Derleme

Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları

Cilt: 18 Sayı: 56 30 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları

Öz

Flexner raporu, biyomedikal görüşün tıp eğitimine yerleşmesi açısından dönüm noktası olur. Flexner sonrası dönemde tıp eğitiminde biyomedikal yaklaşım güçlenir ancak sağlık eğitiminde ve sağlık bakım süreçlerinde insani ve sosyokültürel yön kaybedilir. İnsan ve hasta bireyler biyolojik ve hatta moleküler düzeye indirgenir. İnsanların aynı zamanda anlam odaklı hayat yaşadıkları gözden kaçırılır. Zaman içerisinde “bütünlüğün kaybı” olarak değerlendirilen biyomedikal görüşe karşı anlamlı bir direnç ortaya çıkmaya başlar. Yalnızca hastaların bedenlerini değil aynı zamanda onların psişik yaşamlarını ve sosyal bağlamlarını da dikkate alan bütüncül bir yaklaşım olan “biyopsikososyal perspektif” savunulur. Tıp akademisyenleri, yorumlayıcı paradigma çerçevesinde sosyal ve insani bilimlerin sağlık hizmetlerinde oynayabileceği role dikkat çekerler. Sosyal ve insani bilimlerin tıp eğitimi programlarına entegrasyonu süreç içerisinde hız kazanır ve tıp eğitiminde “tıpta insan bilimleri” bu bağlamsal zeminde gelişir. Tıpta insan bilimleri içerisinde yer alan tıp ve edebiyat çalışmaları, biyopsikososyal yaklaşımla birlikte, doktor-hasta anlatı etkileşimi dâhil olmak üzere, kişilerarası deneyimlerin devreye girmesiyle anlatı tıbbını ortaya çıkarır. Dolayısıyla anlatı tıbbı, tıp eğitiminde biyomedikal perspektifin göz ardı ettiği insanı bütün olarak değerlendirme yaklaşımına karşı tıpta insan bilimlerinin tıp eğitimine entegre edilmesi çalışmalarının bir sonucu olarak gelişir. Tıp ve edebiyat bağlamında anlatı tıbbı, edebiyatın sanatsal söyleminin tıp eğitimine yedirilmesi amacını güder. Hastalık hikâyelerini tanıma, özümseme, yorumlama kapasitesi olarak tanımlanan anlatı tıbbı, tıp eğitiminde bütünlüğün kaybının iyileştirilmesi imkânı doğurur. Yakın/derinlikli okuma ve anlatısal/reflektif yazım gibi eğitim etkinlikleri ile kazanılan anlatı yeterlikleri, insani duyarlılığı artmış daha nitelikli hekimler yetişmesine katkı sağlayabilir. 
Bu yazıda, tıp ve tıp eğitimi süreçlerine daha insani bir çerçeve sağlanması noktasında anlatı tıbbının imkânları nelerdir sorusu ele alınmış; yurtdışı ve yurtiçi çalışmalarla anlatı tıbbı uygulamalarının tıp eğitimine katkıları değerlendirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Lewis, B E. Narrative Medicine and Healthcare Reform. J Med Humanit, 2011; 32:9-202. 2.Johna, S., Rahman, S. Humanity before Science: Narrative Medicine, Clinical Practice, and Medical Education. The Permanente Journal, 2011; 15 No. 43.
  2. 3. Pellegrino, ED. Humanism and the physician. Knoxville, TN: University of Tennessee Press, 1979; 127
  3. 4. Zaner, R. Medicine and Dialogue. Journal of Medicine and Philosophy, 1990; 303.
  4. 5. Charon, R., Montello, M. Memory and anticipation: The practice of narrative ethics. In: Stories Matter: The Role of Narrative in Medical Ethics, Ed.: R. Charon, M. Montello. New York, London: Routledge, 2002. p.: ix-xii
  5. 6. Evans, M. Medicine, philosophy, and the medical humanities. Br J Gen Pract, 2002; 447-449.
  6. 7. Bleakley, A., Marshall, R., Brömer, R. Toward an Aesthetic Medicine: Developing a Core Medical Humanities Undergraduate Curriculum. J Med Humanit, 2006; 27:197–213
  7. 8. Vannatta, S., Vannatta, J. Functional Realism: A Defense of Narrative Medicine. Journal of Medicine and Philosophy, 2013; 38: 32–49.
  8. 9. Charon, R. “Narrative and Medicine,” New England Journal of Medicine, 2004; 350, No. 9; 862-864.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

24 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

3 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Yıldız, M., & Gülpınar, M. A. (2019). Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. Tıp Eğitimi Dünyası, 18(56), 123-137. https://doi.org/10.25282/ted.569519
AMA
1.Yıldız M, Gülpınar MA. Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. TED. 2019;18(56):123-137. doi:10.25282/ted.569519
Chicago
Yıldız, Merve, ve Mehmet Ali Gülpınar. 2019. “Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları”. Tıp Eğitimi Dünyası 18 (56): 123-37. https://doi.org/10.25282/ted.569519.
EndNote
Yıldız M, Gülpınar MA (01 Aralık 2019) Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. Tıp Eğitimi Dünyası 18 56 123–137.
IEEE
[1]M. Yıldız ve M. A. Gülpınar, “Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları”, TED, c. 18, sy 56, ss. 123–137, Ara. 2019, doi: 10.25282/ted.569519.
ISNAD
Yıldız, Merve - Gülpınar, Mehmet Ali. “Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları”. Tıp Eğitimi Dünyası 18/56 (01 Aralık 2019): 123-137. https://doi.org/10.25282/ted.569519.
JAMA
1.Yıldız M, Gülpınar MA. Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. TED. 2019;18:123–137.
MLA
Yıldız, Merve, ve Mehmet Ali Gülpınar. “Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları”. Tıp Eğitimi Dünyası, c. 18, sy 56, Aralık 2019, ss. 123-37, doi:10.25282/ted.569519.
Vancouver
1.Merve Yıldız, Mehmet Ali Gülpınar. Tıp Eğitiminde İnsani Boyut ve Anlatı Tıbbının İmkânları. TED. 01 Aralık 2019;18(56):123-37. doi:10.25282/ted.569519

Cited By