Geleneksel Türk Tiyatrosunun Ölümü

Öz

Geleneksel Türk tiyatrosu türlerinin ne zaman ve nasıl ortaya çıktıklarına

dair bilinmeyen noktalar çok fazladır. Örneğin Karagözün Mısır’dan

mı yoksa Çin’den mi geldiği konusunda kesin konuşabilmemiz için yeterli

kaynağımız yok. Aynı şekilde Ortaoyununun bir 17.yy buluşu mu yoksa

Selçuklularda da görülen bir oyun sanatı mı olduğu konusunda da bilgi ve

bulgularımız netleşmiş değildir. Geleneksel türlerin kaynağına/ kökenine

ilişkin bu belirsiz durum, onların ortadan kayboluşları, başka bir ifadeyle

“ölümleri” konusunda da niteliğini korumaktadır. Türkiye tiyatro yazın ve

eleştirisinde, yakın tarihimize ilişkin bir “vaka” olmasına rağmen geleneksel

türlerin neden “öldüğüne” dair tatmin edici bir cevap bulamıyoruz.

Cevapların neredeyse tamamı ölüm nedenini Batılılaşmaya bağlayarak

geçiştirmiş görünüyor. Geleneksel türlerin ölümünde etkili olduğu söylenen

Batılılaşma olgusu, bu literatürde çok yüzeysel bir şekilde ele alınmıştır.

Oysaki “türlerin ölümünü” anlayabilmemiz için Batılılaşma olgusuna çok

yönlü yaklaşmalı ve Batılılaşmanın yol açtığı farklı dinamiklerin süreçte

nasıl etkili olduğu üzerine tartışmalıyız.

Anahtar Kelimeler

• -