Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyal Yardımlaşma ve Tiyatro (1870-1907)

Öz

Bu çalışmada 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nda
Batı tarzı tiyatronun “sosyal yardımlaşma” aracı olarak
nasıl kullanıldığı ele alınacaktır. Tiyatro bu dönemde, depremzedelerden
yangınzedelere, fakir fukaradan, yetim çocuklara, kimsesizlere, hastalara,
okullara, kadar geniş bir alanda yapılan yardım faaliyetlerinin önemli
bir parçası haline gelmiştir. Bu gönüllü yardım kampanyalarının dışında
biletlere uygulanan vergilerle tiyatro, kamu hizmet kurumlarının ( Darülaceze,
Hamidiye Hicaz Demiryolu gibi.) inşa sürecinde de devlet tarafından
bir gelir kaynağı olarak görülmüştür. Çalışma kapsamında dönemin siyasal
dinamiklerinin bu yardım faaliyetlerinin biçimlenmesinde ne derece
rol oynadığı tartışmaya açılacaktır.
Anahtar Kelimeler: 19. yüzyıl Osmanlı Tiyatrosu, sosyal yardımlaşma
ve tiyatro.