Faruk Nafiz Çamlıbel'in “Kahraman Destanı” ve Yazınsal Metnin Üretim Sürecinde İdeolojik Zorunluluğun Rolü

Öz

Bu yazıda, erken cumhuriyet dönemi tiyatro yazınının tipik bir örneği olan Faruk Nafiz Çamlıbel‘in "Kahraman" adlı oyununda "kahraman" kurgusunun yaratılmasındaki ideolojik zorunluluk ve bu zorunluluğun metnin söylemsel ve biçimsel inşasına imge ve sembollerle nasıl taşındığı bulgulanmaya çalışılacaktır. Kuramsal olarak, Althusser‘in ideoloji tanımlamaları ve yazınsal metin-yazar-ideoloji ilişkisi üzerine görüşlerinin yansı sıra üretim sürecinin dinamiklerinin metne biçimini veren başat elementler olduğunu ileri süren Pierre Macherey‘in metin-ideoloji ilişkisi üzerine kavramsal yaklaşımlarından destek alınmaktadır. Bunun dışında, metnin üretim sürecine damgasını vuran tarihsel ve sosyolojik atmosfere değinilerek oyunun düşünsel mekanizmasının kurgulanmasındaki etkileri tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• ideoloji, metin-yazar ilişkisi, Faruk Nafiz Çamlıbel, kahraman imgesi

Kaynakça

1. Althusser, Louis; Sanat Üzerine Yazılar, İstanbul: İthaki Yay., 2004.
2. Althusser, Louis; Marx İçin, çev. Işık Ergüden, İstanbul: İthaki Yayınları, 2002.
3. Althusser, Louis; İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, İletişim Yayınları, 2000.
4. Birinci, Necat; Faruk Nafiz Çamlıbel: İnceleme – Seçmeler, İstanbul, Boğaziçi Yayınları, Çamlıbel, Faruk Nafiz, Kahraman, Destan 3 perde, İstanbul: Ali Fehmi Cumhuriyet Kütüphanesi, 1933.
5. Hobsbawn&Ranger, Geleneğin İcadı, İstanbul, Agora Kitaplığı, 2005
6. Eagleton, Terry; Eleştiri ve İdeoloji, İstanbul: İletişim Yaynları, 2009.
7. Kantorowicz, Ernest; The King's Two Bodies; A Study in Mediaeval Political Theology, Princeton, N.J., Princeton University Press, 1957
8. Karaosmanoğlu, Yakup Kadri; Ankara, İstanbul, İletişim Yayınları,1998.

9. Kazancıgil, Ali; “Anti-emperyalist Bağımsızlık İdeolojisi ve Üçüncü Dünya Ulusçuluğu Olarak Kemalizm”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Kemalizm, c.2, der. Ahmet İnsel, İstanbul, İletişim Yayınları, 2004
10. Philippe Lacoue-Labarthe/ Jean-Luc Nancy, The Nazzi Myth, Critical Inquiry, Vol.16, /91 Macherey, Pierre; The Theory of Literary Production, Newyork&London: Routledge, Ortaylı, İlber; Gelenekten Geleceğe, Ufuk Kitapları, İstanbul, 2005
11. Resch, Robert Paul; Althusser and the Renewal of Marxist Theory,University of California Pres, 1992.
12. Şener, Sevda; Cumhuriyetin 75. Yılında Türk Tiyatrosu, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 1998
13. Ünder, Hasan; “Atatürk İmgesinin Siyasal Yaşamdaki Rolü”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Kemalizm, c.2, der. Ahmet İnsel, İstanbul, İletişim Yayınları, 2004
14. Faruk Nafiz Çamlıbel’s Play “Hero” and a Role Of İdeological Compulsion within the Literary Production Process