanması için önceden belirlenen arama stratejileri kullanılarak MEDLINE, Cochrane ve Google Scholar veri tabanında sistematik tarama yapılmış, kanıta dayalı tıp uygulamalarında en üst kanıt düzeyi olarak kabul edilen sistematik derleme ve meta-analizlere ulaşılarak makalede sonuçlarına yer verilmiştir. Ek olarak tıp eğitiminde kanıta dayalı tıp eğitimlerini inceleyen orijinal araştırma makaleleri ve konu ilgili mevcut kavramsal çerçeveler incelenmiştir.
Bulgular: Derleme Kanıta Dayalı Tıp eğitimlerinin dünyadaki genel uygulamaları, kullanılan eğitim yöntemleri, eğitim programlarının değerlendirilmesi ve ölçme-değerlendirme yöntemlerine ilişkin geniş bir literatür incelemesi sunmaktadır.
Sonuç: Tıp eğitiminde mezuniyet öncesi ve sonrası dönemde uygulanan kanıta dayalı tıp eğitimlerinin standardizasyonu sağlayacak şekilde güçlü kanıtlar mevcut olmamakla birlikte, mevcut çalışmalardan elde edilen ortak öneriler: Kanıta dayalı tıp eğtimlerinin tıp eğitiminin erken dönemlerinde başlaması, kanıta dayalı tıbbın tüm basamaklarını kapsaması, klinikle entegre, interaktif olması ve bu alana özel güçlü psikometrik özelliklere sahip ölçme-değerlendirme araçlarının kullanılması yönündedir.
Gereç ve Yöntem: Derleme türü geleneksel derlemedir. Derlemenin hazırlanması için önceden belirlenen arama stratejileri kullanılarak MEDLINE, Cochrane ve Google Scholar veri tabanında sistematik tarama yapılmış, kanıta dayalı tıp uygulamalarında en üst kanıt düzeyi olarak kabul edilen sistematik derleme ve meta-analizlere ulaşılarak makalede sonuçlarına yer verilmiştir. Ek olarak tıp eğitiminde kanıta dayalı tıp eğitimlerini inceleyen orijinal araştırma makaleleri ve konu ilgili mevcut kavramsal çerçeveler incelenmiştir.
Bulgular: Derleme Kanıta Dayalı Tıp eğitimlerinin dünyadaki genel uygulamaları, kullanılan eğitim yöntemleri, eğitim programlarının değerlendirilmesi ve ölçme-değerlendirme yöntemlerine ilişkin geniş bir literatür incelemesi sunmaktadır.
Sonuç: Tıp eğitiminde mezuniyet öncesi ve sonrası dönemde uygulanan kanıta dayalı tıp eğitimlerinin standardizasyonu sağlayacak şekilde güçlü kanıtlar mevcut olmamakla birlikte, mevcut çalışmalardan elde edilen ortak öneriler: Kanıta dayalı tıp eğtimlerinin tıp eğitiminin erken dönemlerinde başlaması, kanıta dayalı tıbbın tüm basamaklarını kapsaması, klinikle entegre, interaktif olması ve bu alana özel güçlü psikometrik özelliklere sahip ölçme-değerlendirme araçlarının kullanılması yönündedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Pickering GW. The purpose of medical education. BMJ. 1956;2: 113.
- 2. Sackett DL. Evidence-Based Medicine. Seminars in Perinatology. 1997;21(1):3-5.
- 3. Sackett DL, Rosenberg WM, Gray JM, Haynes RB, Richardson WS. Evidence based medicine: what it is and what it isn't. BMJ. 1996;312(7023):71-2.
- 4. Glasziou P, Burls A, Gilbert R. Evidence based medicine and the medical curriculum. BMJ (Clinical research ed.). 2008;337(7672):704-705.
- 5. Green ML, Ruff TR. Why do residents fail to answer their clinical questions? A qualitative study of barriers to practicing evidence-based medicine. Academic Medicine. 2005;80(2):176-182.
- 6. Van Dijk N, Hooft L, Wieringa-de Waard M. What are the barriers to residents' practicing evidence-based medicine? A systematic review. Academic Medicine. 2010;85(7):1163-1170.
- 7. General Medical Council (2018). Outcomes for graduates. 21 Eylül 2020 tarihinde https://www.gmc-uk.org/-/media/documents/outcomes-for-graduates-a4-6_pdf-78952372.pdf adresinden erişildi.
- 8. The Accreditation Council for Graduate Medical Education (2020). Common program requirements. 21 Eylül 2020 tarihinde http://www.acgme.org/What-We-Do/Accreditation/Common-Program-Requirements adresinden erişildi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
15 Nisan 2020
Kabul Tarihi
30 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 20 Sayı: 60
APA
Çakmakkaya, Ö. S. (2021). Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme. Tıp Eğitimi Dünyası, 20(60), 122-136. https://doi.org/10.25282/ted.720785
AMA
1.Çakmakkaya ÖS. Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme. TED. 2021;20(60):122-136. doi:10.25282/ted.720785
Chicago
Çakmakkaya, Özlem Serpil. 2021. “Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme”. Tıp Eğitimi Dünyası 20 (60): 122-36. https://doi.org/10.25282/ted.720785.
EndNote
Çakmakkaya ÖS (01 Nisan 2021) Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme. Tıp Eğitimi Dünyası 20 60 122–136.
IEEE
[1]Ö. S. Çakmakkaya, “Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme”, TED, c. 20, sy 60, ss. 122–136, Nis. 2021, doi: 10.25282/ted.720785.
ISNAD
Çakmakkaya, Özlem Serpil. “Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme”. Tıp Eğitimi Dünyası 20/60 (01 Nisan 2021): 122-136. https://doi.org/10.25282/ted.720785.
JAMA
1.Çakmakkaya ÖS. Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme. TED. 2021;20:122–136.
MLA
Çakmakkaya, Özlem Serpil. “Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme”. Tıp Eğitimi Dünyası, c. 20, sy 60, Nisan 2021, ss. 122-36, doi:10.25282/ted.720785.
Vancouver
1.Özlem Serpil Çakmakkaya. Kanıta Dayalı Tıp: Temel Kavramlar, Öğrenme Teorileri, Eğitim Yaklaşımları ve Ölçme-Değerlendirme Yöntemleri ile İlgili Derleme. TED. 01 Nisan 2021;20(60):122-36. doi:10.25282/ted.720785
Cited By
Sürekli Tıp Eğitimi ve Yaşam Boyu Öğrenme Bağlamında Grand Rounds Öğrenme Döngüsü Modelinin İncelenmesi
Tıp Eğitimi Dünyası
https://doi.org/10.25282/ted.958176Student opinions about the training set consists of smart interactive mockups and application program used in anatomy and histology education
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1217012How does evidence-based medicine training affect medical students’ views on traditional, complementary, and alternative medicine and the conspiracy theories about COVID-19: a nationwide study
Primary Health Care Research & Development
https://doi.org/10.1017/S1463423623000464Hemşirelikte Kanıta Dayalı Bakım ve Araştırma Süreci
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi
https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1296623